жисмоний тарбиянинг келиб чиқиши

DOC 165.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404363386_52748.doc жисмоний тарбиянинг келиб чиқиши режа 1. оналик уруғчилик даврида жисмоний тарбия. 2. оталик уруғчилик даврида жисмоний тарбия. халқ маданиятининг ажралмас қисми бўлган жисмоний маданиятнинг пайдо бўлиши ва унинг даврлар мобайнида тараққий этиб бориши ҳақидаги масала жисмоний тарбия тарихининг энг муҳим масалаларидан бири бўлиб келади. илмий тадқиқотлар натижалари шуни кўрсатадики, кишилик жамияти ер юзида қарийиб миллион йилдан бери яшаб келмоқда. лекин тахминан бундан 40 минг йиллар муқаддамгина одам пайдо бўлишининг биологик жараёни тугалланди ва одамнинг ҳозирги тури пайдо бўлди. одамларнинг тошни майдалашга ва ёришга ҳамда ёғочдан оддий қуроллар йўнишга ўрганишлари учун бир неча юз минг йиллар керак бўлди. меҳнат туфайли одамнинг жисмоний қиёфаси ўзгарди. унинг олий нерв фаолияти организмнинг тузилиши ва вазифалари такомиллашиб борди. ибтидоий одамларнинг меҳнат қуроллари дастлаб тасодифий топилган тош бўлаклари ва оддий таёқлардан иборат эди. ёввойи ҳайвон ови ҳали тасодифий характерга эга эди. бу даврда жисмоний тарбиянинг бирон нисбатан мустақил элементларининг борлиги ҳақида гап ҳам бўлиши мумкин …

сларда такрорланадиган меҳнат ва мудофа ҳарактеридаги кўпгина ҳаракатлар энди бевосита меҳнат қилишга йўналтирилмас эди. бу ҳаракатлар жисмоний машқлар сифатида нисбатан мустақиллик кашф этди. жисмоний машқларнинг мусобақа ўйинлари шаклида вужудга келиши, ибтидоий жамият кишисини тарбиялашда тубдан ўзгариш ясади. матриархат оналик уруғчилик жамоаси пайдо бўлди, унинг аъзолари биргаликда қилинадиган доимий коллектив мехнат ва қон-қардошлик билан боғланган эди. жамоаларнинг пайдо бўлиши ва тараққий этиши билан аста секин маданият сохасида ҳам ўзгаришлар содир бўлди. энди одам ўзига доимий турар жой қуради, кийим-кечак пайдо бўлади, тасвирий санъат бунёд этилади, қўшиқ, ўйин ва рақслар ижро этиладиган турли байрамлар кенг тарқалади. шу даврда дин бунёдга кела бошлайди. жисмоний тарбия элементларининг пайдо бўлиши ҳам худди шу даврга тўғри келади. бевосита мехнат билан боғлиқ бўлган кўпгина мусобақа ўйинлари мустақил тарбиявий ахамият касб этади ва улардан уруғ коллективининг турли ёшдаги группалари фойдалана бошлайди. мехнатнинг жинс ва ёшга қараб табиий равишда бўлиниши эндигина туғилиб келаётган ибтидоий жисмоний тарбияда ҳам ўз ифодасини …

ган. оналик уруғчилик (матриархат) даврида жисмоний тарбия. оналик уруғчилик даврида одамларнинг ўйин ижодларининг ривожланиши уларнинг меҳнат фаолиятининг ўсиб борувчи турлари билангина эмас, балки турли уруғлар ўртасида алоқа қилишга бўлган эҳтиёжнинг борган сари кучайиб бориши билан ҳам белгиланади. байрамлар жараёнида ўтказиладиган мусобақа ўйинлар борган сари бу алоқанинг кучли воситаларидан бирига айлана боради. она уруғчилиги тузими шароитларида жисмоний тарбиянинг таълим тарбия жараёни элементлари пайдо бўлди. масалан: тайга минтақасида яшайдиган манси, хантэ ва нанайларда айиққа қарши мусобақа ўйини оммалашган эди. ёшларни бу ўйинга ўргатишга чопиш, ёйдан отиш элементлари ва айиқ билан курашиш усуллари киритилган эди. кўчманчи ненецларда буғига қарши ўйин мусобақаси кенг тарқалган. бу ўйин ёрдамида ёшлар чанғида буғи кетидан қувишга, арқон ёрдамида буғининг қаршилигини бартараф этишга ўргатилар эди. ўйинлар орқали ибтидоий одамнинг жисмоний ва ақлий қобилиятлари машқ қилдирилар эди. оналик уруғчилик тузумининг гуллаб яшнаган даврида ўйин учун махсус таёрланган нарсалар-жундан қилинган копток, шар, найзабозлик таёқлари, учи тўмтоқ найзалар, палахмон, ўйинчоқ ёй боши …

ток ўйинининг янада равнақ топишида муҳим роль ўйнади. ибтидоий одамларга суякдан килинган чанғилар, конpкилар, копток билан ўйнашга мўлжалланган ракеткалар маълум бўлган. ибтидоий жамоа жисмоний тарбия соҳасида ўз аъзолари зиммасига маълум мажбуриятлар юклади. она уруғчилиги шароитларида аёллар меҳнат ва мудофаа фаолиятида эркаклар билан бир қаторда қатнашар эди. этнографик материалларидан маълум бўлишича, ўша вақтларда муштлашиш, курашиш, югуриш, таёқбозлик, найза ирғитиш, ёй отишлар юзасидан ва бошқа шу каби сохаларда аёлларнинг махсус мусобақалари хамда аёллар билан эркаклар мусобақалари ўтказилар эди. ёш қиз ва йигитлар ҳаётда керак эпчиллик, чидамлилик, чаққонлик, жасурлик ва қатъиятлик каби қобилиятларга эга бўлиши лозим эди. баъзи қабилаларда, масалан, бороро ва конеллаларда йигитлар маълум синовлардан ўтмагунларича ҳатто уйланишлари ҳам мумкин эмас эди. кураш ва югуриш энг асосий синовларидан эди. шарқий африкадаги кўпгина ибтидоий қабилаларда лангарчўп билан сакраш ва югуриб келиб баландликка сакраш мусобақалари ҳам бўлганлиги маълум. ибтидоий жамоа тузими шароитларидаёқ сузишнинг турли усуллари, элементлари маълум бўлган, каноэ ва байдарка хилидаги енгил узунчоқ …

ик ва чорвачиликнинг ривожланиши овнинг хўжалик аҳамиятини барбод қилди. чорва моллари тутиш ва деҳқончилик қилиш уйда эркак кишининг ҳукмрон бўлинишини таъминлади. оила катта патриархат оилага айлана бошлайди. моногамияга-ягона никоҳликка ўтила бошланади. патриархал оилалар йиғиндиси патриархал уруғни ёки уруғчилик жамоасини ташкил этади, уруғлар йиғиндиси ва умум қабила ерларига эга бўлган қабилаларни ҳосил қилади. қабилалараро муносабатларнинг ривожланиши билан ўзаро маданий таъсир кучаяди, жисмоний тарбия тажрибаси ҳам бойиб боради. оналик уруғчилиги шароитида маълум бўлмаган, жанговар мусобақа ўйинлари пайдо бўлади. жанговар шон-шавкат ва шуҳрат тушунчалари туғилади. патриархат тараққиётининг илк босқичида қабилалар ўртасида туғиладиган жанжаллар кўпинча бир-бирига қарама-қарши бўлган қабила вакилларининг кураши билан ҳал этилар эди. жисмоний машқлар қабилалар ўртасидаги дўстлик муносабатларининг ривожланиши ва мустаҳкамланишида катта роль ўйнади. эскисмосларда турли группаларнинг тўқнашуви вақтида ҳар бир группадан жангчилар танлаб олинган. улар таёқбозликда мусобақалашиб, улардан бири енгилдим демагунича мусобақа давом этган. коряклар, тунгуслар ва чукчалар орасида спорт кураши шаклида яккама-якка олишув кенг тарқалган эди. патриархат даврида ибтидоий …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жисмоний тарбиянинг келиб чиқиши"

1404363386_52748.doc жисмоний тарбиянинг келиб чиқиши режа 1. оналик уруғчилик даврида жисмоний тарбия. 2. оталик уруғчилик даврида жисмоний тарбия. халқ маданиятининг ажралмас қисми бўлган жисмоний маданиятнинг пайдо бўлиши ва унинг даврлар мобайнида тараққий этиб бориши ҳақидаги масала жисмоний тарбия тарихининг энг муҳим масалаларидан бири бўлиб келади. илмий тадқиқотлар натижалари шуни кўрсатадики, кишилик жамияти ер юзида қарийиб миллион йилдан бери яшаб келмоқда. лекин тахминан бундан 40 минг йиллар муқаддамгина одам пайдо бўлишининг биологик жараёни тугалланди ва одамнинг ҳозирги тури пайдо бўлди. одамларнинг тошни майдалашга ва ёришга ҳамда ёғочдан оддий қуроллар йўнишга ўрганишлари учун бир неча юз минг йиллар керак бўлди. меҳнат туфайли одамнинг жисмоний қиёфаси ўзгарди. унинг ол...

DOC format, 165.0 KB. To download "жисмоний тарбиянинг келиб чиқиши", click the Telegram button on the left.

Tags: жисмоний тарбиянинг келиб чиқиши DOC Free download Telegram