sotsium va bola shaxsi

DOCX 12 pages 29.1 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.1 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-mavzu: sotsium va bola shaxsi. 1. bolalik insonning ijtimoiy hayot meyyorlarini egallay boshlash davri 2. ijtimoiy institutlarning bola rivojlanishidagi o‘rni. 3. mahalla – bola ijtimoiylashuvning an’anaviy omili sifatida. 4. dinning sotsium sifatidagi o‘rni. ijtimoiylashuv insonning butun hayoti davomida kechadigan ko‘p qirrali jarayondir. u, ayniqsa, bolalik va yoshlik davrlarida nihoyatda jadallik bilan kechadi. chunki shaxs tomonidan aynan bolalik davrida asosiy ijtimoiy me’yorlar o‘zlashtiriladi. shaxs tug‘ilganidan boshlab rivojlanadigan muhit sotsium yoki mikrososium deyiladi. sotsium (lot.socium-umumiy, birgalikda)-insonning ijtimoiy atrof-muhiti, hamjamiyatidir. sotsium bola ijtimoiylashuvida muhim ahamiyatga ega. ijtimoiy atrof-muhitni bola asta-sekinlik bilan o‘zlashtiradi. bola tug‘ilgandan asosan, oilada rivojlansa, uning keyingi rivojlanishi turli ijtimoiy institutlar: maktabgacha ta’lim tashkiloti, maktab, maktabdan tashqari tarbiya muassasalari, turli ko‘ngilochar maskanlarda kechadi. bola o‘sib borgan sari, uning ijtimoiy muhiti “hududi” ham kengayib boradi. bola doimo o‘zi uchun qulay bo‘lgan, uni yaxshi tushunadigan va unga hurmat bilan munosabatda bo‘ladigan muhitni izlashga urinadi. shuning uchun u bir muhitdan boshqa muhitga ko‘chib yurishi …

2 / 12

b borishi, o‘zini qulay sezishi uchun qaerda joylashganini bilishi yetarli bo‘lgan ko‘cha, uy va shu kabi narsalar emas. balki muhit bu alohida o‘zaro munosabatlar tizimi va qoidalari bilan tavsiflanadigan inson jamoalari hamdir. shuning uchun ham inson muhitga yangilik kiritadi, muayyan darajada ta’sir qiladi, o‘zgartiradi va o‘z o‘rnida muhit ham insonning oldiga o‘z talablarini qo‘yadi. u insonni, uning xatti-harakatlarini qabul qilishi ham, inkor qilishi ham mumkin. muhitning insonga munosabatini insonning yurish-turishi, uning talablariga qanchalik javob berishiga qarab aniqlasa bo‘ladi. insonning xulq-atvori uning jamiyatda tutgan o‘rni, mavqeyi bilan belgilanadi. inson jamiyatda bir vaqtning o‘zida bir qancha mavqelarni egallashi mumkin. masalan, ayol ham rafiqa, ham ona, ham ustoz mavqelarini egallashi mumkin. har bir mavqe insonga muayyan talablarni qo‘yadi va shu bilan birga, unga bir qancha huquqlarni beradi. insonning jamiyatdagi muayyan huquq va majburiyatlari bilan tavsiflanadigan mavqei ijtimoiy maqom deyiladi. itimoiy maqom tug‘ma va orttirilgan bo‘ladi. insonning ijtimoiy maqomiga millati, tug‘ilgan joyi, familiyasi va …

3 / 12

yat tomonidan ma’qullanadigan maqomlar bo‘lmasdan, balki ijtimoiy me’yor va qadriyatlarga mos kelmaydigan maqomlar ham mavjud. insoni hayoti davomida turli sohalarda to‘plangan ijtimoiy tajribani o‘zlashtiradi, bu esa unga ma’lum hayotiy ijtimoiy ro‘llarni bajarishga imkon beradi. ro‘l-bu shaxsning muayyan ijtimoiy harakatda o‘zini tutishi (pozitsiyasi) va munosabatlarni belgilaydigan normalar tizimidagi hayotiy faoliyatidir. bola shakllanish va rivojlanish jarayonida ham ijobiy, ham salbiy ro‘llarni o‘zlashtirishi mumkin. ijobiy rollarga,avvalo,oilaa’zosiningrolinikiritsakbo‘ladi. oilada bola bunday rollarning bir nechtasini o‘zlashtiradi: o‘g‘il yoki qiz, aka yoki opa, jiyan, nabira, shuningdek, buvi bobolari bilan munosabatda bo‘lishi mumkin. bola o‘z rivojlanishi davomida o‘zlashtiradigan yana bir muhim ro‘l — jamoa a’zosi rolidir. bola bog‘cha yoki maktabda, sport to‘garagida tengqurlari bilan muomala qilganida jamoa a’zosi, o‘rtoq, o‘quvchi, yetakchi kabi rollarni o‘zlashtiradi. bundan tashqari, har bir inson iste’molchi rolini bajaradi. chunki u hayoti mobaynida zarur bo‘lgan narsalarga doim ehtiyoj sezadi. bular: ovqat, kiyim-kechak, kitob va boshqalar. jamiyat insonga taqdim etgan xizmatlardan oqilona foydalana olishni bola yoshligidayoq …

4 / 12

sida o‘g‘rilik bilan shug‘ullanadiganlari ham uchraydi. ba’zi hollarda bo‘lsa, ularni bu ishga kattalar undashadi. bolaning xulq-atvor mexanizmlarini o‘zlashtirishi uning ijtimoiy munosabatlarga muvaffaqiyatli moslashuvini ta’minlaydi. ijtimoiy moslashuv bolaning muvaffaqiyatli ijtimoiylashuvining sharti va natijasi hisoblanib, asosan, uch yo‘nalishda olib boriladi: faoliyat, muloqot va anglash. faoliyat sohasida bolada faoliyat turlarining kengayishi, faoliyatningzaruriyshaklvavositalariniqo‘lgakiritishi,muomala doirasining kengayishi, uning mazmunini chuqurlashishi, jamiyatda qabul qilingan xulq-atvor me’yorlarini o‘zlashtirishi sodir bo‘ladi. bolaning barqaror rivojlanishining eng muhim shartlaridan biri muloqotdir. ayniqsa maktabgacha yosh davri va o‘smirlik davrlaridagi muloqot sistemalari bolada bir qancha ijtimoiy-psixologik xislatlarni paydo qiladiki, buning natijasida u faol hayotiy mavqega ega bo‘ladi, jamiyatda o‘z ornini tasavvur qilishga erishadi. muloqot va faoliyatning yetakchi turlariga nisbatan quyidagi yosh davrlari qo‘llaniladi: 1) go‘daklik davri — bevosita hissiy-ruhiy; 2) go‘daklikdan keyingi davr — predmetli faoliyat; 3) maktabgacha davr — rolli o‘yinlar; 4) ilk maktab davri — o‘quv faoliyati; 5) o‘smirlik davri — kasb ta’limi faoliyati; 6) o‘spirinlik davri — shaxsiy muloqot faoliyati. …

5 / 12

nga ijtimoiy- iqtisodiy hayot va tarbiya kerak. bu jarayonlarning barchasini tarbiya tartibga soladi. tarbiya bola ijtimoiylashuvining asosiy omillaridan biri ekanligini hamma tan oladi. shunga qaramay, xanuzgacha tarbiyaning umume’tirof etilgan ta’rifi mavjud emas. tarbiyaning ko‘p m’noliligini ijtimoiy hodisa, faoliyat, jarayon, qadriyat kabi tushunchalar tarbiya mazmunini alohida olgan holatda to‘liq ochib bera olmaydi. quyida tarbiyaning ijtimoiylashuvga nisbatan ijtimoiy nazorat qilinuvchi jarayonga xos bo‘lgan umumiyligini o‘zida aks ettirishga harakat qilgan ta’rifi keltirilgan. tarbiya —tarihan vujudga kelgan ijtimoiy hodisa bo‘lib, 2 egamberdieva n.m. ijtimoiy pedagogika. toshkent: a.navoiy nomidagi o‘zbekiston milliy kutubxonasi nashriyoti, 2009. xulqni boshqarishni belgilaydigan tarkibiy qismlar, axloqiy ong, axloqiy faoliyat va axloqiy munosabatlarning murakkab yig‘indisidir. tarbiya insonning jamiyatga ko‘nikishiga ko‘maklashuvchi va bu ko‘nikish sodir etiladigan guruh va tashkilotlarning xususiyatlariga mos keluvchi sharoitlar yaratuvchi insonning ongli rivojlanishidir. tarbiya ijtimoiy omillarni insonga ta’sir ko‘rsatishining tarkibiy qismi bo‘lish bilan birga, o‘z xususiyatlariga ham ega. bu jarayon boshqalaridan farqli ravishda, doimo bir maqsad sari yo‘naltirilgan va …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsium va bola shaxsi"

2-mavzu: sotsium va bola shaxsi. 1. bolalik insonning ijtimoiy hayot meyyorlarini egallay boshlash davri 2. ijtimoiy institutlarning bola rivojlanishidagi o‘rni. 3. mahalla – bola ijtimoiylashuvning an’anaviy omili sifatida. 4. dinning sotsium sifatidagi o‘rni. ijtimoiylashuv insonning butun hayoti davomida kechadigan ko‘p qirrali jarayondir. u, ayniqsa, bolalik va yoshlik davrlarida nihoyatda jadallik bilan kechadi. chunki shaxs tomonidan aynan bolalik davrida asosiy ijtimoiy me’yorlar o‘zlashtiriladi. shaxs tug‘ilganidan boshlab rivojlanadigan muhit sotsium yoki mikrososium deyiladi. sotsium (lot.socium-umumiy, birgalikda)-insonning ijtimoiy atrof-muhiti, hamjamiyatidir. sotsium bola ijtimoiylashuvida muhim ahamiyatga ega. ijtimoiy atrof-muhitni bola asta-sekinlik bilan o‘zlashtiradi. bo...

This file contains 12 pages in DOCX format (29.1 KB). To download "sotsium va bola shaxsi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsium va bola shaxsi DOCX 12 pages Free download Telegram