sotsial psixologik g’oyalar shakllanishi tarixi

PPTX 37 pages 792.4 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 792.4 KB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

2-mavzu o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «sotsial psixologiya» fanidan 2-mavzu: sotsial psixologik g’oyalar shakllanishi tarixi samarqand – 2021 yil 1 reja: antik davr mutafakkirlari ishlarida sotsial psixologik ta`limotlarning rivojlanishi sotsial psixologiyaning uch nazariy manbai sotsial psixologiyaning rossiyada rivojlanishi o’zbekistonda sotsial psixologik tadqiqotlarning o’rni va istiqbollari 2 1. antik davr mutafakkirlari ishlarida sotsial psixologik ta`limotlarning rivojlanishi sotsial psixologiyaning fan sifatida rivojlanish tarixiga nazar tashlar ekanmiz, uning jamiyatning tarixiy rivojlanishi bilan bog’liq tarzda rivojlanganligining, ilmiy jihatdan esa, falsafiy qarashlar ta`sirida bo`lib, sof sotsial psixologik nazariyalarning juda oz sonli bo`lganligining guvohi bo`lishimiz mumkin. 3 insoniyat tarixini o`rganar ekanmiz mutafakkirlar, olimlar, allomalar sotsial psixologik hodisalar bilan juda qiziqqanliklarining guvohi bo`lamiz. lekin ular bu hodisalarni o`z davri ruhida, o`z nazariy va sotsial qarashlari, hattoki, turli oqimlar orasida tushunishga uringanlar. shuning uchun ham sotsial psixologiyaning fan sifatida taraqqiyotini o`rganish uchun sotsial psixologik muammolar yoritilgan asar yoki olimning yashagan davri, uning …

2 / 37

qalari masalasiga to’xtalib, jamiyat individga nisbatan o`zgarmas bir birlikki, uning taraqqiyoti jamiyat rivojlanishi qonunlarga buysunadi, degan fikrni himoya qilgan. unga qarama-qarshi fikrni aristotel bayon etib, individni barcha sotsial o`zgarishlarning sababchisi, chunki unda bunga imkon beruvchi psixologik tizimlar bor, deb yozadi ya`ni, shaxs va jamiyat o’rtasidagi munosabat masalasi platonda jamiyat foydasiga hal bo`lgan bo`lsa, aristotelda bu narsa shaxs foydasiga yechilgan. ulardan keyingi yangi davr faylasuflarini gobbs, gal’vetsiy, lokk, russo, gegel’, makiavelli, sharq faylasuflaridan beruniy, forobiylar ham barcha asarlarida shaxs va jamiyat qarama-qarshiliklarini ilmiy asosda sharxlashga urindilar, lekin hech qaysisi bu muammoni sotsial psixologik muammo darajasiga ko’tara olmadi. 6 xix asrning o’rtalariga kelib, kapitalistik munosabatlarning keskinlashuvi, turli davlatlar bilan iqtisodiy aloqalarning tobora o’sib borishi, turli xalqlarning bir mamlakatdan ikkinchisiga ko’chishi, ya’ni migratsiya munosabati bilan qator sotsial fanlar rivojlanishi uchun qulay shart-sharoitlar paydo bo`ldi. ayniqsa, tilshunoslik, antropologiya, etnografiya, arxeologiya, huquqshunoslik va boshqa fanlar shakllanib, rivojlandi. masalan, 7 ingliz olimi e.taylor ibtidoiy jamoa tuzumidagi …

3 / 37

fanga aylandi. lekin u atomistik, ya`ni alohida individ psixologiyasinigina o`rganadigan fan bo`lib, u odamlarni o`zaro muloqoti jarayonida ularda ro’y beradigan sirli o`zgarishlarga e`tiborini endi-endi qaratayotgan edi. ayniqsa, patopsixologiya, pedagogik psixologiya sohalariga individ bilan boshqa individlar munosabati masalasini chetlab o`tish mumkin bo`lmay qoldi. 12 lekin sotsial psixologiyani ilmiy manbalari sohasida sotsiologiya fanining xizmatini ko’rsatib o’tmay bo`lmaydi. sotsiologiyaning asoschilari hisoblangan ogyust kont, gerbert spenser va boshqalar, jamiyatdagi sotsial hodisalarni o`rganish uchun albatta, o`ziga xos, ayrim psixologik holatlarni o`rganmoq lozim, degan fikrni qat`iy turib isbot qildilar. ular har bir sotsial voqeada ruhiy hodisalar borligini isbot qilishga urindilar. 1798-1857 огюст конт фр. auguste comte 1820-1903 герберт спенсер herbert spencer 13 masalan, fransuz sotsiologi gabriel tard har bir individda "sotsial fakt" boriligini, bu narsa uning miya doirasidagina emas, balki bir qancha miyalar aloqasi tufayli mavjuddir, deb hisoblaydi. sotsial xulq-atvor modeli, uning fikricha doimo individlararo munosabatni o`z ichiga olib, bunda bir individ boshqa individga doimo taqlid …

4 / 37

ynaydi. 16 2. sotsial psixologiyaning uch nazariy manbai xix asrning oxiri xx asr boshlarida fanda uch nazariya paydo bo`ldiki, ular xaqli ravishda sotsial psixologiyani mustaqil ilmiy yo`nalish sifatida shakllanishiga o`zlarining munosib hissalarini qo’shdilar. bu uch nazariyani birlashtirib turgan shu narsa ediki, ularning har biri mustaqil tarzda shaxs bilan jamiyat munosabatini tushuntirishga harakat qilgan. bular: xalqlar psixologiyasi omma psixologiyasi sotsial xulq-atvorning instinktlari nazariyalaridir 17 xalqlar psixologiyasi sotsial psixologik nazariya sifatida xix asrning o’rtalarida germaniyada shakllandi. undagi asosiy nazariy fikr shundan iborat ediki, ayrim individlardan yuqori turadigan ruh mavjud bo`lib, bu ruh o`zidan ham yuqori turadigan ilohiy yaxlitlikka bo’ysunadi. bu ilohiy yaxlitlik xalq yoki millatdir. ayrim individlar ana shu yaxlitliklarning bo`laklari bo`lib, ular shu ruhga bo’ysunadilar. ya`ni, shaxs bilan jamiyat o’rtasidagi qarama-qarshilik muammosi jamiyat foydasiga hal qilinadi. xalqlar psixologiyasining tarixiy-mafkuraviy asosi bo`lib gegel’ falsafasi va nemis romantizmi xizmat qilgan, deyish mumkin. chunki gegeldagi "individdan yuqori turuvchi ruh" g’oyasi xalqlar psixologiyasi jonkuyarlari tomonidan …

5 / 37

`qotishini tushuntirib berishdir". 1824-1903 мориц лацарус нем. moritz lazarus 1823-1899 хейман штейнталь heymann steinthal 19 o’sha kitobda mualliflar shaxs bilan jamiyat munosabati xususida quyidagi mulohazalarni bayon etadilar: “odam o`z mohiyati jihatidan sotsial mavjudot bo`lib, u jamiyat hayoti bilan uzviy bog’liq, chunki u o`ziga o’xshashlarga qarab rivojlanadi boshqalarga taqlid qilib harakat qiladi va ular ta’qibidan qochadi...”. xalqlar psixologiyasining asoschilari faqat nazariy mulohazalar yuritish bilan cheklanadilar, chunki ularda o`z fikrlarini isbot qilish uchun tadqiqot ishlari yo`q edi. 20 "psixologiyaning otasi” hisoblangan velgelm vundt esa xuddi ana shu tadqiqotga asoslangan ma`lumotlar to’plashga o`z diqqatini qaratdi. u o`zining "inson va hayvon ruhi haqida lektsiyalar"i (1863y) va 1900 yilda bosmadan chiqqan o’n tomli "xalqlar psixologiyasi" asarlarida asosan o`zi to’plagan empirik ma`lumotlar asosida xalqlar psixologiyasiga bag’ishlagan fikrlari tizimini bayon etdi. uning fan oldidagi xizmati shundan iborat ediki, empirik ma`lumotlar to’plash usullari, to’plangan manbalarni sharxlash borasida bebaho bilimlar to’pladi. 21 uning fikricha, psixologiya fani ikki qismdan iborat: …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial psixologik g’oyalar shakllanishi tarixi"

2-mavzu o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «sotsial psixologiya» fanidan 2-mavzu: sotsial psixologik g’oyalar shakllanishi tarixi samarqand – 2021 yil 1 reja: antik davr mutafakkirlari ishlarida sotsial psixologik ta`limotlarning rivojlanishi sotsial psixologiyaning uch nazariy manbai sotsial psixologiyaning rossiyada rivojlanishi o’zbekistonda sotsial psixologik tadqiqotlarning o’rni va istiqbollari 2 1. antik davr mutafakkirlari ishlarida sotsial psixologik ta`limotlarning rivojlanishi sotsial psixologiyaning fan sifatida rivojlanish tarixiga nazar tashlar ekanmiz, uning jamiyatning tarixiy rivojlanishi bilan bog’liq tarzda rivojlanganligining, ilmiy jihatdan esa, falsafiy qarashlar ta`sirida bo`lib, sof sotsial psixologik nazariy...

This file contains 37 pages in PPTX format (792.4 KB). To download "sotsial psixologik g’oyalar shakllanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial psixologik g’oyalar sha… PPTX 37 pages Free download Telegram