sotsial psixologiyaning shakllanish tarixi

PPTX 22 pages 195.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 195.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint 3-mavzu: sotsial psixologiyaning shakllanish tarixi. reja: ilmiy bilim rivojlanishining zamonaviy bosqichida metodologik muammolar ahamiyatini o`sishi. ilmiy tadqiqot metodologiyasi tushunchasi. sotsial psixologiyada talablar. sotsial -psixologik fikr tarixini o'rganish nafaqat psixolog yoki sotsiologning bilimini oshirish nuqtai nazaridan, balki fanning mohiyati, uning muammolarini chuqurroq va aniqroq anglash uchun katta ahamiyatga ega. platon o‘zining «davlat» va «qonunlar» deb atalgan dialoglarida shaxsning jamiyat bilan aloqalari masalasiga to‘xtalib, jamiyat individga nisbatan o‘zgarmas bir birlikki, uning taraqqiyoti jamiyat rivojlanishi qonunlarga buysunadi, degan fikrni himoya qilgan. unga qarama-qarshi fikrni aristotel bayon etib, individni barcha sotsial o‘zgarishlarning sababchisi, chunki unda bunga imkon beruvchi psixologik tizimlar bor, deb yozadi. ya’ni, shaxs va jamiyat o‘rtasidagi munosabat masalasi platonda jamiyat foydasiga hal bo‘lgan bo‘lsa, aristotelda bu narsa shaxs foydasiga yechilgan. amerikalik tadqiqotchi o.klineberg sotsial psixologiya muammolarining aksariyati qadimgi falsafiy tizimlarda paydo bo'lgan deb hisoblaydi. g. ollport manzilni yanada aniqroq ko'rsatib beradi: uning nuqtai nazari bo'yicha platon ushbu muammolarning ajdodi deb …

2 / 22

a marosimlari bilan aloqasini va boshqalarni hisobga olish talab qilingan. sotsiologiyaning o'zi mustaqil fan sifatida faqat xix asr o'rtalarida paydo bo'ldi. (uning asoschisi frantsuz pozitivist faylasufi ogyust kont hisoblanadi). sotsial psixologiya o'z hayotining deyarli boshidanoq boshqa bilim sohalaridan olingan qonunlar yordamida bir qator ijtimoiy faktlarni tushuntirishga urinishlarni qurishni boshladi. sotsiologik bilimlar tizimida nihoyatda maxsus yo'nalish - sotsiologiyada psixologik yo'nalish shakllanadi. aqshda uning asoschisi l. varddir, lekin, ehtimol, ushbu yo'nalish g'oyalari f.giddingsning asarlarida ayniqsa aniq shakllangan. uning nuqtai nazariga ko'ra, birlamchi ijtimoiy fakt shaxsning ongi emas, "xalq ruhi" emas, balki "irqning ongi" deb nomlanadi. ijtimoiy fakt ijtimoiy aqldan boshqa narsa emas. uning tadqiqotlari "jamiyat psixologiyasi" yoki bir xil bo'lgan sotsiologiya bilan shug'ullanishi kerak. bu erda "aralashtirish" g'oyasi mantiqiy oxiriga yetkaziladi. sotsial psixologiyaning uch nazariy manbai: xix asrning oxiri xx asr boshlarida fanda uch nazariya paydo bo‘ldiki, ular xaqli ravishda sotsial psixologiyani mustaqil ilmiy yo‘nalish sifatida shakllanishiga o‘zlarining munosib hissalarini qo‘shdilar: xalqlar …

3 / 22

tsiyalar» va 1900-1920 yillar oralig‘ida yozgan o‘n tomli «xalqlar psixologiyasi» asarlarida asosan o‘zi to‘plagan empirik ma’lumotlar asosida xalqlar psixologiyasiga bag‘ishlagan fikrlari tizimini bayon etdi. ommaviy hodisalarni o‘rganish natijasida 1890-yilda gabriel tardning «taqlid qilish qonunlari» deb atalgan birinchi kitobi chiqdi. tard frantsiyada ro‘y berayotgan ommaviy hodisalarni shu hodisalarda ishtirok etayotganlarning xulq- atvorlarini taqlid qilish orqali tushuntiradi. bu harakatlar irratsional (ya’ni aqlning ishtirokisiz) tabiatga ega bo‘lib, har bir individ ommaga qo‘shilgan zahoti unga taqlid qilishga tayyorlik instinkti ustun bo‘lib qoladi. italiyalik huquqshunos stipion sigele va fransuz olimi gyustav lebon ham tard ishlarini ma’qullab uning nazariyasini faktik materiallar bilan boyitdilar. 1895-yilda bosilib chiqqan sigelening «omma psixologiyasi» kitoblarida asosiy g‘oya shundan iborat ediki, ommaviy harakatlarda shaxsning o‘z xulq- atvorlarini ongli va aql bilan boshqarish qobiliyati yo‘qoladi. lebon shaxsning omma holatidagi belgilariga to‘xtalib quyidagilarni ajratadi: 1. shaxsiy sifatlarning yo‘qolishi. 2.hissiyotlarga o‘ta beriluvchanlik. 3. aqliy sifatlarning yo‘qolishi. 4.shaxsiy mas’uliyatning yo‘qolishi. sotsial xulq-atvor instinktlari nazariyasi xx asrning …

4 / 22

odamlar bir birlariga ta’sirlarini o‘tkazishga moyildirlarki bu narsa ular o‘rtasidagi munosabatlarini boshqarib turadi. sobiq ittifoq davlatlarida, birinchi navbatda rossiyada sotsial psixologiya xx asrning 20-yillaridan boshlab rivojlana boshladi. bu borada rus sotsial psixologiyasining asoschisi deb haqli ravishda vladimir mixaylovich bexterev(1857- 1927)ni ko‘rsatish mumkin. u o‘zining refleksologiya nazariyasi doirasidan shaxs xulq-atvorining motivlarini tushuntirishga uringanlardan biridir. bexterevdan keyingi olimlar, y.vasilev «biologik sotsiologiya», m.a.reysner «ommaviy psixologiya», l.n.voytolovskiy «jamoa psixologiyasi» ham reflekslar qonunini mexanik tarzda sotsial psixologik jarayonlarni tushuntirishga ko‘chirish bo‘ldi 30-yillarda a.s.makarenko, a.zalujniy, l.s.vigotskiy, n.k.krupskaya va boshqa qator olimlar o‘z nazariy qarashlarini marksizm bilan bevosita bog‘lab, jamoa va shaxs nazariyasini yaratdilar. ular shaxsning shakllanishida sotsial muhitning, jamoaning rolini, ta’lim-tarbiyaning ahamiyatini isbotlashga urindilar. lekin, 40-60 yillar sotsial psixologiya taraqqiyotida nisbatan sokinlik davri bo‘ldi. chunki psixologiya sohasida olib borilgan tadqiqotlar ichida sotsial psixologik tadqiqotlar yo‘q hisob edi. bu fan rossiyada va boshqa sobiq ittifoqdosh davlatlarda 70- yillardan keyin keskin rivojlana boshladi. o‘zbekistonda sotsial psixologik tadqiqotlarning o‘rni …

5 / 22

idadir. g‘.b.shoumarov va e.a.morshinalarning (1986) tadqiqotlarida esa oilada bolalarning tarbiyasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadigan sotsial psixologik omillar o‘rganildi, chunonchi, unda o‘ziga xos milliy va an’anaviy o‘zaro munosabat xususiyatlarining o‘rni belgilanadi. oilaviy munosabatlar psixologiyasi xususida o‘tkazilgan muhim tadqiqotlardan biri n.sog‘inovning o‘zbek oilasiga xos bo‘lgan nikoh va oila munosabatlari – nikohdan qoniqish, nikoh motivlari, oila qurishning o‘zbeklarga xos bo‘lgan yosh xususiyatlari, yosh o‘zbek oilalaridagi psixologik mojarolar va ajralishlarning sabablarini sistematik tarzda o‘rgangan ilmiy ishidir. bu tadqiqotda ilgari hech o‘rganilmagan ilmiy ma’lumotlar to‘plandiki, ularga ko‘ra, o‘zbek oilasining qurilishiga sabab bo‘ladigan asosiy motiv bu birinchi o‘rinda «farzandli bo‘lish», ikkinchi o‘rinda «jamoatchilikning gap so‘ziga qolmaslik», uchinchi o‘rinda «ota- ona va qavmi-qarindoshlarning istaklarini bajo etish» va hokazolar aniqlandi. o‘zbekistonda mustaqillikni qo‘lga kiritgach, olib borilgan sotsial psixologik tadqiqotlar asosan sotsial tasavvurlar konsepsiyasi doirasida amalga oshirildi. v.karimova, k.rahimova, z.nishonova, m.umarova, l.karimova shular jumlasidandir. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial psixologiyaning shakllanish tarixi"

prezentatsiya powerpoint 3-mavzu: sotsial psixologiyaning shakllanish tarixi. reja: ilmiy bilim rivojlanishining zamonaviy bosqichida metodologik muammolar ahamiyatini o`sishi. ilmiy tadqiqot metodologiyasi tushunchasi. sotsial psixologiyada talablar. sotsial -psixologik fikr tarixini o'rganish nafaqat psixolog yoki sotsiologning bilimini oshirish nuqtai nazaridan, balki fanning mohiyati, uning muammolarini chuqurroq va aniqroq anglash uchun katta ahamiyatga ega. platon o‘zining «davlat» va «qonunlar» deb atalgan dialoglarida shaxsning jamiyat bilan aloqalari masalasiga to‘xtalib, jamiyat individga nisbatan o‘zgarmas bir birlikki, uning taraqqiyoti jamiyat rivojlanishi qonunlarga buysunadi, degan fikrni himoya qilgan. unga qarama-qarshi fikrni aristotel bayon etib, individni barcha sotsial...

This file contains 22 pages in PPTX format (195.0 KB). To download "sotsial psixologiyaning shakllanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial psixologiyaning shaklla… PPTX 22 pages Free download Telegram