sug`orish usullari va sug`orish texnikasi

DOCX 16 pages 185.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 185.1 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

sug’orish texnikasi va usullari tushunchalari, ularni qo`llash sharoitlari va maqsadlari mavzu: sugorish usullari va sugorish texnikasi reja: 1. sug`orishni tashkil etish. 2. sug`orish mashinalari va agregatlari. 3. yer yazasidan sug`orish kirish. sug`orish usullari va texnikasini qo`llash sharoitlari. qishloq xo`jaligi ekinlarini sug`orish usullari sug`orish suvini sug`oriladigan uchastkalarga taqsimlash va suvning oqim shaklini tuproq va atmosfera namligiga aylantirishda qo`llaniladigan usul va tadbirlar majmuasi bo`lib, hozirgi vaqtda yer yuzasidan (tuproq ustidan), yomg`irlatib, tuproq orasidan, tomchilatib va aerozol (mayda dispers yomg`irlatib) sug`orishlar farqlanadi. sug`orish texnikasi sug`orishni o`tkazish texnologiyasi va bunda qo`llaniladigan texnik vositalarni o`z ichiga oladi. sug`orish texnikasi zamonaviy sug`oriladigan dehqonchilikda eng murakkab va mas'ul agromeliorativ tadbir hisoblanadi. sug`orishning sifati va suvdan tejamli foydalanish, sug`orishda ish unumdorligini oshirish, tuproqning qulay suv, havo, tuz va oziq rejim-larini, meliorativ ahvolini ta'minlash, tuproq unumdorligini oshirish ko`p jihatdan sug`orish usulini to`g`ri tanlanganligi hamda sug`orish texnikasini to`g`ri tashkil etilganligi va amalga oshirilishiga bog`liq bo`lib, bularning barchasi ekinlardan yuqori va …

2 / 16

arayonlarini hamda sug`orishni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirishga erishishni ta'minlamog`i zarur. shuningdek, sug`orishga qilinadigan mehnat sarfl va xarajatlarining eng kam bo`lishligi, sug`orishning tuproqni zichlashuvi va strukturasini buzi-lishi hamda irrigatsiya eroziyasiga sabab bo`luvchi salbiy ta'sirini eng kam darajada bo`lishi, mazkur usulni ma'lum bir tabiiy sharoitda qo`llash mumkinligi e'tiboiga olinadi qishloq xo`jaligi ekinlarini sug`orish usullari va texnikasini tanlashda joyning iqlim, geomorfologik, gidrogeologik sharoitlari, biologik, xo`jalik, iqtisodiy va boshqa bir qator omillarni e'tiboiga olish talab etiladi. hududning nam bilan ta'minlanganlik darajasi, suvning bug`lanishga sarfi, havoning harorati va nisbiy namligi, shamolning tezligi va yo`nalishi kabi muhim iqlim elementlari ham hisobga olinishi lozim. hududning nam bilan ta'minlanganlik darajasi bug`lanish kamomadi (mavsum davridagi utnumiy bug`lanish (e) va yog`in suvlaridan foydalanish (p) miqdorlari farqi: d=e-p) va namlanish koeffitsienti (pn) ko`rsatkichlari bilan tavsiflanadi. qabul qilingan sug`orish usuli va texnikasi ushbu kamomadni to`liq yoki undan ko`proq miqdorda ta'minlay olishi zarur. shamolning tezligi, takrorlanish jadalligi, davomiyligi, yo`nalishi yomg`irlatib sug`orish samaradorligini belgilovchi asosiy …

3 / 16

rish mashinalari qo`llaniladi. yomg`irlatish jadalligi tuproqning suv o`tkazuvchanlik qobiliyatidan yuqori bo`lsa sug`orish suvi tup-roqqa singib ulgurmay, tuproq ustida ko`lkoblar va suv oqimi hosil bo`ladi. o`rtacha suv o`tkazuvchan tuproqlar 150-250 m uzunlikdagi egat-lar orqali va yo`laklab bostirib sug`orishlar uchun qulay bo`lsa, suv o`tkazuvchanligi kuchsiz bo`lgan tuproqlar 350 m va undan uzun egat-lar orqali, chek olib va yo`laklab bostirib sug`orishlar uchun qulaydir. tuproqning sho`rlanganlik darajasi, sizot suvlarning joylashgan chu-qurligi, tuproq osti yotqiziqlari ham sug`orishning u yoki bu usulini yoxud texnikasini tanlashda e'tiborga olinadi. sho`rlanmagan va kuchsiz sho`rlangan yerlarda yomg`irlatib sug`orish yaxshi natijalar bersa, o`rtacha va kuchli sho`rlangan yerlarda yer yuzasidan sug`orish va chek olib bostirib sho`r yuvish samarali hisoblanadi. tuproq osti yotqiziqlari shag`al va toshloqdan iborat kam qatlamli yerlarda yomg`irlatib sug`orish qator afzalliklaiga ega. qishloq xo’jalik ekinlarining suvga bo’lgan talabi iqlim mintaqalari, tuproq sharoitlari, sizot suvlar chuqurligi va ularning minerallashganlik darajasi, parvarish qilinayotgan ekin turi yoki navining biologik xususiyatlari bilan aniqlanadi. ekinlarni …

4 / 16

12,5…+13,50c, iyulda 26-300c, bug’lanish 1500-1700 mm. janubiy iqlim zonasida buxoro, qashqadaryo, surxondaryo viloyatlari joylashgan. bu yerda vegetatsiya davri 240-260 kun, haroratlar yig’indisi 4600-50000c, yillik o’rtacha harorat +14,5…150c, iyulda 32-330s, bug’lanish esa 1800-2000 mm. har bir iqlim zonasi o’z navbatida gidrogeologik rayonlarga bo’lingandir. birinchi gidrogeologik rayon o’z ichiga sizot suvlari 3-4 m chuqurlikda joylashgan bo’z tuproqlarni oladi. gidrogeologik koeffisent (k) 1 ga teng. ikkinchi gidrogeologik rayon sizot suvlari 2-3 m chuqurlikda joylashgan qoramtir bo’z va o’tloqi tuproqlarni o’z ichiga oladi. k-0,85. uchinchi gidrogeologik rayon esa sizot suvlari 1-2 m chukurlikda joylashgan o’tloqi tuproqlarni o’z ichiga olib, bu yerda k-0,60. to’rtinchi gidrogeologik rayonda sizot suvlari 1 m gacha chuqurlikda joylashgan bo’lib, ularga o’tloqi botqoq va botqoq tuproqlar misol bo’ladi. k-0,40. 2.1. sug`orishni tashkil etish. xo`jaliklarda qishloq xo`jaligi ekinlarini sug`orishni tashkil etish quyidagi bosqichlarni o`z ichiga oladi: sug`orish mavsumiga tayyorgarlik tadbirlari, sug`orishni amalga oshirish va tizimni nomavsumiy davrga tayyorlash (yakuniy tadbirlar). sug`orish suvidan …

5 / 16

gidrotexnik inshootlarni ta'mirlash; sug`orish va kollektor-zovur hamda tashama tarmoqlarini loyqa va begona o`tlardan tozalash; sug`orishda qo`llaniladigan texnika vositalarini qishki mavsumga tayyorlash — kon-servatsiyalash (korroziyaga moyil qismlarini bo`yash yoki moylash), yechib olinadigan detallar yoki ko`chma asbob anjomlarni yig`ishtirib, saqlash uchun omborxonalarga topshirish va b.), sho`r yuvish va yer-larni joriy tekislash. tizimni mavsumga tayyorlash bo`yicha bahorda bajariladigan ishlar sirasiga quyidagilar kiradi: xo`jalik sug`orish tarmoqlari va inshootlarini qaytadan jihozlash; barcha suv o`lchash inshootlarida tarirovka (suv sarf miqdorlarini aniqlash) ishlarini bajarish, tarirovka jurnallari va grafikla-riga aniqliklar kiritish; sug`oriladigan dalalarda joriy (lozim bo`lsa asosiy) tekislashni amalga oshirish; ko`chma suv o`lchash inshootlarini o`rnatish; sug`orish tarmoqlarida suvni isrof bo`lishiga qarshi tadbirlarni qo`llash; sug`orish, kollektor-zovur va tashama tarmoqlari hamda ulardagi in-shootlarni suv qabul qilishga shay ekahligini tekshirish va bunda aniq-langan nuqsonlarni suv qabul qilgunga qadar bartaraf etish; sug`orishning texnik vositalarini kontservatsiyadan chiqarish, ularni qo`llaniladigan ob'ektlarga o`rnatish hamda sinab ko`rish va h.k. sug`orish mexanizatsiyalashgan holda amalga oshiriladigan bo`lsa mavsumda …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sug`orish usullari va sug`orish texnikasi"

sug’orish texnikasi va usullari tushunchalari, ularni qo`llash sharoitlari va maqsadlari mavzu: sugorish usullari va sugorish texnikasi reja: 1. sug`orishni tashkil etish. 2. sug`orish mashinalari va agregatlari. 3. yer yazasidan sug`orish kirish. sug`orish usullari va texnikasini qo`llash sharoitlari. qishloq xo`jaligi ekinlarini sug`orish usullari sug`orish suvini sug`oriladigan uchastkalarga taqsimlash va suvning oqim shaklini tuproq va atmosfera namligiga aylantirishda qo`llaniladigan usul va tadbirlar majmuasi bo`lib, hozirgi vaqtda yer yuzasidan (tuproq ustidan), yomg`irlatib, tuproq orasidan, tomchilatib va aerozol (mayda dispers yomg`irlatib) sug`orishlar farqlanadi. sug`orish texnikasi sug`orishni o`tkazish texnologiyasi va bunda qo`llaniladigan texnik vositalarni o`z ichiga oladi...

This file contains 16 pages in DOCX format (185.1 KB). To download "sug`orish usullari va sug`orish texnikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sug`orish usullari va sug`orish… DOCX 16 pages Free download Telegram