odam genetikasi

PPTX 16 pages 2.1 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint odam irsiyatini o’rganish metodlari va ularning tasnifi tayyorladi:105-guruh talabasi oripov dilshod odam genetikasini o'rganish usullari odam genetikasi insoniyat uchun amaliy jihatdan g'oyat katta ahamiyatga ega bo'lgani uchun so'nggi yillarda unga qiziqish ayniqsa, ortdi. hozirgi vaqtda odamda 4000 ga yaqin normal va patologik belgilarning nasldan-naslga o'tib borishi bir qadar o'rganib chiqilgan. irsiy omillarga bog'liq kasalliklar borligi aniqlangan. ana shu kasalliklarni to'g'ri aniqlash, ularga yo'l qo'ymaslik va da-volash muhimdir. odamni genetik yo'l bilan tekshirish usullari ishlab chiqil-ganidan keyin ana shu muvaffaqiyatlarni qo'lga kiritish mumkin bo'ldi. odam irsiyatini o'rganish usullari. odam irsiyatini o'rganish anchagina qiyinchiliklar tug'diradi. ma'lumki, eksperimental genetika usullarini odamga tatbiq etib bo'lmaydi. odam sekinlik bilan rivojlanib, ancha keen balog'atga etadi. bir oilaning ko'radigan farzandlari soni nisbatan kam bo'ladi. sunday hollar odam irsiyatini o'rganishga qiyinchilik tug'diradi. odam genetikasini o'rganishda quyidagi asosiy: geneologik, egizaklar, sitogenetik, biokimyoviy, populyatsion, ontogenetik usullardan foydalaniladi. endi bu usullarning ta'rifiga qisqacha to'xtalib o'tamiz. geneologik usul mumkin qadar …

2 / 16

ari odam genetikasi insoniyat uchun amaliy jihatdan g'oyat katta ahamiyatga ega bo'lgani uchun so'nggi yillarda unga qiziqish ayniqsa, ortdi. hozirgi vaqtda odamda 4000 ga yaqin normal va patologik belgilarning nasldan-naslga o'tib borishi bir qadar o'rganib chiqilgan. irsiy omillarga bog'liq kasalliklar borligi aniqlangan. ana shu kasalliklarni to'g'ri aniqlash, ularga yo'l qo'ymaslik va da-volash muhimdir. odamni genetik yo'l bilan tekshirish usullari ishlab chiqil-ganidan keyin ana shu muvaffaqiyatlarni qo'lga kiritish mumkin bo'ldi. odam irsiyatini o'rganish usullari. odam irsiyatini o'rganish anchagina qiyinchiliklar tug'diradi. ma'lumki, eksperimental genetika usullarini odamga tatbiq etib bo'lmaydi. odam sekinlik bilan rivojlanib, ancha keen balog'atga etadi. bir oilaning ko'radigan farzandlari soni nisbatan kam bo'ladi. sunday hollar odam irsiyatini o'rganishga qiyinchilik tug'diradi. odam genetikasini o'rganishda quyidagi asosiy: geneologik, egizaklar, sitogenetik, biokimyoviy, populyatsion, ontogenetik usullardan foydalaniladi. endi bu usullarning ta'rifiga qisqacha to'xtalib o'tamiz. geneologik usul mumkin qadar ko'proq odamlarning nasl-nasabini o'rganib chiqishdan iborat. shundan foydalanib, insonning ko'pgina belgi-lari, jumladan irsiy kasalliklarining nasldan-naslga o'tib …

3 / 16

lliklar borligi aniqlangan. ana shu kasalliklarni to'g'ri aniqlash, ularga yo'l qo'ymaslik va da-volash muhimdir. odamni genetik yo'l bilan tekshirish usullari ishlab chiqil-ganidan keyin ana shu muvaffaqiyatlarni qo'lga kiritish mumkin bo'ldi. ma'lumki, odamning genotipiga bog'liq bo'lgan u yoki bu ruhiy xusu-siyatlari, jumladan, iste'dodning yuzaga chiqishi ijtimoiy muhitga bog'liq. so'nggi yillarda har qanday odamning xromosoma sonini unga hech ziyon etkazmay, oson va tez o'rganishga imkon beradigan yangi usullar ishlab chi-qildi. bu shundan iboratki, qon leykositlari 37° s da alohida oziq muhitiga tushirib qo'yiladi, bu muhitda ular bo'linadi. ulardan xromosomalar soni va tuzilishi ko'rinib turadigan preparatlar tayyorlanadi. keyinchalik odam xro-mosomalarini alohida bo'yoqlar bilan bo'yash usullari ishlab chiqildi, bular xromosomalar sonini sanab, hisoblab ko'rishdan tashqari ayrim xromo-somalardagi ancha nozik o'zgarishlarni ham o'rganishga imkon berdi. biokimyoviy usul. odamda uchraydigan juda ko'p patologik holatlar modda-lar almashinuvining odatdagicha borishida har xil o'zgarishlar yuzaga kelishiga bog'liq bo'ladi, buni tegishli biokimyoviy usullar bilan aniqlash mumkin. bu usul yordamida qandli …

4 / 16

a resessiv hollarda namoyon bo'ladi. dominant gen kasalliklari fenotipda aniq yuzaga chiqadi. bunday kasalliklarni davo-lash imkoni bo'ladi. resessiv gen kasalliklari geterozigota holda fenotipda namoyon bo'lmay, yashirin holda faoliyatsiz bo'lib, kasallik rivojlanmaydi. belgilar dominantlar resessivlar jingalak (geterazigotalardataram-taram) soch sochning erta to'kilishi malla bo'lmagan soch qo'yko'z sepkillar pakanalik polidaktiliya (ortiqcha barmoqlar bo'lishi) to'g'ri soch normal malla soch ko'k yoki kulrang ko'z sepkillar bo'lmasligi normal bo'y barmoqlar sonining normal bo'lishi ko'pgina kasalliklar resessiv holda nasldan-naslga o'tishi geneologik usul yordamida aniqlangan. jumladan: qandli diabet, tug'ma karlik, gemofiliya, shizofreniya (og'ir ruhiy kasallik)ning ba'zi formalari. faqat resessiv genlar bilan emas, balki dominant genlar bilan belgilana-digan irsiy kasalliklarni braxidaktiliya yoki kaltabarmoqlik, ko'z shox pardasi-ning ko'rlikka olib keladigan irsiy degeneratsiyasi, sil kasalligiga moyillik kabi-lar ham geneologik usul yordamida nasldan-naslga o'tishi aniqlab chiqilgan. egizaklar usuli belgilarining egizaklarda rivojlanib borishini o'rganishdan iborat. ma'lumki, odamda egizaklar ikki xil bo'ladi. ba'zi hollarda bir emas, balki ikkita (kamdan-kam hollarda uchta va hatto to'rtta) …

5 / 16

da irsiy kasalliklar mutatsiyalardan iborat bo'lib, ularning ko'pchiligi resessivdir. bu usul odam xromosomalar to'plamidagi ko'rinadigan darajadagi o'zgarishlarni o'rganish imkomni yaratdi. xromosoma mutatsiyalarining shunday bir toifasi borki, ular xromosomalar soni yoki tuzilishining ko'rinarli o'zgarishlari bilan ifodalanadi. odamda bunday mutatsiyalar sitogenetik usul bilan aniqlanadi. allel genlar dominant va resessiv hollarda bo'ladi. tola va to'la bo'lmagan dominantlik farq qilinadi. genlarning komplementar ta'siri turli allelga mansub genlar ba'zi belgilarning rivojlanishiga bir muncha mustaqil ta'sir etishi bilan birga, ko'pincha turli shaklda o'zaro ta'sir ko'rsatadi. natijada organizmda biron belgining rivoj-lanishi bir necha gen nazorati ostida bo'ladi. misol uchun tovuqning toji har xil zotlarida turli shaklda bo'ladi. bu narsa ikki juft genning o'zaro ta'siri natijasi-da genlarning alohida kombinatsiyasi tufayli tojlar to'rt xil variantda namoyon bo'ladi, ya'ni oddiy (aabb), no'xatsimon (aabb yoki aabb), yong'oqsimon (aabb yoki aabb), gulsimon toj (aabb, aabb)lar (64-rasm). allel bo'lmagan genlar o'zaro, asosan komplementar, epistaz, polimer ta'sir qiladi. genotipda allel bo'lmagan genlarning o'zaro ta'siri …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam genetikasi"

prezentatsiya powerpoint odam irsiyatini o’rganish metodlari va ularning tasnifi tayyorladi:105-guruh talabasi oripov dilshod odam genetikasini o'rganish usullari odam genetikasi insoniyat uchun amaliy jihatdan g'oyat katta ahamiyatga ega bo'lgani uchun so'nggi yillarda unga qiziqish ayniqsa, ortdi. hozirgi vaqtda odamda 4000 ga yaqin normal va patologik belgilarning nasldan-naslga o'tib borishi bir qadar o'rganib chiqilgan. irsiy omillarga bog'liq kasalliklar borligi aniqlangan. ana shu kasalliklarni to'g'ri aniqlash, ularga yo'l qo'ymaslik va da-volash muhimdir. odamni genetik yo'l bilan tekshirish usullari ishlab chiqil-ganidan keyin ana shu muvaffaqiyatlarni qo'lga kiritish mumkin bo'ldi. odam irsiyatini o'rganish usullari. odam irsiyatini o'rganish anchagina qiyinchiliklar tug'diradi....

This file contains 16 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "odam genetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odam genetikasi PPTX 16 pages Free download Telegram

odam genetikasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "odam genetikasi"

Similar files