axborot xavfsizligini ta`minlash usullari

PPT 64 pages 36.1 MB Free download

64 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.1 MB

File type PPT

Pages 64

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 64

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “raqamli iqtisodiyot va axborot texnologiyalari” kafedrasi fan: “iqtisodiyotda axborot-kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar” ma`ruzachi: katta o’qituvchi qulmatova s. toshkent - 2020 15-mavzu. axborot xavfsizligini ta`minlash usullari reja: 15.1. axborot xavfsizligi tushunchasi va zaruriyati. 15.2. raqamli iqtisodiyotda axborot xavfsizligini ta`minlash usullari. 15.3. kriptografik axborot xavfsizligi usullarini qo`llash. 15.4. tarmoq axborot xavfsizligi oldini olish usullari. axborot xavfsizligiga tahdid va uning turlari axborotni muhofaza qilishning maqsadi va uning asoslari. umuman olganda axborotni muhofaza qilishning maqsadini quyidagicha ifodalash mumkin: – axborotni tarqab ketishi, o‘g‘irlanishi, buzilishi, qalbakilashtirilishini oldini olish; – axborotni yo‘q qilish, buzish, nusxa olish, blokirovka qilish kabi noqonuniy harakatlarning oldini olish; – axborot resurslari va axborot tizimlariga noqonuniy ta’sir qilishning boshqa shakllarini oldini olish, hujjatlashtirilgan axborotga shaxsiy mulk ob’ekti sifatida huquqiy rejimni ta’minlash; 1. axborot xavfsizligi tushunchasi va zaruriyati. – shaxs, jamiyat, davlatning xavfsizligiga tahdidni oldini olish; – axborot tizimida mavjud bo‘lgan shaxsiy ma’lumotlarning maxfiyligini va konfedensialligini saqlash orqali fuqarolarning …

2 / 64

’lumotlarni saqlovchi fayllarni qisqa vaqt ichida diskka yoki flesh-kartali tashqi xotiraga osongina ko‘chirib olish mumkin. kompyuter tarmoqlarida esa axborot resurslariga murojaat qilishni nazorat qilish murakkabligi tufayli tarmoqda saqlanayotgan axborotlarning yaxlit holda saqlanishiga kafolat berish mushkul. demak, axborot xavfsizligi muammosi jamiyatdagi axborotlarning muhim va qimmatliligini e’tirof etadi. o‘zbekiston respublikasining «axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari to‘ѓrisida»gi qonuni 3-moddasida axborot borasidagi xavfsizlik tushunchasiga «axborot sohasida shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarining himoyalanganlik holati», deb ta’rif berilgan. axborot xavfsizligi deb axborot tizimida tasodifiy yoki ѓarazli ravishda axborot egasiga yoki uning foydalanuvchisiga zarar yetkazuvchi tahdidlardan himoyalanganlikka aytiladi. axborotga yoki uning infrastrukturasiga nisbatan amalga oshiriladigan hurujlar tabiiy yoki sun’iy ravishda bo‘lib, ular axborot orqali munosabatda bo‘lgan sub’ektlarga juda katta zarar yetkazishi mumkin. axborot xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan tadbirlarning majmui axborot muhofazasi deyiladi. 2003 yilning 11 dekabrida o‘zbekiston respublikasi prezidenti tomonidan yuqorida keltirilgan «axborotlashtirish to‘ѓrisida»gi qonunni takomillashtirish maqsadida juda ham muhim rol o‘ynovchi «elektron raqamli imzo to‘g’risida»gi qonun imzolandi. …

3 / 64

am ehtiyoj paydo bo‘ladi. milliy raqamli iqtisodiy xavfsizlik tizimi tushunchasi murakkab siyosiy-huquqiy, tashkiliy, texnik, ijtimoiy-madaniy tizim bo‘lib, u milliy raqamli iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlovchi ob’ekt va sub’ektlar majmuasidan iborat bo‘ladi. himoyalangan axborotga tahdidlar tushunchasi va uning tuzilishi. umumiy yo‘nalishga ko‘ra axborot xavfsizligiga tahdidlar quyidagilarga bo‘linadi: – o‘zbekistonning ma’naviy ravnaqi sohalarida, ma’naviy hayot va axborot faoliyatida fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklariga tahdidlar; – mamlakatning axborotlashtirish, telekommunikatsiya va aloqa vositalari industriyasini rivojlanishiga, ichki bozor talablarini qondirishga, uning mahsulotlarini jahon bozoriga chiqishiga, shuningdek mahalliy axborot resurslarini yig‘ish, saqlash va samarali foydalanishni ta’minlashga nisbatan tahdidlar; – respublika hududida joriy etilgan hamda yaratilayotgan axborot va telekommunikatsiya tizimlarining me’yorida ishlashiga, axborot resurslari xavfsizligiga tahdidlar. 1. axborot; 2. texnik va dasturiy vositalar; 3. xizmat ko‘rsatuvchi personal va foydalanuvchilar. axborotni muhofaza qilish tizimlaridan foydalanish amaliyoti shuni ko‘rsatmoqdaki, faqatgina kompleks axborotni muhofaza qilish tizimlari samarali bo‘lishi mumkin. unga quyidagi chora-tadbirlar kiradi: 1. qonunchilik. axborot himoyasi sohasida yuridik va jismoniy shaxslarning, …

4 / 64

chun dastur vositalarini qo‘llash. 5. texnik. axborotni muhofaza qilish uchun elektron va boshqa uskunalardan foydalanish. 4. ma’muriy. tegishli maxfiylik rejimi, kirish va ichki rejimlarni tashkil etish. zamon taraqqiy etgan sari jamiyatda axborotga bo‘lgan talab va ehtiyoj ham ortib bormoqda, ayniqsa, axborot texnologiyalarining kun sayin rivojlanib borishi axborotlar hajmining ham ortib borishiga xizmat qilib kelmoqda. bu kabi axborotlar ichida ma’lum ma’noda ximoyani, mahfiylikni va sir saqlanishini talab etadiganlari ham bo‘ladi, negaki, bu toifadagi ma’lumotlarning oshkor bo‘lishi, o‘g‘irlanishi yoki yo‘q qilinishi kabi holatlar tashkilot uchun katta talofotlarni, moliyaviy yoki moddiy zararlarni olib kelishi mumkin. bu kabi holatlarni oldini olish uchun esa qanday soha bo‘lmasin albatta, axborot xavfsizligini, uning himoyasi va muhofazasini amalga oshirishi lozim. buni fizik, dasturli-texnik, me’yoriy-huquqiy uslub bilan amalga oshirish mumkin. 2. axborot xavfsizligining tashkiliy va huquqiy ta’minoti. bugungi raqobatdosh davrda har bir korxona o’zi yaratgan mahsulotni patentlab, uni nusxalanib ketishini oldini oladi. bu esa bozozrda korxonaning mahsulotini savdosini chaqonligini, …

5 / 64

chiqiladi. tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi. axborot tizimlari yoki vositalari tarkibi o‘zgargan holda yoki bir yilda eng kamida bir martta ko‘rib chiqiladi va yangilanadi. hujjat tarkibi. tashkilotda axborot xavfsizligining o‘rnini hamda uning tashkil etuvchilarini belgilash. axborot xavfsizligi tushunchasini belgilash, tashkilotning axborot xavfsizligi obyektlarini sanab o‘tish. tizimni va undagi o‘zgarishlarni boshqarish. axborot xavfsizligi siyosati bilan birgalikda axborot xavfsizligiga aloqador boshqa hujjatlarning to‘liq ro‘yxati. «axborot xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha javobgarlikni taqsimlash» hujjati. tashkilotda axborot xavfsizligi resurslarini va bu resurslardan foydalanish vakolatiga ega shaxslarni javobgarligini belgilash uchun mo‘ljallangan. «xodimlarni tanlash va ular bilan ishlashda axborot xavfsizligi» hujjati. tashkilotda xodimlarni tanlashda va ular bilan ishlashda axborot xavfsizligini ta’minlash chora-tadbirlarini aniqlash uchun mo‘ljallangan. «ishchi o‘rin xavfsizligi» hujjati. ishchi o‘rindan ma’lumotlarning chiqib ketishining oldini olish va xodim uchun ishchi o‘rnini to‘g‘ri tashkil etishni belgilaydi. axborotni himoya qilishni huquqiy usullarida huquqiy xarakterli masalalar: kriptografiya - axborotlarni aslidan o’zgartirilgan holatga o’tkazishlarning matematik uslublarini topish va takomillashtirish bilan shug’ullanadi. dastlabki sisitemalashgan …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot xavfsizligini ta`minlash usullari"

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “raqamli iqtisodiyot va axborot texnologiyalari” kafedrasi fan: “iqtisodiyotda axborot-kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar” ma`ruzachi: katta o’qituvchi qulmatova s. toshkent - 2020 15-mavzu. axborot xavfsizligini ta`minlash usullari reja: 15.1. axborot xavfsizligi tushunchasi va zaruriyati. 15.2. raqamli iqtisodiyotda axborot xavfsizligini ta`minlash usullari. 15.3. kriptografik axborot xavfsizligi usullarini qo`llash. 15.4. tarmoq axborot xavfsizligi oldini olish usullari. axborot xavfsizligiga tahdid va uning turlari axborotni muhofaza qilishning maqsadi va uning asoslari. umuman olganda axborotni muhofaza qilishning maqsadini quyidagicha ifodalash mumkin: – axborotni tarqab ketishi, o‘g‘irlanishi, buzilishi, qalbakilashtirilishini oldini o...

This file contains 64 pages in PPT format (36.1 MB). To download "axborot xavfsizligini ta`minlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot xavfsizligini ta`minlas… PPT 64 pages Free download Telegram