ogahiy hayoti va ijodini o‘rganishda mustaqil ta’limdan foydalanish

DOCX 31 pages 99.4 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 99.4 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

mavzu: ogahiy hayoti va ijodini o‘rganishda mustaqil ta’limdan foydalanish kurs ishi mundarija kirish ...................................................................................................................3 i.bob. ogahiy hayoti va ijodi bilan tanishish...........................4 1.1. ogahiyning ijodiy me’rosi, xususan musammatlari haqida................................4 1.2. ogahiy musammatlarida shakl va mazmun......................................................12 1.3. ogahiyning xiva xonligidagi siyosiy tizim bilan bog‘liq qarashlari va “qasidai nasihat asari”...........................................................................................................17 ii. bob. ogahiyning tarjimonlik faoliyati................................20 2.1. sa’diy sheroziyning “guliston” asari tarjimasi bilan bog‘liq ma’lumotlar.....20 2.2. muhammad rizo ogahiy merosi – milliy ma’naviy mulk................................25 xulosa................................................................................................................28 foydalanilgan adabiyotlar..............................................................29 kirish xix asrda xiva xonligi tarixida o‘chmas iz qoldirgan buyuk insonlardan biri – muhammad rizo erniyozbek o‘g‘li ogahiy edi. 1809 yilda xiva shahri yaqinidagi qiyot qishlog‘ida mirob oilasida tavallud topgan adib: “biz xivada yashovchi yuz toifasidan bo‘lgan amir eshimbiyning avlodidandirmiz”, – deb yozgandi. erniyozbek mirob 1812- yilda vafot qilgandan keyin olloqulixon shermuhammad ibn avazbey mirob o‘g‘li munisni mamlakatning bosh mirobi qilib tayinlaydi. munis ogahiyning amakisi bo‘lib, otasi o‘rnida ogahiyga 1829-yilgacha g‘amxo‘rlik qilgan. uning bolalik va yoshlik yillari …

2 / 31

“ogohman”-“sergakman” demakdir. u mohir hattot bo‘lib kufiy, rayhoniy, xatti shikasta kabi xatlarni yaxshi bilgan. xiva xoni olloqulixonning xurosonga qilgan safarida vabo kasali tarqalib (1829) amakisi munis vafot etdi. olloqulixon ogahiyni munisning o‘rniga miroblik vazifasiga tayinlaydi. i.bob. ogahiy hayoti va ijodi bilan tanishish 1.1. ogahiyning ijodiy me’rosi, xususan musammatlari haqida ogahiy jahon adabiyoti, madaniyatining nodir durdonalari sanalgan 20 dan ortiq asarlarni o‘zbek tiliga o‘girib tarjimashunoslik maktabini yaratdi. ogahiy o‘z hayoti davomida xiva xonlari muhammad rahimxon i (1806-1825), olloqulixon (1825-1843), rahimqulixon (1843-1845), muhammad aminxon (1845-1855), abdullaxon (1855-1855), qutlug‘murodxon (1855-1855), sayid muhammadxon (1855-1864), muhammad rahimxon ii (1864-1874) davrlarida yashab ijod qilgan. ogahiyning o‘zbek tilida yozilgan “ta’viz ul-oshiqin” (“oshiqlar tumori”) devoni mavjud bo‘lib, unda shoir yashagan muhitning amaldorlaridan qattiq shikoyat qilib yozgan she’rlarini ko‘proq uchratamiz. ogahiy she’rlari orasida hukmdorlarga atalgan qasidalar ham bor. bu devondan g‘azallar, mustazod, muxammas, musaddaslar o‘rin olgan. devonda 18 ming misra she’r va 83 muxammas jam qilingan bo‘lib, uning kirish …

3 / 31

gallay olmay ketgan mirxondning “ravzat us-safo” asarining 2-3 jildlarini, muhammad mahdixonning “nodirnoma” (5 jild), sharafiddin ali yazdiyning “zafarnoma”, muhammad yusuf munshiyning “tazkirai muqimxoniy”, nizomiddin ahmad haraviyning “taboqati akbarshohiy”, rizoqulixon hidoyatning “ravzat us-safoi nosiriy” nomli asarlari, nizomiy ganjaviyning “haft paykar”, sa’diy sheroziyning “guliston”, husrav dehlaviyning “haft bihisht”, muhammad vorisning “zubdat ul-hikoyat”, abdurahmon jomiyning “yusuf va zulayho”, “salomon va absol”, “bahoriston”, “xaft avrang” asarlarlari, badriddin hiloliyning “shohu gado”, vosifiyning “bado‘e ul-voqoe” kitoblarini, kaykovusning falsafa va ahloq masalalariga bag‘ishlangan “qobusnoma” asarini, husayn voiz koshifiyning “ahloqi muhsiniy”, imomiddin fijduvoniyning “mifot ut tolibin” kitoblarini fors tilidan o‘zbekchaga mahorat bilan tarjima qilgan. quyida biz ularni ayrimlari to‘g‘risida ma’lumot berib o‘tamiz. “guliston” muslihiddin sa’diyning 8 bobli asari, ushbu asarda umumbashariy orzular, ta’limiy-tarbiyaviy hikoyatlar bayon qilingan, asar adib tomonidan 1862-1863-yillarda tarjima qilingan. “haft paykar” (“etti go‘zal”) - buyuk ozarbayjon shoiri nizomiy ganjaviy “xamsa”sining to‘rtinchi dostoni bo‘lib, dastonda mardlik, rostgo‘ylik, muhabbat, xalq taqdiri, umuman shaxs va jamiyat masalalari bahrom …

4 / 31

mutafakkiri abdurahmon jomiy “xamsa”sining ikkinchi dostonidir. bu doston insonni kuylashga bag‘ishlangan go‘zal badiiy obidadir. ogahiy bu asarni 1869- yilda tarjima qilgan. “shoh va gado” - fors-tojik shoiri, alisher navoiyning zamondoshi badriddin hiloliy dostoni. ushbu daston fors-tojik adabiyotida “shoh va darvesh” nomi ila mashhur. unda odil podshoh timsoli, insondagi samimiy, chin sevgi tuyg‘ulari tarannum etiladi. ogahiy bu asarni 1870 yilda nasrda tarjima qilgan. “zubdat ul – hikoyat” (“hikoyalar sarasi”) - boburiyzoda avrangzeb hukmronligi davrida hindistonda yashagan tarixchi olim muhammad vorisning tarixiy - badiiy asari. ahloqiy-ta’limiy hikoyalar podshoh avrangzeb faoliyatiga bog‘liq holda tasvirlanadi. kaykovusning “qobusnoma” (1082 yilda yozilgan) asari sharq xalqlari orasida ma’lum va mashhur asar bo‘lib, bu asarni ogahiy 1860 yilda tarjima qilgan. asarda otani o‘g‘ilga o‘gitlari, xalq maqollari va hikoyatlari, asosan tarixiy voqealar va tarixiy shaxslar to‘g‘risidagi rivoyatlarga aniq yondashib, haq taoloning yagonaligi payg‘ambarlar xilxatiga to‘g‘ri yondashishga undaydigan bebaho asardir. ogahiy tarixga oid asarlar yaratib munisning bu sohadagi an’analarini ham …

5 / 31

oir-yozuvchilar va shu kabi ma’lumotlar proza, poeziyada realistik asosda, to‘g‘ri, aniq ifodalab berilgan. ogahiy olloqulixonga bag‘ishlab “riyoz ud-davla” (“davlat riyozatlari”, 1844) asarini yozgan. bu asarda ogahiy o‘zi to‘g‘risida shunday yozadi. “yoshlik chog‘larimda, har tarafdan boshimga balo toshi yog‘di, hamisha ko‘nglimda tinchsizlik va ta’bimda xon hukmi surar edi. lekin jahondan etgan har xil alamlarni olimlar va shoirlarning suhbatida bo‘lish bilan bir oz tarqatar edim”. “zubdat ut-tavorix” 1846 yilda yozilgan bo‘lib, rahimqulixon davriga bag‘ishlangan. “jome’ - ul voqeoti sultoniy” 1856 yilda yozilgan bo‘lib, muhammad aminxon davriga bag‘ishlangan. “gulshani davlat” 1865 yilda yozilgan bo‘lib, sayid muhammadxon davriga bag‘ishlangan. “shohidi iqbol” (“iqbol shohidi”) asar muhammad rahimxon soniy davriga bag‘ishlangan bo‘lib, 1865-1873 yillar voqealarni yozish bilan uzilib qolgan, ayrim sahifalarida suv dog‘lari bor, qo‘qon qog‘oziga, sarlavhalari qizil siyoh bilan yozilgan, qizil charm muqovada, ko‘chiruvchining ismi va yili ko‘rsatilmagan, 227 varaq, 14-25 sm o‘lchamda. asarda faqat xorazm tarixi emas, buxoro amirligi va qo‘qon xonlarini rossiya bilan …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ogahiy hayoti va ijodini o‘rganishda mustaqil ta’limdan foydalanish"

mavzu: ogahiy hayoti va ijodini o‘rganishda mustaqil ta’limdan foydalanish kurs ishi mundarija kirish ...................................................................................................................3 i.bob. ogahiy hayoti va ijodi bilan tanishish...........................4 1.1. ogahiyning ijodiy me’rosi, xususan musammatlari haqida................................4 1.2. ogahiy musammatlarida shakl va mazmun......................................................12 1.3. ogahiyning xiva xonligidagi siyosiy tizim bilan bog‘liq qarashlari va “qasidai nasihat asari”...........................................................................................................17 ii. bob. ogahiyning tarjimonlik faoliyati................................20 2.1. sa’diy sheroziyning “gulis...

This file contains 31 pages in DOCX format (99.4 KB). To download "ogahiy hayoti va ijodini o‘rganishda mustaqil ta’limdan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: ogahiy hayoti va ijodini o‘rgan… DOCX 31 pages Free download Telegram