boshlang`ich matematika kursi nazariyasi

PPTX 15 pages 135.6 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 135.6 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint ayirish va bo`lishning ta'rifi. nolga bo`lishning mumkin emasligi. qoldiqli bo`lish. “boshlang`ich matematika kursi nazariyasi” fanidan taqdimot o’zbekiston respublirasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti 32-mavzu: bilim sohasi: 100000 – gumanitar soha ta’lim sohasi: 110000 - pedagogika bakavriat yo’nalishi: 5111700 – boshlang’ich ta’lim va sport - tarbiyaviy ish 1 ma’ruza rejasi ayirish va bo`lishning ta'rifi. nolga bo`lishning mumkin emasligi. qoldiqli bo`lish. ayirish amalining ta’rifi aytaylik, bizga ikkita qo’shiluvchining yig’indisi a va qo’shiluvchilardan biri b berilgan holda ikkinchi qo’shiluvchini topish talab qilinsin. demak, shunday x sonini topish kerakki, bunda a = b + xbo’lsin. 1-ta’rif.berilgan a sondan b sonni ayirish deb, b ga qo’shganda a hosil bo’ladigan x sonni topishga aytiladi. bunda: a — kamayuvchr, b — ayiriluvchi; x — ayirma deb yuritiladi va x = a - b ko’rinishda yoziladi. ta’rif. butun nomanfiy va sonlarning ayirmasi deb, shunday butun nomanfiy songa aytiladiki, uning …

2 / 15

qilaylik, ac bo`lsin, u holda a-c ayirma mavjud bo`ladi. uni r orqali belgilaymiz: a-c=r. bundan a=r+c chiqadi, r+c yig`indini (a+b)-c ifodadagi a ning o`rniga qo`yamiz va unda shakl almashtiramiz: (a+b)-c=(r+c+b)-c=r+b+c-c=r+b. biroq r harfi orqali a-c ayirma belgilangan edi, bundan isbotlanishi talab etilgan (a+b)-c=(a-c)+b ifodaga ega bo`lamiz endi sondan yig`indini ayirish qoidasini qaraymiz: sondan sonlar yig`indisini ayirish uchun bu sondan qo`shiluvchilarning birini, ketidan ikkinchisini ketma-ket ayirish yetarli, ya’ni agar a, c, b - butun nomanfiy sonlar bo`lsa, u holda ab+c bo`lganda a-(b+c)=(a-b)-c ga ega bo`lamiz. bu qoidaning asoslanishi ham yig`indidan sonni ayirish qoidasi uchun bajarilgani kabi bajariladi. keltirilgan qoidalar boshlang`ich maktabda konkret misollarda qaraladi, asoslash uchun ko`rgazmali tasvirlar namoyish etiladi. bu qoidalar hisoblashlarni ixcham bajarish imkonini beradi. masalan, sondan yig`indini ayirish qoidasi sonni bo`laklab ayirish usuliga asos bo`ladi: ayirish amali quyidagi xossalarga ega: 1°. agar ikki sonning ayirmasiga ayiriluvchi qo’shilsa, kama-yuvchi hosil bo’ladi, ya ‘ni a - b = c bo’lsa, …

3 / 15

h amali deyiladi. bunda berilgan ko’paytmani ifodalovchi son — bo’linuvchi, berilgan ko’paytuvchi — bo’luvchi, izlanayotgan ko’paytuvchi — bo’linma deyiladi. bo’lish amali bir qiymatlidir. masalan, a) 9:3=3; b) 21:7=3; d) 111:3=37. misol. 12 ta gilosni har biriga 3 tadan nechta bolaga tarqatishdi. masala savoliga javob bo`lish amali orqali topiladi 12:3=4. masalani tahlil qilaylik: 12 ta elementga ega to`plam 3 ta elementga ega bo`lgan teng quvvatli qism to`plamlarga ajratilgan. shuning bilan ular juft-jufti bilan kesishmaydi. masalada nechta shunday qism to`plam borligi so`ralayapti. javobdagi 4 soni 12 elementli to`plamning 3 elementli qism to`plamlar sonini bildiradi. boshqacharoq masalani qaraylik. 12 ta gilosni 4 ta bolaga teng bo`lib berishdi. har bir bolaga nechtadan gilos berishdi? bu masala ham bo`lish amali bilan yechiladi: 12:4=3 (gilos). bu yerda 3 soni boshqa ma’noda – 12 elementdan iborat to`plam berilgan teng quvvatli kesishmaydgan har bir to`rtta qism to`plamdagi elementlar sonini bildiradi. bo`lish amalining to`g`ri bajarilganini tekshirish uchun ko`paytirish amaliga …

4 / 15

a bo’lsak, a : c — b : c = x. demak, a : c - b : c = (a - b): c. o`z-o`zini nazorat qilish uchun savollar nomanfiy butun sonlar ayirmasi ta’rifi qanday? ayirma qaysi holda mavjud bo`ladi? ayirmaga yig`indi orqali ta’rif bering. /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang`ich matematika kursi nazariyasi"

prezentatsiya powerpoint ayirish va bo`lishning ta'rifi. nolga bo`lishning mumkin emasligi. qoldiqli bo`lish. “boshlang`ich matematika kursi nazariyasi” fanidan taqdimot o’zbekiston respublirasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti 32-mavzu: bilim sohasi: 100000 – gumanitar soha ta’lim sohasi: 110000 - pedagogika bakavriat yo’nalishi: 5111700 – boshlang’ich ta’lim va sport - tarbiyaviy ish 1 ma’ruza rejasi ayirish va bo`lishning ta'rifi. nolga bo`lishning mumkin emasligi. qoldiqli bo`lish. ayirish amalining ta’rifi aytaylik, bizga ikkita qo’shiluvchining yig’indisi a va qo’shiluvchilardan biri b berilgan holda ikkinchi qo’shiluvchini topish talab qilinsin. demak, shunday x sonini topish kerakki, bunda a = b + xbo’lsin. 1-ta’rif.beri...

This file contains 15 pages in PPTX format (135.6 KB). To download "boshlang`ich matematika kursi nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang`ich matematika kursi n… PPTX 15 pages Free download Telegram