boshlang`ich matematika kursi nazariyasi

PPT 16 pages 550.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 550.5 KB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

powerpoint template matematik tushuncha. tushunchaning hajmi va mazmuni. tushunchani ta'riflash usullari va ularga misollar. “boshlang`ich matematika kursi nazariyasi” fanidan taqdimotlar 15-mavzu: bilim sohasi: 100000 – gumanitar soha ta’lim sohasi: 110000 - pedagogika bakavriat yo’nalishi: 5111700 – boshlang’ich ta’lim va sport - tarbiyaviy ish maruza rejasi: real va abstrak tushuncha tushunchaning mazmuni va hajmi tushunchani ta’riflash usullari tushunchalar orasida munosabat. tushuncha. atrofimizdagi olam turli obyektlardan iborat. ular o’ziga xos xossalar va o’zaro munosabatlarga ega. bu obyektlarni o’rganganimizda ularni o’xshashligi va umumiy xossalariga qarab sinflarga ajratamiz. bu obyektlar va sinflar ma’lum bir nom bilan nomlanadi. masalan, «daraxt», «chumchuq», «mushuk», «uy», «avtobus» yoki «o’simlik», «qush», «hayvon», «bino», «mashina» va hokazo. demak, tushuncha — bu narsalar va hodisalarni ba’zi bir muhim alomatlariga ko’ra farqlash yoki umumiylashtirish natijasi ekan. alomatlar esa narsa yoki hodisalarning bir-biriga o’xshashligi yoki farqlanishini bildiruvchi xossalardir. * blits-so’rov uchun savollar tushunchaning hajmi va mazmuni orasida qanday bog‘liqlik bor? ta’riflanadigan va ta’riflanmaydigan …

2 / 16

ssalaridan ko’z yumgan holda, ularni ideallashtirish natijasida hosil bo’ladi. masalan, bir jismni geometrik shakl sifatida qarasak, bizni uning shakli, o’lchamlari qiziqtiradi, lekin uning nimadan yasalgani, rangi, og’irligi qandayligi biz uchun ahamiyat kasb etmaydi. ko’pincha abstrakt, ideal ob’yekt ega bo’lgan xossalar real obyektga tegishli bo’la olmaydi. masalan, geometriyada kesmani cheksiz bo’lish mumkin deb hisoblanadi, real hayotda biror jismni cheksiz ko’p bo’lakka bo’lish mumkin emas, chunki u chekli sondagi atomlardan iborat bo’ladi. tushunchaning hajmi va mazmuni. har qanday tushuncha nom, mazmun va hajmga ega bo’ladi. obyektning barcha muhim xossalari to’plami tushunchaning mazmunini tashkil qiladi. masalan, «son» tushunchasi mazmuniga sonlarni taqqoslash, yozuvda ifodalash, son o’qida tasvirlash, sonlar ustida turli arifmetik amallar bajarish kabi xossalar kiradi. bir xil muhim xossalarga ega obyektlar to’plami tushuncha hajmini tashkil etadi. masalan, «son» tushunchasi hajmini natural, nomanfiy, butun, kasr, ratsional, irratsional, haqiqiy, mavhum va kom’leks sonlar tashkil etadi. agar biror tushuncha hajmi ikkinchi tushuncha hajmiga kirsa, ikkinchi tushuncha …

3 / 16

otgan tushuncha qanday xossalari bilan ajralib turishi ko’rsatiladi. masalan, «barcha tomonlari teng ‘arallelogramm — romb deyiladi», ta’rifida ‘arallelogramm umumiy tushuncha bo’lib, romb qolgan ‘arallelogrammlardan tomonlarining tengligi bilan ajralib turadi. bunday ta’rif odatda jins va tur orqali ta’riflash deyiladi. ta’riflanayotgan tushuncha hajmi unga nisbatan umu- miyroq bo’lgan tushuncha hajmining qism to’plami bo’ladi va eyler —venn diagrammalarida i.17-rasmda ko’rsatilgani kabi tasvirlanadi. matematikada qarama-qarshilik orqali ta’rif berish usuli ham bor: «x to’plamda r munosabat refleksiv bo’lmasa, u antirefleksiv munosabat deyiladi», «a va b to’plamlar umumiy elementga ega bo’lmasa, ular kesishmaydi, deyiladi» va h. k. ko’pincha matnda biror obyektni nomlash, biror atama yoki belgini tushuntirish uchun nominal ta’riflardan foydalaniladi. masalan, « — bu n elementdan k tadan takrorlashsiz guruhlashlar soni»; «m — sinfdagi barcha o’quvchilar to’plami», «5 — besh soni yozuvi» va h.k. tushuncha ta’rifiga qo’yiladigan talablar. tushuncha ta’rifiga qo’yiladigan talablar quyidagilardan iborat. tushuncha ta’rifi: ta’riflanayotgan tushunchani bir qiymatli aniqlashga imkon berishi; avval ma’lum …

4 / 16

ossasi ham mavjud. bu xossa ob’yektlarning ma’lum sinfiga xos bo`lib, boshqa ob’yektlarga xos emas. masalan, dioganallar uzunliklarini tenglik xossasi parallellogramlar sinfidagi to`rtburchaklar uchun xarakteristik xossa sanaladi. mavzuga doir savollar: 1.kimyo, fizika, geografiya, tarix fanlariga oid tushunchalarni ayting, bu fanlar uchun umumiy bo’lgan tushunchalarni toping. 2.biror tushunchani tanlab, uning muhim va muhim bo’lmagan xossalarini ayting. 3.biror tushuncha misolida hajm va mazmun orasidagi teskari bog’lanishni ko’rsating. 4.biri ikkinchisi uchun umumiy bo’ladigan tushunchalar ketma-ketligini tuzing. 5.tushunchani ta’riflash usullariga oid misollar keltiring.

5 / 16

boshlang`ich matematika kursi nazariyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang`ich matematika kursi nazariyasi"

powerpoint template matematik tushuncha. tushunchaning hajmi va mazmuni. tushunchani ta'riflash usullari va ularga misollar. “boshlang`ich matematika kursi nazariyasi” fanidan taqdimotlar 15-mavzu: bilim sohasi: 100000 – gumanitar soha ta’lim sohasi: 110000 - pedagogika bakavriat yo’nalishi: 5111700 – boshlang’ich ta’lim va sport - tarbiyaviy ish maruza rejasi: real va abstrak tushuncha tushunchaning mazmuni va hajmi tushunchani ta’riflash usullari tushunchalar orasida munosabat. tushuncha. atrofimizdagi olam turli obyektlardan iborat. ular o’ziga xos xossalar va o’zaro munosabatlarga ega. bu obyektlarni o’rganganimizda ularni o’xshashligi va umumiy xossalariga qarab sinflarga ajratamiz. bu obyektlar va sinflar ma’lum bir nom bilan nomlanadi. masalan, «daraxt», «chumchuq», «mushuk», «uy», ...

This file contains 16 pages in PPT format (550.5 KB). To download "boshlang`ich matematika kursi nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang`ich matematika kursi n… PPT 16 pages Free download Telegram