metallarni korroziyalanishdan saqlash usullari

DOCX 5 sahifa 28,0 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 28,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

9-maruza (6 soat) mavzu: metallarni korroziyalanishdan saqlash usullari qora metallar - temir, po‘lat va cho‘yanlar kislorodli atmosferada, ayniqsa 500 0c dan yuqori xaroratlarda termik ishlov berilganda tez oksidlanib, yuza kuyundi bilan butunlay qoplanadi. bu esa metallarni yuqori xaroratli jarayonlarda qayta ishlash bilan bog‘liq bo‘lgan metallurgiya, mashinasozlik sanoatlariga katta iqtisodiy zarar keltiradi, ko‘pgina qurilish konstruksiyalarining foydalanish muddatini qisqartiradi. jumladan: 1.metallarga yuqori xaroratda ishlov berish natijasida 3-3,5% gacha metall massasi oksid xosil bo‘lishi xisobiga yo‘qotiladi; 2. payvandlash shlaklari xosil bo‘lishi xisobiga issiqqa chidamli buyumlar va qizdirish pechlarining buzilishi; 3. shtamplash, tikish va shunga o‘xshash dastgoxlarning kuyundi xosil bo‘lishi xisobiga tez ishdan chiqishi; 4. metallarning yuzasida xosil bo‘lgan kuyundini yuqori bosim ostida qayta ishlash natijasida metallarning qushimcha yo‘qotilishi; 5. qizdiriladigan buyumlar o‘lchamlarining kuyundi xosil bo‘lishi xisobiga kamayishi kabi xolatlarni keltirib chiqaradiki, bu o‘z navbatida temir, po‘lat va cho‘yanlarni qizdirish paytida ularni oksidlanishiga qarshi kurashish choralarini izlab topishga sabab bo‘ladi. temirning kislorod bilan xosil …

2 / 5

a 16 ta fe3+ xamda 32 ta o2- ionlaridan tashkil topgan bo‘lib, ularning o‘zaro birikishlaridan murakkab ko‘rinishli kubik kristall panjaralari xosil bo‘ladi. gematit (fe2o3) - korund mineraliga o‘xshash romboedrik ko‘rinishli kristall panjaralarni xosil qiluvchi elementar yacheykalari 4 ta fe3+ va 6 ta o2- ionlaridan tashkil topgan bo‘lab, 1100 0c dan yuqori xaroratda dissotsilanadi. 575 0c dan yuqori xaroratda xar uchchala oksid xam xosil bo‘lib, 700 0c dan yuqorida ularning qalinliklari nisbati hfeo : hfe3o4 : hfe2o3= 100:10 :1 kabi bo‘ladi. qora metallarning yuzasini kuyundidan tozalash uchun mexanik bosim ostida qum bilan, yoki abraziv materiallar bilan ishlash va kimyoviy usullar qo‘llaniladi. kimyoviy (elektrokimyoviy) usullardan biri kislota yordamida tozalashdir. bu usulda oksidlar kislota h+ ioni bilan reaksiyaga kirishib eriy boshlaydi: feo + 2n+= 2n2o +fe2+ fe2o3+ 6 n+= 3 n2o+ 2 fe3+ bunda bir qism oksid ostidagi metal ham eriydi: fe +2n+= n2 + fe2+ kuyundini yo‘qotish uchun 18-20 % sulfat kislotasi …

3 / 5

m uchraydi. uning tezligi ayniqsa xaroratning ortishi bilan ortib boradi. masalan magniy oddiy temperaturada xavoda barkaror bo‘lib, qizdirish natijasida pishiq bo‘lmagan magniy oksidiga aylana boshlaydi va xatto magniy yonib ketadi: mg +1/2 o2= mgo + yorug‘lik. metallarni yuqori xaroratda chidamliligini oshirish uchun ularga o‘tga chidamli metallardan qo‘shiladi, ya'ni legirlanadi yoki ularning usti boshqa chidamli metallar bilan qoplanadi. legirlash yo‘li bilan metallarni o‘tga chidamliligini oshirish bo‘yicha bir qancha nazariyalar mavjud bo‘lib, ulardan a.a.smirnov va n.d.tomashovlar fikricha qo‘shilgan metall yuzada oksidlanib pishiq ximoya pardasini xosil qiladi. buning uchun legirlovchi metallar quyidagi talablarga javob berishlari lozim: a) legirlovchi metalning oksid xajmi metall molekulyar xajmidan ortiq bo‘lishi, ya'ni vok / vm > 1; b) legirlovchi metall asosiy metall atomiga nisbatan oson kislorod bilan birika olishi (masalan, xosil bo‘lish issiqligi, kal/mol: α- fe2o3 uchun 191,5; α- cr2o3-263) v) legirlovchi metall ionining radiusi asosiy metalnikidan kichik bo‘lishi, masalan, r, 0a da: fe2+ - 0.75; cr3+ -0.65; …

4 / 5

-gini oshirish maqsadida 1% gacha mo xam qo‘shiladi, bu qotishmalar ayniqsa o‘tga chidamli bo‘ladi. xrom qotishmalariga alyuminiy qo‘shilsa - fexral (12-14%cr; 4-5% - al). ularga ni qo‘shilsa o‘tda mustaxkamlik ortadi. shu maksadlar uchun po‘latga mo (2% gacha), w (4-6%) qo‘shiladi. xromli po‘latga ni, co qo‘shilsa po‘lat xam o‘tga chidamli, xam o‘tda mustaxkam bo‘ladi. metallar yuzasiga turli xil usullar bilan o‘tga chidamli metallarni qoplash bilan bir katorda nometal qoplamalar xam keng qo‘llaniladi. bu xil qoplamalar sifatida o‘tga chidamli emallardan xam foydalaniladi. masalan o‘tga chidamli emal ej - 1000 ni metalga qoplash uchun 16 kg kvars qumi, 4,5 kg h2vo3, 22,6 kg vaco3, 2,8 kg caco3, 1,2 kg tio2, 2 kg zno dan iborat aralashma suyuqlanmaga aylantiriladi, 14000s da 2 soat davomida qizdiri-ladi. olingan shishasimon massa tegirmonda maydalanib, uning 70 og‘irlik qismi 30 og‘irlik qismi cr2o3, 2,56 og‘irlik qism bentonit va 50 og‘irlik qism suv qo‘shiladi. olingan suspenziyaga yuzasi tozalangan po‘lat buyum …

5 / 5

roratda ishlov berish natijasida 3 - 3,5% gacha metall massasi oksid xosil bo‘lishi xisobiga yo‘qotiladi; 2. payvandlash shlaklari xosil bo‘lishi xisobiga issiqqa chidamli buyumlar va qizdirish pechlarining bu zilishi; 3. shtamplash, tikish va shunga o‘xshash dastgoxlarning kuyundi xosil bo‘lishi xisobiga tez ishdan chiqishi; 4. metallarning yuzasida xosil bo‘lgan kuyundini yuqori bosim ostida qayta ishlash natijasida metallarning qushimcha yo‘qotilishi; 5. qizd iriladigan buyumlar o‘lchamlarining kuyundi xosil bo‘lishi xisobiga kamayishi kabi xolatlarni keltirib chiqaradiki, bu o‘z navbatida temir, po‘lat va cho‘yanlarni qizdirish paytida ularni oksidlanishiga qarshi kurashish choralarini izlab topishga sabab bo‘ ladi. temirning kislorod bilan xosil qilgan 3 xil oksidlarining kristall panjaralari quyidagi 1 - rasmda keltirilgan. yu qori xarorat ta'sirida temir kislorod bilan uch xil oksid xosil qiladi: feo - vyustit, fe 3 o 4 - magnetit va fe 2 o 3 - gematit. vyustit 575 0 c dan yuqori xaroratlardagina barqaror bo‘lib, undan past xaroratlarda xosil bo‘lmaydi. agar xosil …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"metallarni korroziyalanishdan saqlash usullari" haqida

9-maruza (6 soat) mavzu: metallarni korroziyalanishdan saqlash usullari qora metallar - temir, po‘lat va cho‘yanlar kislorodli atmosferada, ayniqsa 500 0c dan yuqori xaroratlarda termik ishlov berilganda tez oksidlanib, yuza kuyundi bilan butunlay qoplanadi. bu esa metallarni yuqori xaroratli jarayonlarda qayta ishlash bilan bog‘liq bo‘lgan metallurgiya, mashinasozlik sanoatlariga katta iqtisodiy zarar keltiradi, ko‘pgina qurilish konstruksiyalarining foydalanish muddatini qisqartiradi. jumladan: 1.metallarga yuqori xaroratda ishlov berish natijasida 3-3,5% gacha metall massasi oksid xosil bo‘lishi xisobiga yo‘qotiladi; 2. payvandlash shlaklari xosil bo‘lishi xisobiga issiqqa chidamli buyumlar va qizdirish pechlarining buzilishi; 3. shtamplash, tikish va shunga o‘xshash dastgoxlarning kuyu...

Bu fayl DOCX formatida 5 sahifadan iborat (28,0 KB). "metallarni korroziyalanishdan saqlash usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: metallarni korroziyalanishdan s… DOCX 5 sahifa Bepul yuklash Telegram