ko`chish hodisalari. fizikaviy kinetika

PPT 19 pages 289.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 289.5 KB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

real gazlar. 16-ma`ruza ko`chish hodisalari. reja. ko’chish hodisalari. fizikaviy kinetika. muvozanatsiz holat.relaksatsiya vaqti. gazlar va qattiq jismlarda diffuziya. gazlar va qattiq jismlarda issiqlik o’tkazuvchanlik. gazlarda va suyuqliklarda qovushqoqlik. tayanch so`z va iboralar: gaz, ko`chish, suyuqlik, kinetika, energiya,muvozanat holat,relaksatsiya, jarayon, diffuziya, issiqlik o`tkazuvchanlik, o`zaro ta’sir, qovushoqlik, ichki energiya. 1.ko’chish hodisalari. fizikaviy kinetika. gaz molekulalarining tartibsiz harakati ularning uzluksiz ravishda aralashib turishiga sabab bo’ladi, shuning uchun bir-biriga tegib turuvchi turli xil ikki gaz bir-birining ichiga kirib ketadi ya`ni diffuziyalanadi. shuningdek gazlardagi ichki ishqalanish va issiqlik o’tkazuvchanlik hodisalari gaz molekulalarining bir joydan ikkinchi joyga ko’chishi tufayli sodir bo’ladi. molekulalarning harakati bilan bog`liq bo’lgan bu hodisalar ko’chish hodisalari deyiladi. ma’lumki molekulyar kinetik nazariya jismlarning termodinamik muvozanat holatlarinigina emas, balki chekli tezliklar bilan o’tadigan jarayonlarni ham o’rgatadi. molekulyar-kinetik nazariyaning moddaning muvozanat holatidagi xossalarini o’rganadigan qismi statistik termodinamika yoki statistik mexanika deb ataladi. muvozanat buzilganda yuz beradigan jarayonlarni o’rganadigan fizikani bo`limi esa fizikaviy kinetika deyiladi. 2.muvozanatsiz …

2 / 19

makroskopik paramrtrlarning o`zgarib turuvchi holati nomuvozanatli holat deyiladi. tizimdagi jarayonlar muvozanatli nomuvozanatli makroskopik parametrlar vaqt o`tishi bilan o`zgarmaydi makroskopik parametrlar vaqy o`tishi bilan o`zgaradi tizimning nomuvozanatli holatdan muvozanatli holatga o`tishi relaksatsiya deyiladi. muvozanatli holatga o`tish uchin ketgan vaqt relaksatsiya vaqti deyiladi. muvozanatli jarayonlarda harorat, bosim, zichlik tizimning barcha joyida bir xil, nomuvozanatli jarayonlarda esa har xil bo`ladi. nomuvozanatli holatni muhim xususiyati muvozanatli holatga intilishdir. nomuvozanatli jarayonni muvozanatli jarayondan ajratuvchi muhim farqi termodinamik parametrlarning vaqtga bog`liqligidir. 3.gazlar va qattiq jismlarda diffuziya. molekulalarning molekulyar-issiqlik harakati natijasida diffuziya deb ataluvchi hodisalar tabiatda keng tarqalgan. diffuziya deb bir-biri bilan chegaradosh ikki modda molekulalarining tartibsiz harakati natijasida o’zaro kirishib ketish (aralashish) jarayoniga aytiladi. diffuziya hodisasi nisbatan gazlarda suyuqlik va qattiq jismlarga qaraganda tez bo`ladi. idish bir xil gaz bilan to`ldirilgan bo`1sa va konsentrasiyasi hamma joyda bir xil bo`lmasa, bu gazning o`zida ham diffuziya hosil bo`lishiga olib keladi. bunday hodisaga o`zdiffuziya deyiladi. diffuziya ta`sirida, yani konsentrasiyalar …

3 / 19

za birligidan vaqt birligida o`tgan molekulalar soni bilan ham aniqlanadi. diffuziya koeffisienti- zichlik gradienti 1 birlikka teng bo`lganda yuza birligidan birlik vaqtda ko`chadigan gaz massasiga miqdoran teng bo`lgan kattalikdir. diffuziya koeffisienti ifodaga teng bo`lib, gazning mikroparametrlari – molekulalar o`rtacha tezligi va erkin yugurrish o`rtacha masofasi bilan va oddiy sharoitlarda ba`zi gazlar uchun ≈10-8m va ≈102m/s lar bo`lsa ga teng bo`ladi. syuqliklarda diffuziya koeffisienti gazlarga qaraganda 105 marta kichik bo`ladi. qattiq jismlarning diffuziya koeffisientlari esa suyqliklarga qaraganda 106 marta kichik bo`lib, bu diffuziya hodisasini qattiq jismlaida nihoyatda sekin bo`lishligini ko`rsatadi. 4.gazlar va qattiq jismlarda issiqlik o’tkazuvchanlik. issiqlik o’tkazuvchanlik hodisasi gaz yoki qattiq jismning issiqroq qatlamdan sovuqroq qatlamga δq issiqlik miqdorining o’tishidan iborat. issiqlik o’tkazuvchanlik hodisasi sodir bo`lishi uchun harorat gradienti mavjud bo`lishi kerak. harorat t ning o’zgarishi ox o’qi yo’nalishida yuz berayotgan bo’lsin va ox o’qqa tik qilib olingan δs yuza orqali δt vaqt davomida uzatilgan issiqlik miqdori fur`e qonuni bilan …

4 / 19

nidan tezroq harakat qilayotgan qatlamga sekinlantiruvchi kuch ta’sir qiladi. δz δs z x y 0 1 f 2 ichki ishqalanish kuchlari deb ataladigan bu kuchlar qatlamlarning sirtiga urinma bo’lib yo’nalgan. qatlamning sirtidagi δs yuza qancha katta bo’lsa, ichki ishqalanish kuchi f ham shuncha katta bo’ladi va bir qatlamdan ikkinchi qatlamga o’tganda, bu kuch suyuqlik oqimi tezligi  ning qanchalik tez o’zgarishiga ham bog`liq. -kattalik tezlik gradiyenti deb ataladi va bir qatlamdan ikkinchi qatlamga o’tganda tezlikning qanchalik tez o’zgarishining ko’rsatadi. ichki ishqalanish kuchi f tezlik gradiyentiga proporsional bo’ladi. suyuqlikning tabiatiga bog`liq bo’lgan  kattalik suyuqlikning ichki ishqalanish koeffitsiyenti yoki yopishqoqlik koeffitsiyenti deyiladi. suyuqlikning yopishqoqligi haroratga juda kam bo’liq bo`lib, harorat ko’tarilgan sari yopishoqlik kamaya boradi. gazlarda esa harorat ortishi bilan yopishoqlik ortadi. ichki ishqalanish koeffitsiyentining o’lchov birligi 1 puaz. nazorat savollari ko’chish hodisalari. fizikaviy kinetika. muvozanatsiz holat.relaksatsiya vaqti. gazlar va qattiq jismlarda diffuziya. gazlar va qattiq jismlarda issiqlik o’tkazuvchanlik. gazlarda va …

5 / 19

ko`chish hodisalari. fizikaviy kinetika - Page 5

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko`chish hodisalari. fizikaviy kinetika"

real gazlar. 16-ma`ruza ko`chish hodisalari. reja. ko’chish hodisalari. fizikaviy kinetika. muvozanatsiz holat.relaksatsiya vaqti. gazlar va qattiq jismlarda diffuziya. gazlar va qattiq jismlarda issiqlik o’tkazuvchanlik. gazlarda va suyuqliklarda qovushqoqlik. tayanch so`z va iboralar: gaz, ko`chish, suyuqlik, kinetika, energiya,muvozanat holat,relaksatsiya, jarayon, diffuziya, issiqlik o`tkazuvchanlik, o`zaro ta’sir, qovushoqlik, ichki energiya. 1.ko’chish hodisalari. fizikaviy kinetika. gaz molekulalarining tartibsiz harakati ularning uzluksiz ravishda aralashib turishiga sabab bo’ladi, shuning uchun bir-biriga tegib turuvchi turli xil ikki gaz bir-birining ichiga kirib ketadi ya`ni diffuziyalanadi. shuningdek gazlardagi ichki ishqalanish va issiqlik o’tkazuvchanlik hodisalari gaz molek...

This file contains 19 pages in PPT format (289.5 KB). To download "ko`chish hodisalari. fizikaviy kinetika", click the Telegram button on the left.

Tags: ko`chish hodisalari. fizikaviy … PPT 19 pages Free download Telegram