chaqaloqlik va go'daklik davrlari

PPTX 21 pages 8.9 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.9 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint 5 mavzu: chaqaloqlik va go'daklik davrlari chaqaloqlik davrining o'ziga xos psixologik xususiyatlari go'daklik davrining hususiyatlarining ilmiy o'rganilishi ilk bolalik davri reja: bolaning ona qornidagi o'sish davri onaning organizmiga uzviy bog'liq xolda kechadi. chaqaloqlik davridan yangi muhitga moslashish jarayoni boshlanadi. go'dakning hayotiy faoliyati va tarixi uni qurshagan, parvarishlaydigan katta yoshdagilarga bevosita bog'liq bo'lib, uning barcha extiyoji va talablari faqat kattalar tomonidan qondiriladi. kattalar go'dak uchun yaratgan ob'ektiv va sub'ektiv shart-sharoitlar uning o'sishini belgilovchi muhim turtki vazifasini o'taydi. atrof-muhitning xususiyat va xossalarini kattalar go'dakning psixik dunyosiga singdiradilar. chaqaloqlik va go'daklik davrlarining ilmiy tadqiqotlarda o'rganilishi go'dakning bir yoshgacha davridagi psixologik xususiyatlarini o'rganish bo'yicha qator tadqiqotlar mavjud. shular orasida n.l. figurin, m.p. denisova, m.yu.kistyakovskaya, a.vallon, d.b.elkonin, e.a.arkin, s.fayans, sh.byuler, f.i. fradkinalarning asarlari alohida ahamiyatga molikdir. s. fayans tajribasida fayans, go'dakka chiroyli va jozibador uyinchoklar 9 sm masofadan ko'rsatilganda u butun vujudi bilan ularga intilgan keyinchalik oralik 60 sm bo'lganda bolaning intilishi, qo'l …

2 / 21

e'tibor berishi 49 sekunddan 88 sekundgacha ortgan. tajribada go'dakning xarakatlanayotgan odamga diqqatini to'plab turishi 4 marotaba ortgani aniqlangan m.yu.kistayakovskaya tajribasida 5-6 oylikda u muomala qilayotgan notanish shaxsga bir oz tikiladi, keyin yo kulimsiraydi yoki undan yuzini o'giradi, xatto, qo'rqib yig'lab yuboradi. bolada o'zini parvarish qilayotgan yaqin kishilariga bog'lanib qolishi sodir bo'ladi. ana shu sababli onasini yoki enagasini ko'rsa qiyqirib qarshilaydi, unga talpinadi, qo'l-oyog'ini ixtiyorsiz tipirchilatadi. u yarim (6 oy) yoshga to'lganda atrofdagi yaqin kishilari, qarindosh-urug'lariga, xatto qo'ni -qo'shnilarga ham bog'lanib (o'rganib) ko'nikib qoladi. taxminan 8-9 oyligidan kattalar bilan dastlabki o'yin faoliyatini boshlaydi. go'daklik davrida psixik rivojlanishi: go'daklik davri bolaning tug'ilganidan bir yoshlarigacha bo'lgan davrni o'z ichiga olib, bu davrda bola tashqi muhitga moslashishi uchun ma'lum darajada etilgan nerv tizimi bilan tugiladi. go'daklik davri inson hayotidagi organik ehtiyojlarni (kislorodga, ovqatga, issiq yoki sovuqqa) qondirishga nisbatan yo'naltirilgan xatti-harakatlarning tug'ma, instinktiv shakllari sof holda kuzatiladigan yagona davr hisoblanadi. shamshetova anjim karamaddinovna 8 katta …

3 / 21

n so'z bilan predmet uzviy bog'lanadi va bu bog'lanish bir necha bosqichlarda namayon bo'ladi. dastavval kattalarning savoli bolada xech qanday ta'sirlanish tuyg'usi ko'zga ko'rinmaydi, xatto go'dak o'sha predmetga qiyo ham boqmaydi. ikkinchi bosqichda bolada savolga nisbatan sust xarakatlanish xosil bo'ladi va u predmet turgan tomonga diqqatini yo'naltiradi. nutqni idrok qilishning uchinchi bosqichida go'dak uchun jismning moxiyati va mazmuni muhim ahamiyat kasb etmaydi, balki berilayotgan savolning intonatsiyasi, ritmi, tempi, mantiqiy urg'usi bosh mezon, asosiy turtki vazifasini bajaradi. o'zgalar nutqini tushunishning oxirgi bosqichida go'dak predmetni anglatuvchi so'z bilan predmetni o'zaro bog'lash imkoniyatiga ega bo'ladi, natijada boshqa joylardan ham shu predmetni topish uchun ijodiy izlanishga xarakat qiladi. nutqni idrok qilish va tushunishning oxirgi bosqichi go'dakning 9-10 oyligidan boshlanadi va uni o'zgalar nutqini tushunishning ilk shakli va ko'rinishi deb aytiladi. d.b.elkonin fikricha, bir yoshgacha bola psixikasi o'sishining o'ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: 1. kattalar nutqini tushunish hamda dastlabki so'zlarni mustaqil talaffuz qilish: 2.predmetlar bilan …

4 / 21

o'l va oyoq funktsiyalarining aniq belgilanishi xarakter asoslarini shakllanishi 1yosh nutqni tushunishni birinchi belgilari mustaqil xolda tik turish va yurish nutqni qo'llashning birinchi belgilari 10 oylik bog'liqlik reaktsiyasini yuzaga kelishi begona muxit va begonalar orasida xavotirlik 8 oylik sensomotor intellektning yuzaga kelishi tayanib yurish jest,mimika va pantomimika,yordamida noverbal muloqot 7oylik yordam bilan turish 5 oylik yordam bilan o'tirish 3 oylik ko'rish qobiliyatining shakllanishi yon tomoniga o'girilishi onaning jilmayishiga javob qaytarish 2 xafta onaning tovushini boshqa tovushlardan farqlash 1 xafta xarakatlarni kuzatish uch yoshgacha bo'lgan bolalarning psixik rivojlanishidagi asosiy yangi o'zgarishlar ilk bolalik davri: go'daklik davridan so'ng rivojlanishning yangi bosqichi ilk bolalik (1-3 yosh) davri boshlanadi. ilk bolalik * davri uning kelajakdagi psixologik rivojlanishini belgilab beruvchi - muhim davr hisoblanadi. bu rivojlanish asosini bolaning to'g'ri yurishini, muloqotga kirishini va predmetli faoliyatni egallagani tashkil etadi. tikka va to'g'ri tik yura olish imkoni bolani doimiy ravishda yangi ma'lumotlarni egallashga olib keladi. bu yoshdagi …

5 / 21

i to'la o'zlashtirgan bolalar o'z o'yinlarida nafaqat shu predmetlardan foydalanadilar, balki ularni o'z vazifalariga ko'ra ishlatadilar ham. ilk bolalik davri 1-3 yoshli bolalarning aqliy rivojlanishi: shuni alohida ko'rsatish joizki, 1,6 - 3 yoshlar nutqning rivojlanishi uchun senzitiv davr hisoblanadi. ilk bolalik davrida xotira bilishdagi asosiy funktsiya hisoblanib, u bilishning barcha kurinishlarini rivojlanishida ishtirok etadi. bu davrda bolaning xotirasi jadal rivojlanadi. bolaning xayotiy tajribalarni o'zlashtirishida avvalo xarakatli, emotsional va obrazli xotira ishtirok etadi. bu borada xarakatli va emotsional xotira ustunlik qiladi. xotira bu yoshda asosan ixtiyorsiz bo'ladi. bu davrdagi bolalarga ko'p kitob o'qib berish natijasida ular uzun ertak va she'r xikoyalarni eslab qoladilar, lekin bunday eslab qolish bolaning umumiy aqliy rivojlanishidan ham, xotirasining individual xususiyatidan ham dalolat bermaydi. bu ilk bolalik davridagi bolalarning barchasiga xos bo'lgan nerv sistemasining umumiy egiluvchanligi natijasidir. shamshetova anjim karamaddinovna 16 bu davr aqliy rivojlanish asosini idrok va tafakkur xarakatlarining yangi ko'rinishlari tashkil etadi. 1 yoshli bola …

6 / 21

h mumkinligini tafakkur eta oladi. bu davrdagi bolalar tafakkurida umumlashtirish katta o'rin tutadi. umumlashtirishda nutq asos xisoblanadi. masalan, soat deyilishi bola qo'l soati, osma soat, shuningdek budilnikni ham tushunishi kerak. lekin ular turlicha bo'lgani sabab ularda umumiylikni topish bola uchun birmuncha qiyinroq xisoblanib, bu borada fikrlash yordamga keladi va umumlashtirishni tashkil etadi. 2-3 yoshli bolalar ma'lum bir predmetlarning o'rniga ularning o'rnini bosishi mumkin deb xisoblagan boshqa narsalardan ham foydalanadilar. masalan, o'yin jarayonida bola cho'pni qoshiq yoki termormetr o'rnida, yog'ochdan krovat yoki mashina o'rniga foydalanishi mumkin bolaning nutqi u to 1,5 eshga etgungacha ancha sekin rivojlanadi. bu davr ichida u 30-40 so'zdan to 100 tagacha so'zni bila oladi, lekin ularni juda kam qo'llaydi. 1,5 yoshdan boshlab esa uning nutqi jadal rivojlanadi. endi u nafaqat predmetlarning nomini aytishlarini so'rabgina qolmay bu so'zlarni talaffuz etishga ham xarakat qiladi. nutqning rivojlanish darajasi juda jadallashadi. 2 yoshning oxirlariga borib bola 300 tagacha, 3 yoshning oxirlagiga …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chaqaloqlik va go'daklik davrlari"

prezentatsiya powerpoint 5 mavzu: chaqaloqlik va go'daklik davrlari chaqaloqlik davrining o'ziga xos psixologik xususiyatlari go'daklik davrining hususiyatlarining ilmiy o'rganilishi ilk bolalik davri reja: bolaning ona qornidagi o'sish davri onaning organizmiga uzviy bog'liq xolda kechadi. chaqaloqlik davridan yangi muhitga moslashish jarayoni boshlanadi. go'dakning hayotiy faoliyati va tarixi uni qurshagan, parvarishlaydigan katta yoshdagilarga bevosita bog'liq bo'lib, uning barcha extiyoji va talablari faqat kattalar tomonidan qondiriladi. kattalar go'dak uchun yaratgan ob'ektiv va sub'ektiv shart-sharoitlar uning o'sishini belgilovchi muhim turtki vazifasini o'taydi. atrof-muhitning xususiyat va xossalarini kattalar go'dakning psixik dunyosiga singdiradilar. chaqaloqlik va go'daklik da...

This file contains 21 pages in PPTX format (8.9 MB). To download "chaqaloqlik va go'daklik davrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: chaqaloqlik va go'daklik davrla… PPTX 21 pages Free download Telegram