ontogenezning tiplari va davrlari

PPTX 78 pages 10.6 MB Free download

78 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.6 MB

File type PPTX

Pages 78

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 78

o`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi mavzu:ontogenez – organizmlarning individual rivojlanishi tuzuvchi: tibbiyot fanlar nomzodi, dotsent qurbonov abduburxon qo`ziboyevich toshkent -2012 o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi maʼruza №6 mavzu: organizmlarning individual rivojlanishi. odam aʼzolarining ontofilogenezi tuzuvchi: tibbiyot fanlar nomzodi, dotsent qurbonov abduburxon qo‘ziboyevich toshkent -2025 . ontogenezning tiplari va davrlari; jinsiy hujayralar va ularning rivojlanishi - gametogenez (proembriogenez); embriogenez va uning bosqichlari, provizor aʼzolar, embrion rivojlanishidagi qaltis davrlar; postembrional rivojlanish va uning boskichlari 5. regeneratsiya, transplantatsiya va gomeostaz. 6. odam aʼzolarining ontofilogenezi mavzuda o‘rganiladigan savollar: organizmning individual rivojlanishi—ontogenez ontogenez yunoncha so‘z bo‘lib “onto—mavjudot genesis –rivojlanish degan maʼnoni anglatadi. har bir organizmning rivojlanishi takomillashuvi, o‘sishi, ulg‘ayishi, qarishi va o‘limi bilan yakun topadigan to‘liq hayot sikli ontogenez hisoblanadi. ontogenez jinsiy hujayralar paydo bo‘lib, urug‘lanishdan boshlanadi, zigota hosil bo‘lishi bilan ontogenezning hamma bosqichlarida mavjudot yashayotgan, sharoitda mos ravishda …

2 / 78

atnashish darajasiga qarab ontogenezning quyidagi davrlari mavjud: reproduksiyadan oldingi davr- bu davr definitiv fenotip rivojlanishi davri ham deyiladi va o‘z ichiga embrional rivojlanish va yuvenil ontogenezni oladi. reproduktiv yetuklik davri postreproduktiv— bu davr menopauzadan boshlanadi, bunda reproduktiv xususiyat susayib boradi proembrional davrda ontogenezning har xil bosqichlarini taʼminlovchi muhim jarayonlar kuzatiladi: sitoplazmada ooplazmatik segregasiya – moddalarning sitoplazmada tanlab tarqalishi yuzaga keladi, tuxum hujayra vegetativ va animal qutblarga ega boʻladi. genlar amplifikasiyasi—dnkning miqdor jihatdan oshishi, r-rnk va i-rnk ning tuxum hujayrada sintezi va zaxiralanishi r rnk genlari nusxasining son jihatidan oshishi, genomning alohida qismlaridagi tanlab koʻpayish; gametogenez- jinsiy hujayralarning hosil boʻlishi gametogenez gametogenez – spermatazoid va tuxum hujayralarning rivojlanishi bo‘lib , spermatogenez va ovogenezdan iborat. spermatogenez- spermatazoidlarning rivojlanishi bo‘lib urug‘donning egri kanalchalarida kechadi. bu kanalchalarning devori biriktiruvchi to‘qima asosidan va follekular(sertoli)hujayralari qatlamidan iborat. follekulyar botiqcha hosil qilib , unda spermatagenezning har xil bosqichidagi jinsiy hujayralar qat –qat bo‘lib joylashgan. spermatogenez – ko‘payish, …

3 / 78

i bo‘lib, tuxumdonda kechadi. ovogenezning ko‘payish, o‘sish, yetilish bosqichlari mavjud. jinsiy hujayralar dastlab tuxumdonning yuza qatlamini egallab germinativ hujayralar deb ataladi. tuxumning daslabki hujayralari ovogoniylar deyilib ular xromasomalarning diploid to‘plamiga ega va mitoz yo‘li bilan ko‘payadi. ovogoniylar sut emizuvchilarning embriogenezida germinativ hujayralar follekulyar hujayralar bilan o‘raladi bu esa birlamchi yoki primordial follekulalar hosil bo‘lishiga olib keladi. tuxum hujayra xillari sariqlik miqdoriga qarab oligolesital mezolesital sariqlikni taqsimlanishiga qarab izolesital (gomolesital) telolesital polilesital oʻta telolesital sentrolesital ovogenezning spermatogenezdan farqi 1) ovgoniylarning ko‘payish davri tug‘ilishgacha tugaydi 2) ovogenezda o‘sish davri spermatogenezdagiga qaraganda uzunroq va sust o‘sish bosqichiga ega bo‘lib, bunda yadro va sitoplazmaning kattalashuvi kuzatiladi hamda sariqlik kiritmalarini to‘playdigan tez o‘sish davri mavjud 3) ovogenezda bitta birlamchi ovotsiddan bitta yetuk jinsiy hujayra hosil bo‘ladi, spermatogenezda esa bitta birlamchi spermatsiddan 4 ta jinsiy hujayra hosil bo‘ladi 4) shakillanish bosqichi faqat spermatogenez uchun xarakterlidir. tuxum hujayraning shakillanishi urug‘lanish davriga to‘g‘ri keladi odamning zamonaviy reproduktiv strategiyasi …

4 / 78

vojlanish (embriogenez). urugʻlanish kariogamiya singamiya , maydalanish embriogenezning murtak hujayralarining mitoz yo‘li bilan qayta-qayta bo‘linishi maydalanish deyiladi. maydalanish bosqichida bo‘linayotgan hujayralarda yaʼni bo‘linish oldidan o‘sish kuzatilmaydi, shu hisobiga murtakning tana hajmi o‘zgarmaydi, hosila hujayralar bo‘linish ro‘y bergan sari maydalashib boradi va hujayralar bir-biriga zich joylashgan bo‘ladi. maydalanish jarayonida hosil bo‘layotgan hujayralar blastomerlar deb nomlanadi urug‘langan tuxum hujayrasining bo‘linishi tuxum hujayrasidagi sariqlik va uning sitoplazmada tarqalishiga bog‘liq ravishda ro‘y beradi: olegoletsital tuxum hujayrasining maydalanishi bir tekis to‘la goloblastik bo‘ladi. bunday maydalanish lansetnik va sut emizuvchilarga xos . teloblastik tuxum hujayrasida sariqlik bo‘linish botiqlarining butun zigota bo‘yicha davom etishiga halaqit beradi natijada animal qutbda bo‘linish jadalroq boradi bunday bo‘linish meroblastik maydalanish deyiladi. ayrim sudralib yuruvchi va qushlarga xos o‘ta teloletsital tuxum hujayralarida maydalanish animal qutb sohasidagi disksimon chegaralangan maydondagina ro‘y beradi, buni diskondal maydalanish deyiladi. goloblastik maydalanish meroblastik maydalanish , maydalanishning biologik ahamiyati: zigota genotipining ko‘payishi yuzaga keladi; yadro va sitoplazma nisbati …

5 / 78

vchi to’qimasini hosil qiluvchi) splanxnotom (selom epiteliysi, silliq mushak, biriktiruvchi to’qima hosil qiluvchi);; nefrognotom (siydik—tanosil a’zolarini hosil qiluvchi); differensiyatsiyalanishga har xil nuqtai—nazardan qarasa bo’ladi. biokimyoviy differensiyatsiyaga hujayra o’ziga bir yoki bir necha maxsuslashgan sintez yo’nalishini tanlaydi(mioglobin, gemoglobin va boshqalar ), funksiyanal differensiyatsiyalanishda – muskul hujayralari qisqaruvchanlik , nerv hujayralari—nerv impulslarini o’tkazish xususiyatiga ega bo`ladi; morfologik differensiyatsiyalanishda esa hujayralar maxsus tuzilish va shaklga ega bo’ladilar. embrional rivojlanishning qaltis davrlari: implantatsiya (6-7 homiladorlikning kuni) plasentatsya (homiladorlikning ikkinchi haftaning oxiri) tug’lish jarayoni . embrional rivojlanishning buzilishi. embriogenezning buzilishi mexanizmlarini va profilaktikasini o’rganadigan fan – teratologiya deyiladi. teratogen omillarga: kimyoviy - xinin, alkagol, kofein, dori preparatlari (talitomid, garmonlar), biologik- toksoplazma, viruslar va fizik - ionlashgan nurlanish kiradi. embriogenezning buzilishi hisobiga rivojlanish nuqsonlarining ya’ni organ yoki organizm tuzilishidagi turg’un o’zgarish hisobiga bo’ladigan funksional o’zgarishlar kuzatiladi. butun jahon sog’liqni saqlash tashkilotoning (voz) ma’lumotlariga qaraganda rivojlanish nuqsonlari 1-2% odamlarda uchraydi. . rivojlanish nuqsonlarining quyidagi xillari uchrab turadi: …

Want to read more?

Download all 78 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ontogenezning tiplari va davrlari"

o`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi mavzu:ontogenez – organizmlarning individual rivojlanishi tuzuvchi: tibbiyot fanlar nomzodi, dotsent qurbonov abduburxon qo`ziboyevich toshkent -2012 o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi maʼruza №6 mavzu: organizmlarning individual rivojlanishi. odam aʼzolarining ontofilogenezi tuzuvchi: tibbiyot fanlar nomzodi, dotsent qurbonov abduburxon qo‘ziboyevich toshkent -2025 . ontogenezning tiplari va davrlari; jinsiy hujayralar va ularning rivojlanishi - gametogenez (proembriogenez); embriogenez va uning bosqichlari, provizor aʼzolar, embrion rivojlanishidagi qaltis davrlar; postembrion...

This file contains 78 pages in PPTX format (10.6 MB). To download "ontogenezning tiplari va davrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ontogenezning tiplari va davrla… PPTX 78 pages Free download Telegram