borliq

PPT 14 pages 2.0 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

ontologiya-borliq falsafasi * borliq – falsafa kategoriyasi * ontologiya – falsafaning borliq muammosini o'rganuvchi asosiy bo'limlaridan biri, borliq muammosi esa, falsafaning bosh muammolaridan biri. falsafaning paydo bo'lishi aynan borliq muammosini o'rganishdan boshlangan. qadimgi hind, xitoy, antik falsafa birinchi navbatda ontologiya bilan qiziqqan, borliq mohiyatini anglashga harakat qilgan. borliq – bu real mavjud, o'z ichiga barcha jismlarni oladigan, barqaror, mustaqil, ob'ektiv, doimiy, cheksiz substantsiyadir. borliq falsafiy kategoriyasining mazmunini ochib beradigan qoidalar: atrof olam, predmetlar, hodisalar real mavjud bo'ladi, u (olam) bor; atrof olam rivojlanadi, ichki sababga ega bo'ladi, harakat manbai o'zida; materiya va ruh – yagona, lekin shu bilan birga qarama-qarshi mohiyatlar, real mavjud. substantsiya – o'z mavjudligi uchun o'zidan boshqa hech narsaga ehtiyoj sezmaydigan mustaqil borliq. * ontologiya borliq va yo'qlik muammolari o'rganiladi atama falsafada faqat xvii asrdan beri ishlatiladi har qanday falsafiy dunyoqarashning negizi hisoblanadi * olamning manzarasi (borliq) olamning (borliqning) umumiy manzarisi dunyoning mifologik manzarasi dunyoning tabiiy-ilmiy manzarasi …

2 / 14

gacha etib kelgan. borliq muammosini falsafiy anglab etishga ilk urinishlar mil avv i – ming yillikda vujudga kelgan qadimgi hind va qadimgi xitoy falsafalaridayoq kuzatiladi. borliq xaqidagi qarashlar ayniqsa yunon falsafasida rivojlandi. * yunon olimlarining fikricha borliq yunon olimi falesningfikricha borliqning asosini suv tashkil qiladi pifagor «hamma narsa sondir», degan xulosaga keladi va erning sharsimon ekanligini birinchi bo'lib ta'kidlaydi parmenid birinchi bo'lib borliqni kategoriya sifatida tavsifladi va maxsus falsafiy tahlil predmetiga aylantirdi yunon olimi anaksimenning fikriga ko'ra hamma narsani havo boshqaradi demokrit va levkipp atomlarni muayyan modda sifatida tavsiflab, ularni «bo'shliq» - yo'qlikka zid o'laroq, «to'la» yoki «qattiq» borliq bilan tenglashtirgan ksenofan hamma narsa er va suvdan vujudga keladi deb hisoblaydi geraklit fikricha ayni bir narsa mavjud va nomavjuddir (bir daryoga ikki marta tushib bulmaydi) platon nafaqat moddiy, balki ideal narsalar ham borliqqa ega ekanligini falsafa tarixida birinchi bo'lib ko'rsatib berdi * sharq mutafakkirlarini fikricha, borliq ibn sino fikricha borliqning …

3 / 14

o'zaro aloqa mavjud. o'tgan zamondagi borliq yo'qlikdir. borliq doim hozirgi zamonda mavjud bo'ladi, u faqat hozirgi zamonda o'zini namoyon etadi. * borliq shakllari ijtimoiy borliq inson borlig'i tabiat borlig'i notirik tabiat borlig'i ma'naviy borliq * borliqning asosiy shakllari: moddiy borliq – tabiat va atrof olamdagi moddiy (masofa, massa, hajm, zichlikka ega bo'lgan) jismlar, narsalar, hodisalarning mavjudligi ideal borliq – idealning mustaqil reallik sifatida individuallashgan ruhiy borliq va ob'ektivlashgan (individdan tashqaridagi) ruhiy borliq ko'rinishida mavjudligi inson borlig'i – insonning moddiy va ruhiy (ideal) birligi sifatida mavjudligi, insonning o'z-o'zicha borligi va uning moddiy dunyoda borligi ijtimoiy borliq – insonning jamiyatda borligi va jamiyatning borligi (hayotning mavjudligi, rivojlanishi) noumenal borliq (“noumen” – so'zi, “o'z-o'zicha”) – uni tashqaridan kim kuzatayotganligi anglashidan qat'iy nazar real mavjud borlik; fenomenal borliq (“fenomen” – so'zi, “tajriba orqali berilgan hodisa”) – zohiriy borliq, ya'ni biluvchi sub'ekt qanday ko'rishiga bog'liq. * ontologiya-borliq falsafasining muammolari borliq va yo'qlik mavjudlik va nomavjudlik …

4 / 14

o'nalishlarning teng huquqliligiga xos bo'lgan voqealarning harakat tartibi va ketma-ketligidir.

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "borliq"

ontologiya-borliq falsafasi * borliq – falsafa kategoriyasi * ontologiya – falsafaning borliq muammosini o'rganuvchi asosiy bo'limlaridan biri, borliq muammosi esa, falsafaning bosh muammolaridan biri. falsafaning paydo bo'lishi aynan borliq muammosini o'rganishdan boshlangan. qadimgi hind, xitoy, antik falsafa birinchi navbatda ontologiya bilan qiziqqan, borliq mohiyatini anglashga harakat qilgan. borliq – bu real mavjud, o'z ichiga barcha jismlarni oladigan, barqaror, mustaqil, ob'ektiv, doimiy, cheksiz substantsiyadir. borliq falsafiy kategoriyasining mazmunini ochib beradigan qoidalar: atrof olam, predmetlar, hodisalar real mavjud bo'ladi, u (olam) bor; atrof olam rivojlanadi, ichki sababga ega bo'ladi, harakat manbai o'zida; materiya va ruh – yagona, lekin shu bilan birga qarama-qarsh...

This file contains 14 pages in PPT format (2.0 MB). To download "borliq", click the Telegram button on the left.

Tags: borliq PPT 14 pages Free download Telegram