jismoniy rivojlanishni baholash

DOC 37 pages 542.5 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 542.5 KB

File type DOC

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

sport tibbiyoti va reabilitatsiya fanidan amaliy mashg‘ulot № 2 mavzu: jismoniy rivojlanishni baholash. standartlar , indekslar usullari. “kontreks-2” tizimidan foydalangan holda jismoniy tayyorgarlikni aniqlash. jismoniy rivojlanishni tekshirish usullariga 1. anamnez (surab-surushtirish), tekshiriluvchining hayoti va sport faoliyati haqida surab-surishtiriladi. 2. somatoskopiya ( tashqi kurik). somatoskopiya suzi lotin tilidan olingan bulib, somato-shaxs, skopiya-kurish degan ma'noni anglatadi. tashqi kurik yordamida tana ulchamlarning mutanosibligi, tana tuzilishning konstitutsional turlari, qaddi-qomat va tayanch- harakat apparatining xususiyatlari aniqlanadi. 3. antropometriya- odam gavdasining morfologik belgilarini ulchab aniqlash. antropos- odam, metriya-ulchash, ma'nosini bildiradi. qushimcha usullari: fotografiya, rentgenografiya, kifosko-liozometriya- umurtqa pog’onasini egilmalarini aniqlash, goniometriya – bug’imda harakat burchagini aniqlash. somatoskopiya – tashqi kurik asosida jismoniy rivojlanishini aniqlash usulidir. tashqi kurik asosida tana tuzilishning konstitutsional tiplari aniqlanadi. tana tuzilishi – bu gavda ulchovlarining shakllanishlari, mutanosibliklari, tana qismlarining bir-biriga nisbatan joylashishi, suyak, yog’ va muskul tug’imalarining rivojlanish xususiyatlari bulib, chernorutskiy m.v., odam konstitutsiyasini uch turga: astenik, normostenik va giperstenik turlarga buladi. bularning …

2 / 37

tral burchak 900dan katta, ya'ni utkir emasligi, terisi qalinligi bilan ta'riflanadi. gipersteniklar uncha baland buyni bulmasa ham semizroq, kuchli odamlardir, kukrak qafasi keng, oyoq- qullari kaltaroq buladi. normostenik tip (normosteniklar) – ikki tip urtasidagi holat, tananing kundalang va uzunasiga ketgan ulchovlarning uzaro munosabati tug’ri, tana shakllanishi mutanosib, kukrak qafasi konus yoki silindrsimon, epigastral burchak tug’ri buladi. shuni aytish kerakki, odamlarning kupchiligida barcha turlarning xususiyatlari aralashgan buladi. bundan tashqari, tuzilish turi butun hayot davomida uzgarib turadi va turmushga, ayniqsa, mehnat xususiyatlari va boshqa omillarga qarab uzgarishi mumkin. tashqi kurik yordamida keyingi bosqichda qaddi-qomat tekshiriladi. qaddi qomat – bu odamga odat bo‘lib qolgan gavdaning holati. tik turgan holatda bosh bilan tana bitta vertikalda turishi kerak. umurtqa pog’onasini kuzdan kechirganda turtta fiziologik egilmalarni aniqlash mumkin: buyin va bel lordozlari (oldinga egilmasi), kukrak va dumg’aza-dum kifozlari (orqaga egilgmasi). bu fiziologik egilmalar gavdada ressorlik funktsiyasini utaydi. egilmalar orasidagi farq 3 - 4 sm dan oshmasligi …

3 / 37

n buladi. orqa yassi umurtqa pog’onasi skolioz bilan birga keladi. elkalarning simmetrikliligi baholanadi: elka kamari bir tekis bulishi kerak. ularning asimmetrikligi turli sabablar bilan belgilanadi: normada tennis va boks sport turi bilan uzoq vaqt shug’ullangani bulsa, patologik hollarda – skoliozdir skolioz – umurtqa pog’onasining yon tomonlarga qiyshayishi bilan kechuvchi kasallik bulib, odatda tug’ma yoxud hayot jarayonida orttiriladi. skoliozning uch bosqichi tafovut qilinadi: 1 bosqich – uncha rivojlanmagan darajadagi tug’rilanadigan qiyshayish; 2 bosqich – qiyshayish ancha sezilarli darajada bulib, tortilish mashqlari va uslublari yordamida tug’rilanadi; 3 bosqich – kuchli qiyshayish hatto qovurg’alarni ham uz komiga olib, nafas olish jarayoniga ham salbiy ta'sir kursatadi. skoliozni aniqlashda tekshiriluvchini oldinga engil engashtirib, umurtqalarning utkir usimtalari ustidan barmoq bilan yuqoridan pastga chizish kerak. paydo bulgan chiziqqa qarab gavdani normalligi yoki skoliozi bor-iyuqligini aniqlash mumkin. agarda paydo bulgan chiziq yonga qiyshayib chekkasi ungga qaratilgan bulsa, bunda ung tomonli skolioz, chekkasi chapga qaratilgan bulsa, chap tomonli skolioz …

4 / 37

quruq yoki nam, deb baholanishi mumkin. teri osti yoq qavati. aniqlash uchun tekshiruvchi ikki barmog’i yoki koliper yordamida tekshiriluvchining qorin, buyin, kuraklari osti sohasida terisini buklaganida necha santimetr qalinlikda ekanligini qayd etadi. normada shu burma 2-3 sm bulishi kerak. mushaklarning rivojlanishi, sezuvchanligi, tuzilishi va tonusi tekshiriladi. asosan kukrak, elka-bilak, son-boldir muskullarining rivojlangani kuzga tashlanib turadi. tayanch-harakat apparatini tashqi kurigida suyaklarning holati, pay va bug’imlarning aktiv va passiv harakatlardagi amplitudasiga e'tibor beriladi. kukrak qafasi shakli qovurg’alar, umrov, tush, kurak suyaklarining, umurtqa pog’onasining shakli va joylashishiga qarab belgilanadi. sportchilarda va normada kukrak qafasi shakli silindrik, konik, yassilashgan buladi. patologik holatlarda – paralitik, raxitik, emfizematoz (bochkasimon), asimmetrik buladi. qorin shakli – sportchilarda qorin biroz tortilgan buladi. qorin shakli muskul pressiga va yoq kavatiga bog’liq. oyoq shakliga e'tibor beriladi: normal holatda “tik turing” komandasiga ikkala oyoq sonlarining ichki yuzasi, tizza va boldir-tovon bo‘g’imlari bir-biriga tegib turadi. “x” simon oyoq – ikkala oyoq tik turganda …

5 / 37

turganda, utirgan holatda). tana og’irligi elka kengligi tos kengligi kukrak qafasining kundalang (frontal) va old-orqa (saggital) diametri. kukrak qafasi aylanasi (tinch holatda, nafas olganda, nafas chiqarganda). qul va oyoq muskul aylanasi. upkaning tiriklik sig’imi (uts). qul va gavda muskul kuchini aniqlash. antropometrik ulchamlarni olgandan sung, kursatkichlarni antropometrik profil jadvalidagi shaxsiy kursatkichlar qatoriga to‘ldiriladi. keyingi qatorga esa tekshiriluvchining jinsi va bo‘ylariga mos bo‘lgan o‘rtacha standart antropometrik ko‘rsatkichlar to‘ldiriladi. shaxsiy ko‘rsatkichdan standart ko‘rsatkich ayriladi, ayirmani standart sigmaga bo‘lamiz. natijada shaxsiy sigma ko‘rsatkichi topiladi va bu ko‘rsatkich antropometrik profil jadvalidagi grafik chiziqning asosi bo‘ladi. grafik chiziqlar 0 dan q 1 gacha bo‘lsa tekshiriluvchining jismoniy rivojlanishi o‘rtacha hisoblanadi, q 1dan q 2 gacha bo‘lganda jismoniy rivojlanishi yuqori, -1dan -2 gacha bo‘lganda jismoniy rivojlanishi sust xisoblanadi, q 2 dan q 3 gacha fark bo‘lganda jismoniy rivojlanishi yu?ori, -2 dan - 3 gacha fark bo‘lganda jismoniy rivojlanishi past bo‘ladi. tekshiriluvchining jismoniy rivojlanishini yuqorida keltirilganidek umumiy baholash …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy rivojlanishni baholash"

sport tibbiyoti va reabilitatsiya fanidan amaliy mashg‘ulot № 2 mavzu: jismoniy rivojlanishni baholash. standartlar , indekslar usullari. “kontreks-2” tizimidan foydalangan holda jismoniy tayyorgarlikni aniqlash. jismoniy rivojlanishni tekshirish usullariga 1. anamnez (surab-surushtirish), tekshiriluvchining hayoti va sport faoliyati haqida surab-surishtiriladi. 2. somatoskopiya ( tashqi kurik). somatoskopiya suzi lotin tilidan olingan bulib, somato-shaxs, skopiya-kurish degan ma'noni anglatadi. tashqi kurik yordamida tana ulchamlarning mutanosibligi, tana tuzilishning konstitutsional turlari, qaddi-qomat va tayanch- harakat apparatining xususiyatlari aniqlanadi. 3. antropometriya- odam gavdasining morfologik belgilarini ulchab aniqlash. antropos- odam, metriya-ulchash, ma'nosini bildiradi...

This file contains 37 pages in DOC format (542.5 KB). To download "jismoniy rivojlanishni baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy rivojlanishni baholash DOC 37 pages Free download Telegram