maqollar tarjimasining lingvomadaniy xususiyatlari

DOCX 30 pages 66.6 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.6 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mavzu: maqollar tarjimasining lingvomadaniy xususiyatlari kurs ishi mundarija: kirish 3 i bob. maqollar tarjimasining lingvistik xususiyatlari 8 1.1. maqollarning tilshunoslik jihatlari: leksik-semantik tahlil. 8 1.2. maqollardagi so‘z o‘yinlari va obrazlilikning tarjimada aks ettirilishi. 10 1.3. maqollarni tarjima qilishda so‘zma-so‘z va erkin yondashuv. 12 ii bob. maqollarni tarjima qilishda so‘zma-so‘z va erkin yondashuv. 15 2.1. madaniy tafovut va uning tarjimadagi ahamiyati.. 15 2.2. maqollardagi milliy qadriyatlar va ularning tarjimada aks ettirilishi... 18 2.3. lingvistik ekvivalentlik va madaniy moslashuv tamoyillari. .. 23 xulosa 27 foydalanilgan manbalar ro‘yxati 30 kirish maqollar xalq tafakkuri va hayotiy tajribasining yorqin ifodasi bo‘lib, avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan bebaho ma’naviy meros hisoblanadi. ular insonlarning kundalik hayotiga, urf-odatlariga, ijtimoiy munosabatlariga oid chuqur ma’no va hikmatlarni o‘zida mujassam etgan. shu bois maqollar nafaqat og‘zaki nutqda, balki yozma adabiyotda ham keng qo‘llaniladi. ayniqsa, o‘zbek adabiyotining taniqli namoyandalari – abdulla qodiriy, oybek, said ahmad, pirimqul qodirov, o‘tjon o‘tar kabi yozuvchilarning asarlarida xalq maqollaridan …

2 / 30

tishda ishlatilgan bo‘lib, uni so‘zma-so‘z tarjima qilgan holda to‘liq anglash qiyin. bu yerda “ko‘pchilik orasida bo‘lsang, odamlar senga tanqidiy qaraydi” degan ma’no yotadi va tarjimada bu nuqtaga e’tibor qaratish lozim. maqollar tarjimasida madaniy tafovutlarni hisobga olish muhim. masalan, said ahmadning “jimjitlik” hikoyasida uchraydigan “yig‘lamagan bolaga emchak yo‘q” maqoli “kimdir o‘z ehtiyojlarini bildirmasa, unga yordam berishmaydi” degan ma’noni anglatadi. uni ingliz tiliga “a crying baby gets the milk” shaklida tarjima qilish mumkin, chunki bu ingliz tilidagi maqolga mos keladi. tarjimada faqat lug‘aviy moslik emas, balki madaniy ekvivalentlik ham muhim rol o‘ynaydi. pirimqul qodirovning “yulduzli tunlar” romanida “arava chiqqan izidan yuradi” maqoli keltirilgan bo‘lib, bu “hayotdagi an’analar osonlikcha o‘zgarmaydi” degan ma’noni anglatadi. bu ibora ingliz tiliga “old habits die hard” shaklida tarjima qilinsa,asl ma’no saqlanib qoladi. kurs ishi obyekti o’zbek maqollari va ularning tarjimasida uchraydigan qiyinchiliklar kurs ishning o‘rganish mavzusi: o’zbek maqollarining tarjimasida lingvomadaniy xususiyatlarning yechimi kurs ishining maqsadi o‘zbek maqollarining tarjimasida …

3 / 30

ima qilish mumkin, boshqalari esa madaniy moslashtirishni talab qiladi. quyida o‘zbek va fransuz maqollarining tarjimalari, ularning lingvomadaniy tafovutlari va moslashtirish jarayoniga oid . ba’zi maqollar o‘zbek va fransuz tillarida o‘xshash ma’no va ifodaga ega bo‘lib, ularga so‘zma-so‘z tarjima qilish mumkin. o‘zbekcha: baliq boshidan sasiydi. fransuzcha: le poisson pourrit par la tête. izoh: bu maqolda ikki tilda ham rahbarning xatolari butun jamoaga ta’sir qilishi haqida gap boradi. shuning uchun ularni bir xil tarzda tarjima qilish mumkin. o‘zbekcha: yig‘lamagan bolaga emchak yo‘q. fransuzcha: qui ne pleure pas, n’a pas de lait. izoh: bu maqol to‘g‘ridan-to‘g‘ri tarjima qilinsa ham, hech narsa so‘ramagan odam hech narsaga ega bo‘lmaydi degan ma’noni beradi. fransuz tilida ham shunga o‘xshash fikrni bildiruvchi ibora mavjud. o‘zbekcha: ko‘p bilan bo‘lsa, to‘p bo‘l. fransuzcha: à rome, fais comme les romains. izoh: o‘zbekcha maqol “jamiyatda o‘z o‘rnini topish” haqida, fransuzcha maqol esa “rimda bo‘lsang, rimliklar kabi ish tut” deb, biror joyga moslashish …

4 / 30

n o‘xshash ma’no ifodalanadi. bu misolda tasviriy qiyoslash orqali tarjima qilingan. o‘zbekcha: yo‘l bilgan ulug‘, yo‘l bilmagan – qul. fransuzcha: celui qui connaît le chemin est un maître, celui qui l’ignore est un serviteur. izoh: o‘zbek tilidagi maqol bilim va tajriba kuchi haqida. fransuzcha maqolda esa “biladigan odam boshqaradi, bilmaydigan esa xizmat qiladi” degan mazmun aks etadi. ikkala tilning ham mazmuni bir xil bo‘lishi uchun, tarjimaga kichik madaniy moslashuv kiritilgan. kurs ishining tuzilishi kirish, ikki bob, xulosa, bibliografik roʻyxat va ilovadan iborat. kirish tanlangan mavzuni o‘rganishning dolzarbligini ochib beradi, maqsad va vazifalarni asoslaydi, o‘rganilayotgan mavzuning predmeti va obyektini belgilaydi. birinchi bob nazariy masalalarga bag‘ishlangan: o’zbek maqollarini tarjima qilish ,badiiyligini oshirish ,asliyatga yaqin tarjima qilish va tahlil qilish va so’z birikmalaridan foydalanish ,leksik-semantik tahlil qilish, ikkinchi bobda o’zbek maqollarida madaniy xususiyatlarini tahlil qilish , lingvistik ekvivalentlik va madaniy moslashuv tamoyillarini o’rganish xulosa qilib, bajarilgan ishlarning natijalari umumlashtiriladi. i bob. maqollar tarjimasining …

5 / 30

n) – asosiy obraz, “bosh” (tête) – tashbeh uchun ishlatilgan, “sasiydi” (pourrit) – simvolik ma’no bildiradi. • fransuzcha tarjima: le poisson pourrit par la tête. • izoh: bu maqolda “sasiydi” so‘zi ko‘chma ma’noda ishlatilgan bo‘lib, “rahbar yomon bo‘lsa, butun tizim buziladi” degan fikrni bildiradi. ikkala tilda ham bu tushuncha bir xil. o‘zbekcha maqol: yig‘lamagan bolaga emchak yo‘q. • leksik tahlil: “yig‘lamagan” (-magan qo‘shimchasi orqali inkor qilinmoqda), “bola” (enfant), “emchak” (lait maternel), “yo‘q” (ne… pas – fransuz tilida ikki qismli inkor). • fransuzcha tarjima: qui ne pleure pas, n’a pas de lait. • izoh: o‘zbekcha maqolda bola tasviri orqali umumiy hayotiy qoidaga ishora qilinadi, fransuz tilida esa so‘zlar bevosita mos tushadi. morfologik xususiyatlar va qo‘shimchalar o‘zbek va fransuz tillaridagi maqollarda qo‘shimchalar muhim o‘rin tutadi. o‘zbek tilida fe’llarga ega bo‘lish yoki inkor shakli yaratish uchun -gan, -magan, -dir kabi qo‘shimchalar qo‘llansa, fransuz tilida bu ma’nolar yordamchi fe’llar va inkor ifodalari yordamida beriladi. …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maqollar tarjimasining lingvomadaniy xususiyatlari"

mavzu: maqollar tarjimasining lingvomadaniy xususiyatlari kurs ishi mundarija: kirish 3 i bob. maqollar tarjimasining lingvistik xususiyatlari 8 1.1. maqollarning tilshunoslik jihatlari: leksik-semantik tahlil. 8 1.2. maqollardagi so‘z o‘yinlari va obrazlilikning tarjimada aks ettirilishi. 10 1.3. maqollarni tarjima qilishda so‘zma-so‘z va erkin yondashuv. 12 ii bob. maqollarni tarjima qilishda so‘zma-so‘z va erkin yondashuv. 15 2.1. madaniy tafovut va uning tarjimadagi ahamiyati.. 15 2.2. maqollardagi milliy qadriyatlar va ularning tarjimada aks ettirilishi... 18 2.3. lingvistik ekvivalentlik va madaniy moslashuv tamoyillari. .. 23 xulosa 27 foydalanilgan manbalar ro‘yxati 30 kirish maqollar xalq tafakkuri va hayotiy tajribasining yorqin ifodasi bo‘lib, avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan b...

This file contains 30 pages in DOCX format (66.6 KB). To download "maqollar tarjimasining lingvomadaniy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: maqollar tarjimasining lingvoma… DOCX 30 pages Free download Telegram