iqtisodiy o'sish modellari

DOCX 6 pages 18.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.1 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

iqtisodiy oʻsish modellari mangliyev dastonbek 📝annotatsiya иқтисодий ўсиш моделлари иқтисодиётнинг узоқ муддатли ўсишини таҳлил қилиш ва прогнозлаш учун математик ва статистик усулларни қўллайди. улар капитал, меҳнат ва технологик тараққиётнинг ўсишга таъсирини ўрганади. 🔑kalit so'zlar. iqtisodiy o'sish, model, kapital, mehnat, texnologiya, sanoatlashtirish, investitsiyalar, mahsulot, daramodi, ishlab chiqarish, iqtisodiy o'sish modellari va siyosat harakatlanuvchi o'rtacha model (moving average), oxirgi 5 yil davomida o'rtacha iqtisodiy o'sish sur'atini hisoblab, kelajakdagi prognozlarni qurishda foydalaniladi; bu model o'zgaruvchanlikni hisobga olmaydi. iqtisodiy o'sishning solow modeli, kapitalning 10% ga oshishi, ishchi kuchi samaradorligining 2% ga o'sishi bilan yaimning 12% ga o'sishini bashorat qiladi, lekin texnologiya taraqqiyotini hisobga olmaydi. endogen o'sish modellari, oddiy solow modelidan farqli o'laroq, texnologiya taraqqiyotining ichki omillarini, masalan, investitsiyalar va ta'limga sarmoyalarni o'z ichiga oladi, bu esa uzoq muddatli o'sishni tushuntirishga yordam beradi. klassik iqtisodiy o'sish modellari klassik modellarda ishlab chiqarishning 3 asosiy omili – yer, mehnat va kapital – iqtisodiy o'sishning asosiy drayveri sifatida …

2 / 6

sur'ati 2-3% ga oshishi mumkinligini ko'rsatadi. model, innovatsiyalar va bilimlar to'planishining iqtisodiy o'sishga ta'sirini aniqlashda, kapitalning 20% va mehnatning 80% ulushini farqlash orqali, texnologiya rivojlanishining uzun muddatli ta'sirini ko'rsatadi. romer modelining asosiy farqi shundaki, u texnologik taraqqiyotni ekzogen emas, balki endogen deb hisoblaydi, ya'ni u iqtisodiy tizimning ichida hosil bo'ladi va davlatning tadqiqotlarga 10% sarmoyasi ishlab chiqarishni 15% ga oshirishi mumkin. iqtisodiy o'sish modellari va kelajak endogen o'sish modellari, masalan, romer modeli, inson kapitali va texnologiyalarni rivojlantirishga urg'u beradi, bu esa uzoq muddatli iqtisodiy o'sishning 3-5% ga yetishini ko'rsatadi. davlatning iqtisodiy siyosati, xususan, 10% dan yuqori soliqlar va inflyatsiyaning yuqori darajasi, o'sish modellari prognozlarini sezilarli darajada pasaytirishi mumkin. iqtisodiy o'sishning neoklassik modellari, ya'ni solow modeli va uning kengaytmalari, kelajakdagi 20-30 yil ichida 2% dan yuqori o'sish sur'atlarini bashorat qiladi, lekin texnologik taraqqiyotni hisobga olish muhim. solow modeli va uning o'zgarishlari солоу моделининг эндоген ўзгаришларида r харажатларининг яимга нисбати каби омиллар …

3 / 6

ashorat qiladi. neoklassik modellar ishchi kuchining samaradorligini eksogen omil sifatida qabul qiladi, lekin endogen o'sish modellari buni ichki omil sifatida ko'rib chiqadi, bu esa o'sish sur'atlarining farqlanishiga olib keladi. lucas modeli va inson kapitali lukas modeli bo'yicha, texnologik taraqqiyot bilan birga, inson kapitaliga 10% investitsiya o'sish sur'atini 2 baravar oshirishi mumkin. model, inson kapitaliga investitsiyalarni, ta'lim va sog'liqni saqlash xarajatlarini hisobga olib, 30% dan ortiq o'sishni ta'minlash mumkinligini ko'rsatadi. lukas modeli inson kapitalining iqtisodiy o'sishdagi hal qiluvchi rolini, ya'ni 1% inson kapitalining o'sishi yaimning 1,5-2% ga o'sishini ta'kidlaydi. endogen o'sish modellari эндоген ўсиш моделлари, r йўналтирилган сармояларнинг ўсиш суръатига таъсирини ўрганишда, иқтисодий ўсишда масштаб самарадорлигининг аҳамиятини 30% гача баҳолайди. шунингдек, ушбу моделларда инсон капиталининг аҳамияти 20% гача ошиб, иқтисодий ўсишда муҳим омил сифатида кўриб чиқилади, бу эса таълим ва соғлиқни сақлашга инвестицияларнинг самарадорлигини кўрсатади. эндоген ўсиш моделларида технологик тараққиётнинг экзоген эмас, балки ички омиллар, хусусан, 10% тадқиқот ва ишлаб чиқаришларга …

4 / 6

hqi omillar jahon iqtisodiyoti o'sishi yoki pasayishi milliy iqtisodiyotga sezilarli darajada ta'sir qiladi, masalan, 2% o'sish eksportga va chet el investitsiyalariga ijobiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. iqtisodiy o'sishga global inflyatsiya darajasi, masalan, 5% dan yuqori bo'lganda, salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin, chunki bu eksport va import narxlariga ta'sir qiladi va savdo balansini buzadi. xom ashyo narxlarining o'zgarishi, masalan, neft narxining 10% ga oshishi, energiyaga bog'liq bo'lgan iqtisodiyotlarning o'sish sur'atlariga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, bu inflyatsiyaga ham olib kelishi mumkin. 📌xulosa иқтисодий ўсиш моделлари турли омилларни ҳисобга олган ҳолда иқтисодиёт динамикасини таҳлил қилиш ва прогнозлашнинг муҳим воситасидир, бироқ уларнинг чекланганлигини ва амалдаги шароитларга мослашувини ҳисобга олиш зарур. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. romer, p. m. (1990). endogenous technological change. journal of political economy, 98(5), s71-s102. 2. solow, r. m. (1956). a contribution to the theory of economic growth. the quarterly journal of economics, 70(1), 65-94. 3. lucas, r. e. (1988)

5 / 6

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy o'sish modellari"

iqtisodiy oʻsish modellari mangliyev dastonbek 📝annotatsiya иқтисодий ўсиш моделлари иқтисодиётнинг узоқ муддатли ўсишини таҳлил қилиш ва прогнозлаш учун математик ва статистик усулларни қўллайди. улар капитал, меҳнат ва технологик тараққиётнинг ўсишга таъсирини ўрганади. 🔑kalit so'zlar. iqtisodiy o'sish, model, kapital, mehnat, texnologiya, sanoatlashtirish, investitsiyalar, mahsulot, daramodi, ishlab chiqarish, iqtisodiy o'sish modellari va siyosat harakatlanuvchi o'rtacha model (moving average), oxirgi 5 yil davomida o'rtacha iqtisodiy o'sish sur'atini hisoblab, kelajakdagi prognozlarni qurishda foydalaniladi; bu model o'zgaruvchanlikni hisobga olmaydi. iqtisodiy o'sishning solow modeli, kapitalning 10% ga oshishi, ishchi kuchi samaradorligining 2% ga o'sishi bilan yaimning 12% ga o'sis...

This file contains 6 pages in DOCX format (18.1 KB). To download "iqtisodiy o'sish modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy o'sish modellari DOCX 6 pages Free download Telegram