zamonaviy iqtisodiy o'sish modellari

DOCX 1 page 160.6 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 160.6 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

mavzu: zamonaviy iqtisodiy o'sish modellari. mundarija kirish 1. iqtisodiy o‘sish: mohiyat va omillar 1.1. “iqtisodiy o‘sish” kontseptsiyasining mohiyati 1.2. iqtisodiy o‘sish omillari 2. iqtisodiy o‘sish nazariyalarining mohiyati 2.1. o‘zbekistonda barqaror iqtisodiy o‘sish omillari 2.2. qiyosiy tahlil va iqtisodiy o‘sish nazariyalariga xos xususiyatlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish iqtisodiy o‘sish nazariyasi bozor iqtisodiyotini o‘rganishga bag‘ishlangan iqtisodiy fanning eng murakkab qismlaridan biridir. ushbu nazariya ijtimoiy mahsulotni ko‘paytirish jarayonida ishlab chiqarish omillarining — mehnat, kapital va yerning — har birining hissasini aniqlashni o‘z ichiga oladi. iqtisodiy o‘sish jarayoni ishlab chiqarish omillarining sifat jihatdan yaxshilanishi va ularning samarali foydalanish darajasining oshishi bilan belgilanadi. so‘nggi yillarda talablarning oshishi, resurslarning qisqarishi, aholi sonining ko‘payishi natijasida iqtisodiy o‘sishni ta’minlash yanada murakkablashdi. iqtisodiy o‘sishning ikki asosiy turi mavjud: keng (ekstensiv) va intensiv o‘sish. keng o‘sish ishlab chiqarish omillarining son jihatdan ko‘payishi — ya’ni ishchi kuchi, kapital va yer resurslarini ko‘paytirish orqali amalga oshiriladi. bunda har bir xodimga to‘g‘ri keladigan …

2 / 1

ur’atlarini 6 foizdan kam bo‘lmasligini ta’minlash zarurligini ta’kidladi. davlat rahbari boshchiligida o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida hududlar va tarmoqlarda iqtisodiy faollikni oshirish, eksport salohiyatini kengaytirish hamda xususiy sektorni qo‘llab-quvvatlash masalalari muhokama qilindi. jumladan, 2024-yilning birinchi choragida o‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti 5,6 foizga, sanoat ishlab chiqarishi 5,2 foizga, qishloq xo‘jaligi esa 3,8 foizga o‘sdi. davlat byudjeti daromadlari prognozdan 7,4 foizga yuqori bajarildi, eksport hajmi esa 8,3 milliard aqsh dollarini tashkil etdi. shu bilan birga, joriy yil uchun rejalashtirilgan 5,1 foiz iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichi ayrim hudud va tarmoq salohiyatiga nisbatan pastligi ma’lum qilingan. bu ko‘rsatkichni kamida 6 foizga yetkazish uchun bosh vazir o‘rinbosarlari, vazirliklar, viloyat, tuman va shahar hokimlari, shuningdek, tarmoq rahbarlariga qo‘shimcha zaxiralarni topish va ularni amalda ishga solish vazifasi yuklatilgan. lekin ayrim tarmoq va hudud rahbarlari yaratilgan imkoniyatlardan to‘liq foydalana olmayotgani ta’kidlangan. misol uchun, birinchi chorakda “o‘zavtosanoat”da ishlab chiqarish hajmi 4,0 foizga, “o‘zbekneftgaz”da 2,3 foizga, charm mahsulotlari ishlab chiqarish tarmog‘ida esa 5,6 …

3 / 1

, xalq farovonligini ta’minlashga xizmat qiladi. iqtisodiy o‘sish negizida mamlakat iqtisodiyotidagi yetakchi tarmoqlarning rivojlanishi yotadi. u ishlab chiqarishning ilg‘or texnologik tuzilmasiga, yuqori mehnat unumdorligi darajasiga, ichki va tashqi bozorda talab yuqori bo‘lgan raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishga tayanadi. boshqacha aytganda, iqtisodiy o‘sish — bu mahsulot ishlab chiqarishning real hajmini muntazam oshirib borish hamda jamiyat taraqqiyotida texnologik, iqtisodiy va ijtimoiy ko‘rsatkichlarning yaxshilanib borishini anglatadi. iqtisodiy o‘sishni aniqlashda mamlakat iqtisodiy taraqqiyotining eng umumiy ko‘rsatkichi bo‘lgan yalpi ichki mahsulot (yaim) asosiy o‘lchov sifatida qo‘llaniladi. yaim hajmining o‘sish sur’atlari iqtisodiy o‘sish dinamikasini ifodalaydi. shu bilan birga, iqtisodiy o‘sishning to‘liq manzarasini ko‘rsatish uchun aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan real yaim hajmining o‘zgarishi ham hisobga olinadi. masalan, agar mamlakat aholisi yiliga 2,5 foizga, real yaim esa 2,5 foizga o‘ssa, unda umumiy o‘sish ko‘rsatkichi mavjud bo‘lsa-da, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan daromad o‘zgarmaydi. shu sababli, iqtisodiy o‘sishni tahlil qilishda aholi jon boshiga yaimning real o‘sishi asosiy mezonlardan biri …

4 / 1

ababli, resurslar taqchilligi sharoitida intensiv o‘sish yanada samaraliroq hisoblanadi. fan-texnika taraqqiyoti, raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi, innovatsion ishlab chiqarish va yuqori texnologiyalarning joriy etilishi intensiv iqtisodiy o‘sishni jadallashtiruvchi omillar sifatida namoyon bo‘lmoqda. keyingi yillarda iqtisodiy o‘sish nafaqat ishlab chiqarish hajmining ortishi, balki bir qator ijtimoiy ko‘rsatkichlar orqali ham baholanmoqda. jumladan, bandlik darajasining oshishi, aholining real daromadlarining ortishi, chakana savdo aylanmasi va xizmatlar hajmining kengayishi, iste’mol va jamg‘arma miqdorining o‘sishi iqtisodiy o‘sishning muhim ijtimoiy ko‘rsatkichlaridir. umuman olganda, iqtisodiy o‘sishning eng asosiy ijobiy tomoni — bu uning ishlab chiqarish, taqsimot, ayirboshlash va iste’mol tuzilmasiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishidir. shuning uchun ham iqtisodiy o‘sish mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy barqarorligi va farovonligining asosiy ko‘rsatkichi hisoblanadi. makroiqtisodiyotda iqtisodiy rivojlanish jarayonini aniq o‘lchash qiyin bo‘lgani sababli, odatda iqtisodiy o‘sish tahlil qilinadi. iqtisodiy o‘sish iqtisodiy rivojlanishning muhim tarkibiy qismi bo‘lib, u mamlakat yalpi ichki mahsuloti (yaim) va uning tarkibiy qismlarining miqdoriy ortishini ifodalaydi. makroiqtisodiy darajada iqtisodiy o‘sishning asosiy miqdoriy ko‘rsatkichlariga quyidagilar kiradi: …

5 / 1

moniy jihatdan (real o‘sish) — inflyatsiya ta’sirini hisobga olmagan holda ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlar hajmi asosida. 2. qiymat jihatdan (nominal o‘sish) — ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlarning puldagi (bozor) qiymati asosida. birinchi usul aniqroq natija beradi, chunki u narxlar o‘zgarishidan tozalanadi. biroq turli mahsulot turlarini yagona o‘lchovga keltirish qiyinligi tufayli bu usul har doim ham universal bo‘la olmaydi. qiymat bo‘yicha o‘lchash esa amaliyotda keng qo‘llaniladi, ammo inflyatsiya ta’sirini to‘liq bartaraf etish har doim ham mumkin emas. tarixan, sssr davrida iqtisodiy o‘sish ishlab chiqarish hajmi asosida baholangan, 1987-yildan boshlab esa yalpi ichki mahsulot (yaim) ko‘rsatkichi joriy etilgan. 1990-yillardan e’tiboran rossiyada yaim milliy iqtisodiyot dinamikasining asosiy ko‘rsatkichiga aylandi. biroq uzoq vaqt davomida iqtisodiy o‘sish to‘g‘risidagi ma’lumotlar iqtisodiyotning haqiqiy holatini to‘liq aks ettirmagan. chunki mahsulot sifatining oshishi, narxlar darajasining o‘zgarishi va ayrim tarmoqlardagi (xususan, qurilish, transport va qishloq xo‘jaligida) ishlab chiqarish samaradorligi hisobga olinmagan. shu sababli ilgari tuzilgan ko‘plab statistik hisob-kitoblar hozirda …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamonaviy iqtisodiy o'sish modellari"

mavzu: zamonaviy iqtisodiy o'sish modellari. mundarija kirish 1. iqtisodiy o‘sish: mohiyat va omillar 1.1. “iqtisodiy o‘sish” kontseptsiyasining mohiyati 1.2. iqtisodiy o‘sish omillari 2. iqtisodiy o‘sish nazariyalarining mohiyati 2.1. o‘zbekistonda barqaror iqtisodiy o‘sish omillari 2.2. qiyosiy tahlil va iqtisodiy o‘sish nazariyalariga xos xususiyatlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish iqtisodiy o‘sish nazariyasi bozor iqtisodiyotini o‘rganishga bag‘ishlangan iqtisodiy fanning eng murakkab qismlaridan biridir. ushbu nazariya ijtimoiy mahsulotni ko‘paytirish jarayonida ishlab chiqarish omillarining — mehnat, kapital va yerning — har birining hissasini aniqlashni o‘z ichiga oladi. iqtisodiy o‘sish jarayoni ishlab chiqarish omillarining sifat jihatdan yaxshilanishi va ularning samaral...

This file contains 1 page in DOCX format (160.6 KB). To download "zamonaviy iqtisodiy o'sish modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: zamonaviy iqtisodiy o'sish mode… DOCX 1 page Free download Telegram