ildiz tizimi

PPT 32 pages 4.7 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

slayd 1 11-mavzu: “ildiz tizmining shakllanishi tuzilishi tiplari va vazifasi. ildizning birlamchi va ikklamchi anatomik tuzilishi” reja: ma’ruza rejasi: ildiz sistemasi va uning vazifalari. ildizning uchki qismini morfologik tuzilishi. ildiz sistemasining tiplari. 4.ildiz tizimidagi ildizlarning morfologik turli tumanligi. 5. ildizning birlamchi tuzilishi. 6. ildizning ikkilamchi tuzilishi. 7. ildizlarda birlamchi to‘qimalarining paydo bo‘lishi va o‘sishi. ildizlar ko’p xollarda o’zlarining asosiy vazifalaridan tashqari maxsus vazifalarni ham bajarishi mumkin. qo’shimcha vazifalarni bajarish tufayli ildizning tashqi ko’rinishi va ichki tuzilishi keskin o’zgaradi, bunday ildizlar shakli o’zgargan yoki metamorfozga uchragan ildizlar deb ataladi. bunday shakl o’zgarishlar irsiy jihatdan mustahkamlangan bo’lib, nasldan- naslga o’tadi. ildiz vazifalari. erigan suv va mineral tuzlar tuproqdan so'riladi, ularni ildiz, barg va reproduktiv organlardan ko'chiradi. assimilyatsiya zonasida joylashgan ildiz tuklari (yoki mikoriza) bilan amalga oshiriladi. suv, mineral tuzlarning ionlari va fotosintez mahsulotlari bilan o'zaro ta'sirida ular birinchi va ikkinchi darajali metabolizm mahsulotlarini sintez qiladilar. ildiz bosimi va transpiratsiya ta'siri ostida mineral …

2 / 32

oziq moddalar to’planish natijasida shaklini o’zgartirib, tugunaklar hosil qilishidir. ildiz tugunaklarida kurtaklar bo’lmaydi. tayanch ildizlar tayanch ildizlar poyadan chiqqan qo’shimcha ildizlar bulib, uni tik tutib turishga yordam beradi. bunday ildizlarni ko’pincha kechpishar, baland bo’yli makkajo’xori, oqjo’xori o’simliklarning pastki bo’g’inlarida ko’rish mumkin. havoyi ildizlar havoyi ildizlar epifit (yunon. epi-ustidan, yuqoridan, fiton- o’simlik ) larda uchraydi. bunday ildizlar poyadan hosil bo’ladi va qo’shimcha ildizlar hisoblanadi. soyabondoshlar, kuchalaguldoshlar, ananasguldoshlar oilalariga mansub o’simliklar daraxtlarga chirmashib o’sadi, ammo parazitlik qilib yashamaydi, balki ulardan suyanchiq substrat sifatida foydalanadi. ularning havoyi ildizlari havoda muallaq osilib turadi va yomg’ir yoki shudring namidan foydalanishga imkon beradi. havoyi ildizlar xonalarda o’stiriladigan manzarali monstera o’simligini havoyi ildizlari pastga osilib o’sadi va erga tegib so’ngra unga kirib o’simlikka tayanch bo’ladi. nafas oluvchi ildizlar nafas oluvchi ildizlar tropik sharoitda, dengiz va okeanlarning botqoqli qirg’oqlarida o’sadigan daraxtlarda uchraydi. masalan: avisenniya o’simligida juda murakkab ildiz sistemasi shakllanadi, uning tarkibida yuqoriga vertikal o’sib chiqadigan nafas oluvchi …

3 / 32

lanadi va ustunga o’xshab daraxt tanasini ko’tarib turadi. xodul ildizlar ildiz bakteriya tuganaklari dukkakli o’simliklar ildizlarida maxsus tuganak hosil qiluvchi bakteriyalar yashaydi. ular dukkakli o’simlik ildizida simbioz holda yashashga moslashgan. bu bakteriyalar tuproqdan ildiz tukchalari orqali uning po’stloq parenximasiga kiradi va zudlik bilan ko’payadi. shuning uchun ham ildizning shu joyi bo’rtib tuganak hosil qiladi. shu sababli bu bakteriyalar tuganak bakteriyalari deb ataladi. ildiz bakteriya tuganaklari bakteriyalar dukkakli o’simliklar ildizidan azotsiz organik moddalarni, xavodan esa erkin azotni o’zlashtirib, azotli moddalarni hosil qiladi. bu moddalardan o’z navbatida dukkakli o’simliklar ham foydalanadi,shu bilan birga tuganaklarda to’plangan azotli moddalar tuproqni boyitadi. mikoriza ko’p o’t o’simliklarning ildizlari ham zamburug’lar bilan simbioz holda yashashi mikoriza deb ataladi. zamburug’ o’simlikni suv va mineral moddalar bilan ta’minlanishiga yordam berib, o’zi o’simlikdan uglevod va boshqa moddalarni oladi. mikoriza tuziliga ko’ra ikki asosiy turga ajratiladi: tashqi (ektotrof) va ichki (endotrof) mikoriza. mikoriza ektotrof mikorizada o’simlik ildizining uchki qismini zich g’ilof …

4 / 32

gan; 4) ildiz shoxlana oladi; 5) yon ildizlar endogendir tarzida ildiz tanasining ichkarisida hosil bo’ladi; 6) ildiz tuklarini hosil qiladi, ildiz tuklari tashqi qavat hujayralarining o’simtasi bo’lib, suv va suvda erigan mineral moddalarni so’rish vazifasini bajaradi; 7) ildizning o’zida barg bo’lmaydi. ildizning birlamchi tuzilishi bir pallalilarda doimiy saqlanadi.unda: ildiz so’rish zonasini kundalang kesigida epilema, birlamchi po’stloq va markaziy silindr ajratiladi. epiblema tashqi qavat hujayralardan -dermatogendan xosil bo’ladi. birlamchi po’stloq (2-4)meristema (periblema) dan hosil bo’lib, u ekzoderma(2), mezoderma(3) va endodermadan(4) iborat bo’ladi. markaziy silindr pleromadan hosil bulib,unda o’tkazuvchi to’qimalar (ksilema(6), floema(7) joylashadi. ildizning birlamchi tuzilishi markaziy silindr perisikl va o’tkazuvchi sistemadan iborat. perisikl(5) markaziy silindrni o’rab turuvchi tirik xujayralardan iborat halqani tashkil etadi.u bir yoki ko’p qavatli bulib, poyaga mustaxkamlik beradi. perisikl xujayralari tirik va bo’linish qobiliyatini saqlaydi. undan yon ildizlar hosil bo’ladi. markaziy silindrni asosini o’tkazuvchi naylardan tashkil etib, u stela deb ataladi. bir pallali o‘ismliklarning ildizi hayotining oxirigacha boshlang‘ich …

5 / 32

n yuzaga keladi; fellogen hujayralari bo‘linib, ildizning chetiga po‘kak, markaziga felloderma ajratadi. po‘kak sirtida qolgan to‘qimalar qurib to‘kiladi. qoplagich to‘qima periderma yuzaga keladi. boshlangich tuzilishida bo‘lgan ildizning markaziy silindridan ildizning ikkilamchi strukturasi shakllanadi. ildizning ikkilamchi tuzilishi asosan ikki pallali o’simliklarda kuzatiladi. u kambiy to’qimasi faoliyati bilan bog’liq bo’lib,u bo’linib ikkilamchi ksilema va ikkilamchi floemani hosil qiladi.natijada ildiz yo’g’onlashadi. birlamchi pustloq elementlari (ekzoderma) emirilib, o’rniga fellogen (po’kak kambiysi) hosil bo’ladi. fellogen hujayralari bulinadi va ichki qavat –fellodermani va tashqi kavat – po’kakni hosil qiladi. ildizlar kelib chiqishiga, shakliga ko‘ra xilma-xil bo‘ladi. kelib chiqishiga ko‘ra asosiy, yon va qo‘shimcha ildizlar bo‘ladi. asosiy ildiz urug‘dan o‘sadi. urug‘dan o‘sgan murtak ildizcha vertikal holatda bo‘lib, o‘sib tuproqqa chuqur kiradi. asosiy ildizlarning tarmoqlanib o‘sishidan yuzaga kelgan ildizlar yon ildizlardir. poya, barg, ildizpoya va o‘simliklarning boshqa organlaridan o‘sib chiqqan ildizlar qo‘shimcha ildizlardir. ko‘pgina o‘simliklarning yyer usti organlari yyerga tegib tursa, qo‘shimcha ildiz chiqaradi, buni tok, malina, smorodina, …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ildiz tizimi"

slayd 1 11-mavzu: “ildiz tizmining shakllanishi tuzilishi tiplari va vazifasi. ildizning birlamchi va ikklamchi anatomik tuzilishi” reja: ma’ruza rejasi: ildiz sistemasi va uning vazifalari. ildizning uchki qismini morfologik tuzilishi. ildiz sistemasining tiplari. 4.ildiz tizimidagi ildizlarning morfologik turli tumanligi. 5. ildizning birlamchi tuzilishi. 6. ildizning ikkilamchi tuzilishi. 7. ildizlarda birlamchi to‘qimalarining paydo bo‘lishi va o‘sishi. ildizlar ko’p xollarda o’zlarining asosiy vazifalaridan tashqari maxsus vazifalarni ham bajarishi mumkin. qo’shimcha vazifalarni bajarish tufayli ildizning tashqi ko’rinishi va ichki tuzilishi keskin o’zgaradi, bunday ildizlar shakli o’zgargan yoki metamorfozga uchragan ildizlar deb ataladi. bunday shakl o’zgarishlar irsiy jihatdan must...

This file contains 32 pages in PPT format (4.7 MB). To download "ildiz tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: ildiz tizimi PPT 32 pages Free download Telegram