qonaylanishdoiralari

PPTX 15 pages 678.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 678.5 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti jismoniy madaniyat kafedrasi ma’ruzachi: m.maxsudova 13-ma’ruza mavzu: qon aylanish doiralari. mavzu rejasi: 1.arteriya qon tomirlari ontogenezi. 2.katta va kichik qon aylanish doirasidagi tomirlarning joylanishi va tavsifi. 3.vena tomirlar sistemasi, yuqori va pastki kovak venalar, kichik va katta vena doiralari haqida tushuncha. 4.yurakning xususiy qon tomirlari. 5.anastomozlar va kollarterial haqida tushuncha. 6.qon aylanishning ahamiyati. filogenezda suvda yashovchi hayvonlarda jabralar bo'lib, quruqlikda yashovchi hayvonlarda o'pkaning hosil bo’lishi natijasida kichik qon aylanish doirasi paydo bo'ladi. qon tomirlari taraqqiyoti (ontogenez) filogenetik taraqqiyotni qisqa muddat ichida qaytarib o'tadi. taraqqiyotning boshlang'ich davrida chap qorinchadan arteriya poyasi yo'naladi. bu poya ikkita ventral aortaga bo’linadi. har bir ventral aortadan yon tarafga 6 juft aorta ravoqlari ajraladi. bu ravoqlarning dorzal qismi esa dorzal aorta poyasini hosil qiladi. har ikki tarafdagi dorzal aortalar yaqinlashib, pastki uchi bilan qo'shiladi va toq tushuvchi aortani tashkil etadi. qon aylanish sistemasi ikki doiraga bo‘linadi. katta qon aylanish doirasi …

2 / 15

doiralaridan tashqari, uchinchi, ya'ni yurak qon aylanish doirasi ham bor. bu doira yurak arteriya va vena qon tomirlaridan tuzilgan. yurak devorining venalari to‘g‘ridan-to‘g‘ri yurakning o‘ng bo'lmachasiga quyiladi. qon tomirlar devorlarini o'ziga xos arteriya hamda vena qon tomirlari qon bilan ta'minlaydi. bundan tashqari, tomirlarning markaziy nerv sistemasiga aloqador nerv tolalari va oxirlari retseptorlari bo’ladi. retseptorlar tegishlicha qon tomirlar ishini tartibga solish vazifasini bajaradi. katta va kichik qon aylanish doirasidan tashqari, organizmda regionar qon aylanish ham mavjuddir. regionar qon aylanishni tushunish uchun esa mikrotsirkulyatsion qon aylanish bilan tanishish kerak. mikrotsirkulatsiya - bu qonning mikroskop ostida ko'rinadigan qon tomirlar ichidagi harakati. uning tarkibiy qismini arteriola, prekapillarlar, kapillarlar, postkapillarlar, venula tashkil etadi. yurak-cor muskuldan tuzilgan a’zo bo’lib , ko’krak qafasida joylashgan. yurak odam hayotining ohirigi daqiqasigacha hamma vaqt muttasil qisqarib, (sistola) va kengayib (diastola) turadi va butun organizmga qon yetkazib beradi. shunday qilib, yurak organizmdagi qon aylanish sistemasida muxim o’rin egallaydi va ma’rkaziy a’zolardan …

3 / 15

ikkita qorinchadan tuzilgan bo'lib, chap bo’lmacha bilan chap qorincha yurakning chap yoki arteriya bo’lagini, o‘ng bo’lmacha bilan o'ng qorincha esa yurakning o'ng yoki vena bo’lagini tashkil qiladi. yurakning o'rtacha og'irligi erkaklarda 300 g. ayollarda bir oz kamroq, 220—250 g. yurakning uzunligi o'rta yoshdagi odamlarda 10-15 sm, kengligi (asosida) 8-11 sm. oldingi va orqa devorining qalinligi 6-8,5 sm. yurak tashqi yuzasining o‘tkir (o’ng) va o’tmas (chap) chekkalari uni orqa, old tomondagi yuzalarga ajratib turadi. yurakning tashqi yuzasida bo’lmachalar bilan qorinchalar o'rtasidagi chegaraga to'g'ri keladigan va yurakni hamma tomondan o'rab turgan ko'ndalang egat va qorinchalarni bir-biridan ajratib turadigan devorlariga to'g'ri keladigan, uzunasiga joylashgan oldingi egat, shuningdek, orqa tomondagi uzunasiga ketgan egatlar bor. oldingi va orqa tomonda uzunasiga joylashgan egatlar yurak uchining o'ng tomonida o'zaro tutashib, yurak o‘ymasini hosil qiladi. yurakning boyagi hamma egatlari yurakni oziqlantiruvchi tomirlar va yog' kletchatkalari bilan to'lib turadi. shuning uchun bu xildagi yurakda qon tomirlar uncha yaxshi ko'rinmaydi. …

4 / 15

devoridagi mushak hujayralarining qisqarishi shart bo'ladi. natijada, qon ma’lum mikroskopik yuzadan kapillarlar orqali emas, balki arteriola-venular anastomozlar orqali nisbatan katta tezlikda va qisqa muddatda vena qon tomirlariga o'tkaziladi. bu jarayon a’zolardagi kapillarlar ma’lum qismining vaqti-vaqti bilan ≪dam≫ olishini ta’minlaydi. aksincha, a’zoning ish faoliyatini oshirish kerak bo'lganda, arteriola- venular anastomozlar yopilib, qon barcha kapillarlar orqali yo'naladi. ba’zi a ’zolarda kapillarlar ishtirok etadigan ≪ajoyib≫ to'rlar hosil bo'ladi. bu holda arteriya bo'linish yakunida kapillarlarga bo‘linadi va ular birlashib, yana arteriolani hosil qiladi va ≪ajoyib≫ to 'r oddiy tomirlar sistemasidan (arteriya, kapilar, vena) farq qiladi. ≪ajoyib≫ to 'r buyrak kapillar koptokchasi shaklida bo'ladi. 1. qon tomirlari a ’zolaming zararli tashqi ta’siridan bir qadar saqlangan holda uning ichki qismlarida joylashgan. qon tomirlarining asosiy tarmoqlari tananing bukuvchi mushaklari joylashgan tarafdan yo'naladi. bunday joylanishni tananing shu sohasidagi masofaning qisqaligi bilan izohlash mumkin. misol uchun, agarda aorta umurtqa pog'onasining old tomonida emas, balki orqa tomonida joylashganda edi, tananing …

5 / 15

bilan ta’minlaydigan tomirlardan bir necha marotaba katta bo'ladi. a'zoga oqib kelayotgan qonning miqdori taqqoslanganda, qon bilan eng yaxshi ta’minlanadigan a‘zo qalqonsimon bez va bosh miya hisoblanadi. qo'l va oyoq qonsizlikka bir necha soatgacha o'zgarishsiz chidashi mumkin. yurak bir qisqarishi davomida bosh miya qonsiz qolsa, odam hushidan ketishi mumkin. 5. qon tomirlari a’zo taraqqiyoti bilan bog'liq bo'lganligi uchun, tomirlaming a ’zolar ichidagi tarmoqlanishi va tuzilishi shu a'zoning shakliga hamda bajaradigan vazifasiga mos bo'ladi. 6. ko'pchilik qon tomirlari embrionning rivojlanishi davrida nervlar bilan birga rivojlanib, ular bilan yonma-yon yo'naladi va nerv, qon-tomir tutamini hosil qiladi. 7. taraqqiyot jarayonida hosil bo'lgan bo'shliqlar devori va bo'shliq ichidagi a ’zolar alohida qon tomiri bilan ta’minlanadi. shu sababli, parietal va visseral tarmoqlarga bo'linadi. misol uchun, ko'krak aortasi, qorin aortasi, ichki yonbosh arteriyalarining tarmoqlari. 8. odam tanasi taraqqiyot paytida segmentar tuzilishga ega bo'lganidan, segmentar qon bilan ta'minlanish saqlanadi. misol uchun, qovurg'alararo qon tomirlar, bel qon tomirlari va …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qonaylanishdoiralari"

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti jismoniy madaniyat kafedrasi ma’ruzachi: m.maxsudova 13-ma’ruza mavzu: qon aylanish doiralari. mavzu rejasi: 1.arteriya qon tomirlari ontogenezi. 2.katta va kichik qon aylanish doirasidagi tomirlarning joylanishi va tavsifi. 3.vena tomirlar sistemasi, yuqori va pastki kovak venalar, kichik va katta vena doiralari haqida tushuncha. 4.yurakning xususiy qon tomirlari. 5.anastomozlar va kollarterial haqida tushuncha. 6.qon aylanishning ahamiyati. filogenezda suvda yashovchi hayvonlarda jabralar bo'lib, quruqlikda yashovchi hayvonlarda o'pkaning hosil bo’lishi natijasida kichik qon aylanish doirasi paydo bo'ladi. qon tomirlari taraqqiyoti (ontogenez) filogenetik taraqqiyotni qisqa muddat ichida qaytarib o'tadi. taraqqiyotning boshlang...

This file contains 15 pages in PPTX format (678.5 KB). To download "qonaylanishdoiralari", click the Telegram button on the left.

Tags: qonaylanishdoiralari PPTX 15 pages Free download Telegram