amaliy mashq "jismoniy rivojlanishni tekshirish usullari"

PPTX 17 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint o‘zdjtsu sport tibbiyoti va bioximya kafedrasi sport tibbiyoti va reabilitasiya fanidan 5- semestr uchun amaliy mashg‘ulot № 1 mavzu: jismoniy rivojlanishni tekshirish usullari. somatoskopiya. antropometriya.. antropometrik profilni tuzish. jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanuvchilarning tibbiy tekshirishlarining asosiga ularning jismoniy rivojlanish darajasini aniqlash va baholash kiradi. jismoniy rivojlanish jarayonining mutanosibligi haqida fikr yuritish uchun tekshiriluvchining birlamchi tekshirish natijalarini uning anamnezi bilan taqqoslanadi. takroriy tekshirishlarda antropometrik belgilarning o‘zgarishiga qarab jismoniy mashqlarning jismoniy rivojlanishga ta'siri haqida aniq tasavvurga ega bo‘lamiz. sportchilarni tibbiy ko‘rikdan o‘tkazishda, ularning jismoniy rivojlanishi va tana tuzilishining xususiyatlarini tekshirish muhim ahamiyatga ega. jismoniy rivojlanish – bu individni tekshirish davridagi morfo-funksional ko‘rsatkichlar yig‘indisi. jismoniy rivojlanish tana shakli va faoliyatining o‘zgarishi jarayoni sifatida asta sekinlik bilan, lekin turlicha kechadi. uning yuqori tempi 18-20 yoshgacha kuzatiladi. jismoniy rivojlanishning o‘zgarishiga quyidagi asosiy omillar ta'sir ko‘rsatadi: 1. endogen (ichki) ta'sirotlar nasl, irsiyat, konstitusional xususiyatlar,tug‘ma nuqsonlar. 2. atrof- muhit yoki tabiat ta'sirotlari muhit,ekologiya, suv-tog‘, …

2 / 17

ilishning konstitusional turlari, qaddi-qomat va tayanch- harakat apparatining hususiyatlari aniqlanadi. 3. antropometriya- odam gavdasining morfologik belgilarini o‘lchab aniqlash. antropos- odam, metriya-o‘lchash, ma'nosini bildiradi. qo‘shimcha usullari: fotografiya, rentgenografiya, kifosko-liozometriya- umurtqa pog‘onasini egilmalarini aniqlash, goniometriya – bo‘g‘imda harakat burchagini aniqlash. somatoskopiya – tashqi ko‘rik bo‘lib, jismoniy rivojlanishini aniqlash usulidir. tashqi ko‘rik asosida tana tuzilishning konstitusional tiplari aniqlanadi. odamning qanday konstitusion turga mansubligini aniqlash uchun antropometrik o‘lchov usulidan foydalaniladi: odamning konstitusion klassifikasiyasi uchun turli ko‘rsatkichlar (bo‘y, ko‘krak qafasining kengligi, qorinning hajmi, muskullarning rivojlanganligi, bosh suyagining kattaligi va shu ko‘rsatkichlarning bir-biriga bo‘lgan munosabatlari) mavjud. tana tuzilishi – bu gavda o‘lchovlarining shakllanishlari, mutanosibliklari, tana qismlarining bir-biriga nisbatan joylashishi, suyak, yog‘ va muskul to‘qimalarining rivojlanish xususiyatlari bo‘lib, chernoruskiy m.v., odam konstitusiyasini uch turga: astenik, normostenik va giperstenik turlarga bo‘ladi. bularning har biri o‘ziga xos moddalar almashinuvi xossalari bilan ta'riflanadi. 1. astenik tip (asteniklar)– tananing uzunasiga ketgan o‘lchovlar ko‘ndalang o‘lchovlarga nisbatan ustun, suyak skeleti yengil, yelkalar tor, …

3 / 17

arib turadi va turmushga, ayniqsa, mehnat xususiyatlari va boshqa omillarga qarab o‘zgarishi mumkin. 3.giperstenik tip (gipersteniklar) – tananing ko‘ndalang o‘lchovlar uzunasiga ketgan o‘lchovlarga nisbatan ustun, oyoq-qo‘llar kalta, suyak skeleti og‘ir, bo‘yni kalta va qalin, yelkalari keng, ko‘krak qafasi keng, epigastral burchak 900dan katta, ya'ni o‘tkir emasligi, terisi qalinligi bilan ta'riflanadi. gipersteniklar uncha baland bo‘yli bo‘lmasa ham semizroq, kuchli odamlardir, ko‘krak qafasi keng, oyoq- qo‘llari kaltaroq bo‘ladi. qaddi qomat umurtqa pog‘onasini ko‘zdan kechirganda to‘rtta fiziologik egilmalarni aniqlash mumkin: bo‘yin va bel lordozlari (oldinga egilmasi), ko‘krak va dumg‘aza-dum kifozlari (orqaga egilgmasi). bu fiziologik egilmalar gavdada ressorlik funksiyasini o‘taydi. egilmalar orasidagi farq 3 - 4 sm dan oshmasligi kerak. qaddi-qomat ota-onadan olingan belgi sifatida namoyon bo‘libgina qolmay, balki hayot davomida jismoniy rivojlanishning sustligi, yomon, zararli odatlar - partada noto‘g‘ri o‘tirishi, noto‘g‘ri tik turishi sababli buzilishi mumkin. umurtqa pog‘onasining egilmalari o‘zgarishi bo‘yicha qaddi- qomatning tuzilishini aniqlash mumkin: 1. orqa yumaloq – umurtqa pog‘onasining ko‘krak …

4 / 17

r-biriga nisbatan simmetrik joylashgan, qorin sezilmaydi, oyoqlari to‘g‘ri, tizza va toz son bo‘g‘imlari rostlangan bo‘ladi. skolioz – umurtqa pog‘onasining yon tomonlarga qiyshayishi bilan kechuvchi kasallik bo‘lib, odatda tug‘ma yoxud hayot jarayonida orttiriladi. agarda qiz bolada skolioz kasalligi paydo bo‘lsa, voyaga yetib turmush qurgandan so‘ng unda tug‘ruq jarayoni qiyin kechadi. bo‘yin yoki bel umurtqalarining qiyshayishi oqibatida ularda bukrilik holati vujudga kelishi yoki umurtqa pog‘onasining orasiga tuz va suyuqliklar yig‘ilishi mumkin. skoliozning uch bosqichi tafovut qilinadi: 1 bosqich – uncha rivojlanmagan darajadagi to‘g‘rilanadigan qiyshayish; 2 bosqich – qiyshayish ancha sezilarli darajada bo‘lib, tortilish mashqlari va uslublari yordamida to‘g‘rilanadi; 3 bosqich – kuchli qiyshayish hatto qovurg‘alarni ham o‘z komiga olib, nafas olish jarayoniga ham salbiy ta'sir ko‘rsatadi. skolioz turlari: o‘ng (1), chap (2) va s-simon (3) ko‘rinishiga ega bo‘ladi. terining somatoskopik belgilari: normada teri silliq, tarangligi yaxshi deb baholanadi. teridagi toshmalar, yiringli yaralar, jarohat qoldiqlari, chandiqlar, g‘adir-budurliklar, tarangligi bo‘shashganligi alohida belgilanadi. terining namligi …

5 / 17

ko‘zga tashlanib turadi. agar muskullar qalin, yo‘g‘on, tarang, har qaysisi bir-biridan bo‘rtib, ajralib tursa, muskullar yaxshi rivojlangan, deb baholanadi. agar muskullar hajmi kichik, bo‘shashgan, ular bir-biridan bo‘rtib ajralib turmasa, muskullar rivojlanishi kuchsiz deb baholanadi. tayanch-harakat apparatini tashqi ko‘rigida suyaklarning holati, pay va bo‘g‘imlarning aktiv va passiv harakatlardagi amplitudasiga e'tibor beriladi. ko‘krak qafasi shakli qovurg‘alar, o‘mrov, to‘sh, kurak suyaklarining, umurtqa pog‘onasining shakli va joylashishiga qarab belgilanadi. sportchilarda va normada ko‘krak qafasi shakli silindrik, konik, yassilashgan bo‘ladi. patologik holatlarda – paralitik, raxitik, emfizematoz (bochkasimon), asimmetrik bo‘ladi. qorin shakli – sportchilarda qorin biroz tortilgan bo‘ladi. qorin shakli muskul pressiga va yog‘ kavatiga bog‘liq. oyoq shakliga e'tibor beriladi: normal holatda “tik turing” komandasiga ikkala oyoq sonlarining ichki yuzasi, tizza va boldir-tovon bo‘g‘imlari bir-biriga tegib turadi. “x” simon oyoq – ikkala oyoq tik turganda tizza bo‘g‘imlari bir-biriga tegib turadi, tovon bo‘g‘imlari uzoq turadi. “o”-simon oyoq shaklida tovonlar ichki tomoni bir-biriga tegib, tizzalar esa bir-biridan uzoq …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amaliy mashq "jismoniy rivojlanishni tekshirish usullari""

prezentatsiya powerpoint o‘zdjtsu sport tibbiyoti va bioximya kafedrasi sport tibbiyoti va reabilitasiya fanidan 5- semestr uchun amaliy mashg‘ulot № 1 mavzu: jismoniy rivojlanishni tekshirish usullari. somatoskopiya. antropometriya.. antropometrik profilni tuzish. jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanuvchilarning tibbiy tekshirishlarining asosiga ularning jismoniy rivojlanish darajasini aniqlash va baholash kiradi. jismoniy rivojlanish jarayonining mutanosibligi haqida fikr yuritish uchun tekshiriluvchining birlamchi tekshirish natijalarini uning anamnezi bilan taqqoslanadi. takroriy tekshirishlarda antropometrik belgilarning o‘zgarishiga qarab jismoniy mashqlarning jismoniy rivojlanishga ta'siri haqida aniq tasavvurga ega bo‘lamiz. sportchilarni tibbiy ko‘rikdan o‘tkazishda, ularnin...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "amaliy mashq "jismoniy rivojlanishni tekshirish usullari"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amaliy mashq "jismoniy rivojlan… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram