xorijda ish haqini tashkil etish va tartibga solish

DOCX 4 pages 50.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 50.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

10-mavzu. xorijda ish haqini tashkil etish va tartibga solish mashg‘ulot turi – ma’ruza ajratilgan vaqt -2 soat asosiy savollar: 1. ish haqini tartibga solish tizimlari. 2. ish haqining shakllari. 3. bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda ish haqini taqsimlash munosabatlarini tashkil etishdagi yangi yo‘nalishlar. ish haqini mintaqaviy tartibga solishning asosiy vazifasi mamlakatning barcha iqtisodiy mintaqalarida baravar mehnat uchun baravar real ish haqi to‘lanishini ta’minlashdan iborat. buning uchun bir xil malakadagi xodimlarning ish haqi iqtisodiy mintaqalar bo‘yicha farqlanishi lozim va bundan farqlar o‘z-o‘zidan emas, balki davlat tomonidan ongli va rejali ravishda belgilanishi kerak. mintaqa iqtisodiy-jug‘rofiy o‘rnini baholashda uning yirik iqtisodiy markazlarga nisbatan o‘rnini, xom ashyo, rekratsion imkoniyat manbalariga nisbatan o‘rnini, mintaqaviy bozorlarga nisbatan o‘rnini hisobga olgan holda tabaqalarga ajratiladi. o‘zbekistonda umuman toshkent mintaqasi (toshkent viloyat va toshkent shahri), jizzax, sirdaryo, samarqand mintaqalari qulayroq iqtisodiy-jug‘rofiy o‘rinni egallaydi. agroiqlim omillari mintaqadagi qayta ishlash jarayonining barcha bosqichlariga faol ta’sir qiladi. ayniqsa, agrar sektorning yer bo‘yicha ixtisoslashuvida …

2 / 4

rekreatsion imkoniyatlar, mintaqalararo va ichki mintaqaviy o‘zaro hamkorlik imkoniyati kuchli ta’sir ko‘rsatadi. ilgari ko‘rsatib o‘tilganidek, mehnatga haq to‘lashning oddiy tizimlari xodimning ish haqini mehnat natijalarini hisobga olishning bitta ko‘rsatkichi: ish vaqti yoki tayyorlangan mahsulot sifatiga qarab shakllantiradi. oddiy vaqtbay tizim xodimning ish haqini uning tarif stavkasiga yoki haqiqatda ishlagan vaqtiga qarab belgilaydi. ana shunga muvofiq ravishda tarif stavkalari: soatbay, kunbay va oylik stavkalar tatbiq etiladi. soatbay va kunbay tarif stavkalarini tatbiq etishda xodimning ish haqi miqdori quyidagi formula bilan belgilanadi: ivst · th, bunda iv – vaqtbay haq to‘lanadigan xodimning ish haqi (so‘m); st – xodimning vaqt birligidagi tarif stavkasi (so‘m); th – ishchining haqiqatda ishlagan vaqti (kun yoki soatlarda). oylik tarif stavkasini tatbiq etganda xodimning ish haqi quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi: bunda st – oylik tarif stavkasi; th - bir oy ichidagi haqiqatda ishlangan kunlar miqdori; thp – bir oy ichidagi hisoblangan ish kunlari soni (taqvim fondidan dam olish …

3 / 4

a, ishbay-progressiv va ishbay-regressiya tizimlari qo‘llanadi. mehnatga haq to‘lashning yakka tartibdagi ishbay tizimida bajarilgan ishning (buyum, detal, operatsiya) har bir birligi uchun o‘zgarmas ishbay narx belgilanadi. u quyidagi formulalardan biri bo‘yicha aniqlanadi: yoki r str · nvt, bunda r – ishbay narx (so‘m, tiyin); str – bajarilayotgan ish razryadiga to‘g‘ri keladigan tarif stavkasi (so‘m, tiyin); nich – mahsulot ishlab chiqarish normasi; nvt – vaqt normasi. ishbay narxlarni aniqlashda tarif stavkalari uchun olinadigan vaqt birligi normalar belgilanadigan vaqt birligiga mos kelishiga (soat, smena) rioya qilinishi zarur. ko‘p stanokli xizmat ko‘rsatish sharoitida yakka tartibdagi ishbay haq to‘lashni tashkil etish muayyan o‘ziga xosligi bilan ajralib turadi. agar ishbay ishchi vaqt normalari bo‘yicha bir necha stanokda ishlasa, belgilangan xizmat ko‘rsatish me’yori shu doirada bo‘lganda, ishbay norxlar quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi: , bunda n – xizmat ko‘rsatish me’yori bilan belgilangan stanoklar sonidir. mehnat haq to‘lashning jamoa (brigada) ishbay tizimi shundayki, bunda ishchilarning ish haqi ishlab …

4 / 4

tirok etganligi darajasini ifodalaydi. ishtirok etish koeffitsientlari brigadaning o‘zi tomonidan oylik ish yakunini chiqarish vaqtida hisoblab chiqish tartibida belgilanadi, hisoblash mehnatga haq to‘lash to‘g‘risidagi nizomda belgilangan bo‘lib, u xodimlar bilan ish beruvchi o‘rtasida kelishib olingan bo‘ladi. ishtirok etishning o‘rtacha koeffitsienti bir deb qabul qilinadi. uning pasayishi odatda mehnatga beparvolik bilan qarash, brigada boshlig‘ining topshirig‘ini bajarmaslik, mehnat unumdorligining pastligi, mehnat va texnologiya intizomini buzish, xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilmaslik va boshqa sabablar bilan bog‘liqdir. ishtirok etish koeffitsientini oshirish shunday hollarda qo‘llanadi: ishchi brigadaning boshqa a’zolariga nisbatan mehnat unumdorligida ancha yuqori natijaga erishadi, bir-biriga yaqin kasblarni (operatsiyalarni) o‘zlashtirib oladi, ishlab chiqarish topshiriqlarini bajarishda tashabbus ko‘rsatadi, ishining sifati yuqori bo‘ladi. amalda ishtirok etish koeffitsientlari brigadalarda belgilanadi va ko‘pincha 0,8-1,5 atrofida bo‘ladi. ishlangan vaqt uchun tarif ish haqi odatda kafolatlanadi, qo‘shimcha haq miqdori esa ishtirok etish koeffitsientiga mutanosib ravishda aniqlanadi. shunday bo‘lishi kerakki, belgilangan barcha ishtirok etish koeffitsientlarining summasi brigada a’zolari soniga teng bo‘lishi …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xorijda ish haqini tashkil etish va tartibga solish"

10-mavzu. xorijda ish haqini tashkil etish va tartibga solish mashg‘ulot turi – ma’ruza ajratilgan vaqt -2 soat asosiy savollar: 1. ish haqini tartibga solish tizimlari. 2. ish haqining shakllari. 3. bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda ish haqini taqsimlash munosabatlarini tashkil etishdagi yangi yo‘nalishlar. ish haqini mintaqaviy tartibga solishning asosiy vazifasi mamlakatning barcha iqtisodiy mintaqalarida baravar mehnat uchun baravar real ish haqi to‘lanishini ta’minlashdan iborat. buning uchun bir xil malakadagi xodimlarning ish haqi iqtisodiy mintaqalar bo‘yicha farqlanishi lozim va bundan farqlar o‘z-o‘zidan emas, balki davlat tomonidan ongli va rejali ravishda belgilanishi kerak. mintaqa iqtisodiy-jug‘rofiy o‘rnini baholashda uning yirik iqtisodiy markazlarga nisbatan o‘r...

This file contains 4 pages in DOCX format (50.8 KB). To download "xorijda ish haqini tashkil etish va tartibga solish", click the Telegram button on the left.

Tags: xorijda ish haqini tashkil etis… DOCX 4 pages Free download Telegram