sosium va bola shaxsi

DOCX 12 pages 31,6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 31,6 KB

Fayl turi DOCX

Pages 12

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-mavzu: sosium va bola shaxsi reja: 1.bolaning ilk ijtimoiylashuv davri. 2.bolaning ijtimoiylashuvida oila, ta'lim- tarbiya muassasalari, madaniyat din va mahallaning o‘rni. 3. shaxs taraqqiyotinining yoshga bog’liq xususiyatlari. bolaning rivojlanishi haqida umumiy tushuncha insonning rivojlanishi juda murakkab va qarama-qarshiliklardan iborat jarayondir. bola o`z rivojlanishi jarayonida turli xil faoliyat (o`yin, o`qish, sport turlariga qamda muloqatga kirishadi. bu esa ularning ijtimoiy tajribalarining oshishiga yordam beradi. bolaning dunyoga kelishidan tortib uning butun umri jarayonida yuqoridagi faktorlar (faoliyat va muloqat) bir-birini to`ldirib bola shaxsining rivojlanishini ta'minlaydi. bola rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchi-bu qarama qarshilikdir. u tashqi va ichki ta'sirlar orqali amalga oshiriladi. tashqi ta'sirlarga insonni shakllantirishga qaratilgan maxsus faoliyat kirsa, ichki ta'sirlarga biologik va irsiy faktorlar kiradi. shaxs deganda ruhiy jihatdan taraqqiy etgan, o`z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqalardan farq qiluvchi muayyan jamiyatning a'zosi tushuniladi. odamning ijtimoiy mavjudod sifatida shaxs nomini olishi uchun unga ijtimoiy-iqtisodiy hayot va tarbiya kerak. shuning uchun pedagogika fani bolaning shaxs sifatida rivojlanishi …

2 / 12

deganda esa gen orqali ota-onalardan farzandlariga o`ziga xos xususiyatlarining o`tishi nazarda tutiladi. irsiyat orqali bola organizmiga, nerv sistemasiga, hissiy organlariga ega bo`ladi. bu insonni boshqa insonlardan ajratib turadigan tashqi faktorlardir. irsiyat haqida gapirganda irsiy kasalliklar haqida unutmaslik lozim. irsiy kasalliklarni tibbiy genetika o`rganadi. lekin ushbu kasalliklar bolaning ijtimoiylashuvi jarayoniga ta'siri ijtimoiy tuqilishiga tashqi faktorlar ham ta'sir o`tkazadi. masalan, havoning yoki suvning ifloslanishi sog`lom bolaning dunyoga kelishiga salbiy ta'sir ko`rsatadi. bunday shaxslar uchun jamiyat bilan “muloqatga” kirishishga yordam beruvchi maxsus metodikalar mavjud. irsiyat deganda, bolaga ota-ona va umuman yaqin ajdodlardan, ya'ni nasldan-naslga o`tadigan biologik xususiyat va o`xshashliklar tushuniladi. turli davrlardagi preformizm, bixeviorizm, progmatizm, biogenetiklar oqimlari shaxsning shakllanishida biologic omilning roliga ortiqcha baho berishgan, rivojlanishni naslga bog`lashgan. irsiyat mavjud va biologik omillarni inkor etib bo`lmaydi. lekin irsiyatni mutlaqo o`zgarmas deb tushunmaslik kerak. rivojlanishga naslning ta'siri deganda ota-onaga, ajdodlarga o`xshashlikni ifodalovchi biologik takrorlanishni tushunmoq kerak. m-n, tananing tuzilishi, sochning, ko`zning, terining rangi kabilar. …

3 / 12

iti va tarbiyaga bog`liq buladi. «inson bolasi, agar ijtimoiy-insoniy muhitga emas, aytaylik hayvonlar muhitiga tushib qolsa, unda irsiy belgilarning biologik ko`rinishlari saqlanar, lekin insoniy fikr, faoliyat, hatti-harakat bo`lmaydi. (hindistondan topilgan kamola, amola hayoti bunga misol bo`la oladi)» ijtimoiy faktorlar . individning shaxs sifatida shakllanishiga bitta irsiyatning o`zi kamlik etadi. ijtimoiy faktor orqali individning ijtimoiy sub'ektga aylanishi insonning ijtimoiylashuvi, uning jamiyat bilan integratsiyaga kirishishi orqali amalga oshiriladi. shaxsning ijtimoiylashuviga xizmat qiluvchi makro-(katta), mezo-(o`rta) va mikro (kichik) faktorlar mavjud. mezofaktorlarga milliy sifatlarning shakllanishi, xududiy sharoitlarning ta'siri aholi tipi singarilar kiradi. mikrofaktorlarga oila, ta'lim muassasalari, tengqurlari guruqlari kiradi. makrofaktorlarga esa insonning ijtimoiylashuviga ta'sir etuvchi umumbashariy jarayonlar(ekologik, demografik, iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy, mamlakat va jamiyat hodisalari)kiradi. jamiyatning bolalar ongiga ta'sir o`tkazishi asosan ta'lim-tarbiya orqali amalga oshiriladi. u oilada, maktabgacha muassasada va maktabda ta'lim -tarbiya oladi. inson kamolotida ta'lim - tarbiya yetakchi o`rin tutadi. bola o`qish, yozishni, maxsus bilim, malaka, ko`nikmalarini egallaydi, ularda ilmiy dunyoqarash shakllanadi. ijtimoiy …

4 / 12

ridagi kasbiy tayyorgarligi, shu yo`nalishi bo`yicha olgan diplomi asosida egallanadi. ya'ni bu egallangan status qisoblanadi. lekin qayotda shunday vaziyatlar bo`lishi ham mumkinki, inson o`zining xoxish irodasiga qarshi ma'lum hatti-harakatda bo`lishi mumkin. bu uning jamiyatda tutgan statusi asosida yoki boshqa insonlar undan ma'lum xarakatlarni namoyon etishi mumkin. bu xolat insonning jamiyatdagi roli deb ataladi. lekin ijtimoiylashuv hamda rivojlanish jarayonida bola pozitiv va negativ ijtimoiy rollarni ham o`zlashtirishi mumkin. pozitiv ijtimoiy rolga oila a'zolari, jamoa, mutaxassislar, iste'molchilar kirishi mumkin.negativ ijtimoiy rolga esa daydilar, tilamchi-gadoylar, narkomanlar singari kategoriyadagi insonlar kiradi. individ yuqoridagi kabi ijtimoiy rollarni o`zlashtirish mexanizmi natijasida ijtimoiy munosabatlarga kirishib o`sha ijtimoiy muqitga moslashib boradi. individning o`sha ijtimoiy sharoitlarga moslashib borish jarayoni ijtimoiy adaptatsiya deb ataladi. bunda muloqat, faoliyat va anglash jaryoni amalga oshiriladi. ijtimoiy adaptatsiyalanish jarayonida bolada “hammaga o`xshash”ehtiyoj vujudga keladi. shu bilan bir qatorda unda “o`zini ko`rsatish”, “o`zini namoyon etish” ehtiyoji tug`iladi va u o`zini ko`rsatish usullari va vositalarini qidira …

5 / 12

iyatdagi barcha mutaxassislarning va tarbiyachilarning harakatlari bolaning ijtimoiy adaptatsiyalanishiga qaratilgan. bolaning ijtimoiy muhitga moslashuviga to`sqinlik qiluvchi ijtimoiy-ma'naviy fazilatlarning yo`qligi hamda ularning shakllanmay qolishi ijtimoiy dezadaptsiya deb ataladi. bunday holatlarda ularning oldini olish hamda ma'lum chora-tadbirlar ishlab chiqish kerak bo`ladi. demak, bolaning jamiyatda ijtimoiy adaptatsiyalanishiga, uning ijtimoiy statusini qayta tiklashga, yo`qotilgan ijtimoiy munosabatlarni qayta tiklashga qaratilgan faoliyat turini ijtimoiy reabilitatsiya qilish deb ataladi. shaxs indivudal taraqiyotining muxim omillaridan yana biri uning yoshiga bog’liq bo’lgan xususiyatlaridir.chunki taraqqiyotining xar bir yosh bosqichi o’zining rivojlanish omillariga, qonuniyatlariga, yangiliklariga, o’zgarishlariga ega bo’lib, ular shaxsning xaraktari, temperamenti, iqdidori, bilish jarayonlariga bevosita ta’sirini o’tkazadi. yosh taraqqiyoti davrlarining xam sifat, xam miqdor o’zgarishlariga ega bo’lgan ko’rsatgichlari borki, amaliy psixologiya xar bir yosh xususiyatlarni ana shu ikkala ko’rsatgich nuqtai nazaridan o’rganishi va shaxs xulqini boshqarish va tasir ko’rsatishda ularga tayanmog’i lozim.umuman psixologiyada isbot qilingan faktlardan biri shuki, turli davrlardagi inson taraqqiyoti o’ta murakkab jarayon bo’lib, xar bir davrning o’z …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "sosium va bola shaxsi"

2-mavzu: sosium va bola shaxsi reja: 1.bolaning ilk ijtimoiylashuv davri. 2.bolaning ijtimoiylashuvida oila, ta'lim- tarbiya muassasalari, madaniyat din va mahallaning o‘rni. 3. shaxs taraqqiyotinining yoshga bog’liq xususiyatlari. bolaning rivojlanishi haqida umumiy tushuncha insonning rivojlanishi juda murakkab va qarama-qarshiliklardan iborat jarayondir. bola o`z rivojlanishi jarayonida turli xil faoliyat (o`yin, o`qish, sport turlariga qamda muloqatga kirishadi. bu esa ularning ijtimoiy tajribalarining oshishiga yordam beradi. bolaning dunyoga kelishidan tortib uning butun umri jarayonida yuqoridagi faktorlar (faoliyat va muloqat) bir-birini to`ldirib bola shaxsining rivojlanishini ta'minlaydi. bola rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchi-bu qarama qarshilikdir. u tashqi va ichki ta'...

This file contains 12 pages in DOCX format (31,6 KB). To download "sosium va bola shaxsi", click the Telegram button on the left.

Tags: sosium va bola shaxsi DOCX 12 pages Free download Telegram