kesim va uning o'zbek tilshunosligida tadqiqi

DOC 40 pages 198.5 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 198.5 KB

File type DOC

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

kesim va uning ifodalanishi mavzu: kesim va uning o'zbek tilshunosligida tadqiqi kurs ishi mundarija: kirish………………………………………………………………………....3 i.bob.kesim va uning ifodalanishi 1.1. kesimning asosiy xususiyatlari…………………………………………...5 1.2.kesimning ifodalanishi……………………………………………………10 1.3.kesimning xol bilan ifodalanishi…………………………………………19 ii.bob. o’zbek tilshunosligi tarixi kursning maqsad va vazifalari xalifalik davrida tilshunoslik.kesimning o’zbek tilshunosligidagi tadbiqi 2.1. o’zbek tilining turkiy tillar orasida tutgan o’rni………………………25 2.2. o’zbek tilshunosligi tarixi………………………………………………..27 2.3. buyuk ajdodlarimizning asarlarida tilshunoslikning o`rni……………31 xulosa………………………………………………………………….…...35 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………………36 kirish dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo‘lgan o‘zbek tili xalqimiz uchun milliy o‘zligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli, bebaho ma'naviy boylik, buyuk qadriyatdir. kimda-kim o‘zbek tilining bor latofatini, jozibasi va ta'sir kuchini, cheksiz imkoniyatlarini his qilmoqchi bo‘lsa, munis onalarimizning allalarini, ming yillik dostonlarimizni, o‘lmas maqomlarimizni eshitsin, baxshi va hofizlarimizning sehrli qo‘shiqlariga quloq tutsin. o‘zbek tili turkiy tillar oilasiga mansub eng yirik tillardan biridir. dunyo miqyosida bu tilda 50 millionga yaqin odam so‘zlashadi. mustabid tuzum davrida tilimizni yo‘qotishga ko‘p urinishlar bo‘lgan edi. lekin xalqimiz o‘z ona …

2 / 40

fidoyilari, butun xalqimiz bu xushxabarni katta xursandchilik bilan qarshi oldi. prezident ona tilimizning davlat va jamiyat hayotidagi ta'siri va mavqeini yanada oshirish, “davlat tili haqida”gi qonunni bugungi kun talablaridan kelib chiqib takomillashtirish zarurligini ta‘kidladi. bu boradagi dolzarb vazifalarni ko‘rsatib o‘tdi. har birimiz davlat tiliga bo‘lgan e'tiborni mustaqillikka bo‘lgan e'tibor deb, davlat tiliga ehtirom va sadoqatni, ona vatanga ehtirom va sadoqat deb bilishimiz, shunday qarashni hayotimiz qoidasiga aylantirishimiz kerak. bu olijanob harakatni barchamiz o‘zimizdan, o‘z oilamiz va jamoamizdan boshlashimiz, ona tilimizga, urf-odat va qadriyatlarimizga hurmat, vatanga mehrimizni amaliy faoliyatda namoyon etishimiz kerak . kesimning ega bilan moslashuvi (koordinatsiya). ikki sostavli gaplarda ega va kesim moslashadi. bu shaxs-son affikslari fe`llari fe`lning ham grammatik jihatdan moslashadi: qishloq xo`jaligi xodimlari paxtadan mo`l hosil olish uchun kurashmoqdalar. dunyodagi burcha tillar eng asosiy, eng muhim belgilari nazarda tutilgan holda bir necha guruhlarga bo’linadi. tilshunoslikka oid adabiyotlarda ma’lumot berilishicha, yer yuzida uch mingdan ortiqroq til bor. bu …

3 / 40

k adabiy tili tarixi” o’zbek tilining tarixiy taraqqiyotini, o’zbek tilini davrlashtirish masalasini o’zbek adabiy tilini shakllanishiga hissa qo’shgan badiiy asarlar tilini o’rganadi. “o’zbek tilining tarixiy grammatikasi” fanida grammatik shakllarning tarixiy taraqqiyoti yuzasidan bahs yuritiladi. kurs ishining dolzarbligi. ona tilining keng imkoniyatlaridan unumli foydalangan dolda to‘g‘ri va ravon bayon eta olishni rivojlantirishga qaratilgan lingvistik kompetensiyalarni shakllantirishdan iborat1 . o‘zbek (ona) tilini o‘qitish markazida til o‘rganuvchilarning o‘zaro hamda o‘qituvchisi bilan nutqiy muloqoti turmog‘i lozim bo‘ladi. ammo mana shu muloqot to‘g‘ri yo‘lga qo‘yilishi uchun grammatika qonun-qoidalarini yaxshi bilishga ko‘maklashuvchi topshiriqlardan iborat mashg‘ulotlar nazariy yoki amaliy ahamiyat kasb etibgina qolmay, o‘quvchilarning til o‘rganishga bo‘lgan qiziqishini shakllantiradi, orttirishga ham hissa qo‘shishi talab etiladi. ana shu qiziqishni shakllantirishda, uni tobora mustahkamlab borishda sintaksisni o‘rgatish muhim ahamiyat kasb etadi. ijodiy tafakkur sohibi, ya’ni o‘sayotgan, rivojlanayotgan va taraqqiyot sari yuz tutayotgan mamlakatimiz uchun zarur bo‘lgan, ijodkor va mustaqil fikrlay oladigan shaxsni tarbiyalab voyaga yetkazish ona tili ta’limi oldida …

4 / 40

ng samarali usullari tavsiya etilishi, ta’lim berish sifatini 1 “umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori. 2017-yil 6 yanada oshiradi, deb o‘yladik. mazkur ish yuqoridagilarni hisobga olgan holda gap bo‘laklarini modellashtirish metodi orqali o‘rgatish va ushbu mavzuni o‘tishda qo‘llaniladigan grammatik model-qoliplar silsilasini ishlab chiqish, ularni dars jarayonida qo‘llash va shu asosda faol o‘quvchi shaxsini shakllantirishni ko‘zda tutadi. bu o‘z navbatida tadqiqot mavzusining dolzarbligini belgilaydi. mavzuning o‘rganilganlik darajasi. o‘zbek tilshunosligida sintaktik hodisalarni o‘rganish o‘tgan asrning 30-yillarida jiddiy tusda boshlanib, bu borada bugungi kunda bir necha yo‘nalishlarga aylangan turli sintaktik nazariyalar vujudga keldi1 . bu mustaqil nazariyalarning har biri o‘z tadqiq manbayiga ega bo‘lib, o‘ziga xos tadqiq usullari va metodologik tayanchlari asosida munosabatda bo‘ldi. natijada ular tomonidan qo‘lga kiritilgan ilmiy yutuqlar ko‘p hollarda birbiriga zid holatlarni yuzaga keltirdi. bu tabiiy bo‘lib, mazkur yo‘nalishlar bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlarda, aytilganidek, serqirra mohiyatning turli tomonlari …

5 / 40

ayrim sintaktik hodisalardagi muammolarga barham berila boshlandi. shu bilan birga gap bo‘laklari masalasiga valentlik imkoniyatlari asosida yondashildi. bunda jahon tilshunosliklaridagi kabi gapning eng kichik qurilish qoliplari [wpm] va uning kengayish imkoniyatlari tadqiqotchilar n.mahmudov, m.boshmonov, m.abuzalova, r.sayfullayeva, r.abdusamatov, sh.akramov kabilar 1ne’matov h. lingvistik tadqiqot metodikasi, metodologiyasi va metodlari. – buxoro: ns, 2003. 21-bet. 7 tadqiqotlarida ham ko‘zga tashlanadi. aynan gap bo‘laklarini modellashtirish asosida o‘qitish chet el ta’limida inglizcha qolip bilan modellashtirilgan. “grammar and information structure a study with reference to russian” natalia slioussar asarida rus va ingliz tillarida gap bo‘laklarining modellari keltirib o‘tilgan. o‘zbek tilida esa a. rahmatov “kompyuter lingvistikasi asoslari” kitobida o‘zbek tilida gap bo‘laklarining modellari qisqacha keltirilgan. ular tomonidan boshlangan tadqiq ishini boshqa muammoli holatlar bilan bog‘lash hamda masalani oydinlashtirish borasida keltirilgan fikrlar tadqiq ishining ilk qadami hisoblanadi. bir qarashda gapning eng kichik qurilish qolipini maxsus tadqiq qilgan m.abuzalova1 , qo‘shma gaplarni mazkur tadqiq tamoyillari asosida o‘rgangan r.sayfullayeva2 va …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kesim va uning o'zbek tilshunosligida tadqiqi"

kesim va uning ifodalanishi mavzu: kesim va uning o'zbek tilshunosligida tadqiqi kurs ishi mundarija: kirish………………………………………………………………………....3 i.bob.kesim va uning ifodalanishi 1.1. kesimning asosiy xususiyatlari…………………………………………...5 1.2.kesimning ifodalanishi……………………………………………………10 1.3.kesimning xol bilan ifodalanishi…………………………………………19 ii.bob. o’zbek tilshunosligi tarixi kursning maqsad va vazifalari xalifalik davrida tilshunoslik.kesimning o’zbek tilshunosligidagi tadbiqi 2.1. o’zbek tilining turkiy tillar orasida tutgan o’rni………………………25 2.2. o’zbek tilshunosligi tarixi………………………………………………..27 2.3. buyuk ajdodlarimizning asarlarida tilshunoslikning o`rni……………31 xulosa………………………………………………………………….…...35 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………………36 kirish dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo...

This file contains 40 pages in DOC format (198.5 KB). To download "kesim va uning o'zbek tilshunosligida tadqiqi", click the Telegram button on the left.

Tags: kesim va uning o'zbek tilshunos… DOC 40 pages Free download Telegram

kesim va uning o'zbek tilshunosligida tadqiqi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "kesim va uning o'zbek tilshunosligida tadqiqi"

Similar files