elektr toki o‘tkazuvchi materiallar

DOCX 9 pages 155.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 155.2 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

9 mavzu. aloxida xossali po‘latdar re’ja: 1. elektr toki o‘tkazuvchi materiallar 2. radiatsiyaga chidamli (bardoshli) materiallar 3. sovuqqa chidamli materiallar. 4. magnitli materiallar. 1. elektr toki o‘tkazuvchi materiallar. materiallar elektr xossalari bo‘yicha 3turga bo‘linadilar: o‘tkazuvchilar, yarim o‘tkazgichlar, dielektriklar. o‘tkazgichlarning nisbiy elektrik qarshiligi 10-8-10-5 om*m bo‘ladi va xarorat ko‘tarilishi bilan u xam ortadi. yarimo‘tkazgichlarniki 10-5-10-8 om*m bo‘ladi va xarorat ko‘tarilishi bilan u kamayadi. bular tokni to‘g‘rilash, elektr signallarini ko‘paytirish,xar-xil turdagi energiyalarni elektr energiyasiga aylantirish uchun ishlatiladi. dielektriklarning nisbiy elektr qarshiligi -10-8-10-16 om*m ga teng. bular izolyator sifatida ishlatiladi. metall va ularning qotishmalaridan yasalgan o‘tkazgichlar. texnikada, ayniksa aviatsiyada tokni yuqori darajada o‘tkazadigan yuqori o‘tkazgich metallari va qotishmalari keng qo‘llaniladi: oltin, kumush, mis, bronza, latun va x.k. bular yuqori elektr o‘tkazuvchanlik;etarli mustaxkamlik, plastiklik atmosfera sharoitida korroziyabardoshlik qobiliyatlariga ega. metallar qancha toza bo‘lsa (qo‘shimchalar-primeslar va nuqsonlardan) shuncha ularning o‘tkazuvchanligi yuqori bo‘ladi. oksidlanmaydigan o‘tkazgichlar, yuqori va o‘ta yuqori chastotali asboblar-priborlarning kontaktlari va pechatli mikrosxemalar uchun …

2 / 9

orodsiz mis-moo (02 0. bular xam tashqi magnit maydoni kuchlanishiligiga bog‘liq emas: o2 azot oksidi,temir,nikkel,kobolt va nodir metallar tuzlari. al, platina µ=10-2÷10-5. diomagnetik va paramagnetik materiallar texnikada chegeralangan miqdorda qo‘llaniladi (µ2o ni atrofida bo‘lganidan). kuchli magnitli materiallarda µ>1 va tashqi magnit maydoni kuchlanishiga bog‘liq. magnitlanish (magnit induksiyasi) m bilan tashqi magnit maydoni kuchlanganligi n orasida bog‘liqlik mavjud. m=µ·n µ-magnit qabul qiluvchanlik deyiladi va materialning magnit xususiyatlarini ifodalaydi. ferromagnitlarda µ>>1 bo‘ladi. bu sinfga kiruvchi fe,ni,ca kabi metallarda va ularning qotishmalarida magnit maydon juda zo‘rayib ketadi. ferromagnetik kristalining panjarasidagi atomlar o‘zaro bir-biri bilan kuchli ta’sirlashadi. bu ta’sirlashuv,asosan,chetki qobiqdagi elektronlar orqali sodir bo‘ladi. kristalldagi qo‘shni atomlarning elektron qobiqlari bir-birini ichiga kirib boradi,natijada atomlar bir-biri bilan elektronlar almashish imkoniyatiga ega bo‘ladi. bu ta’sirlashuv natijasida vujudga keladigan o‘zaro almashuvchi kuchlar tufayli elektronlarning spinmagnit momentlari o‘zaro paralel joylashadi. natijada ferromagnitik ichida shunday soxachalar mavjud bo‘ladiki,bu soxachalardagi spinmagnit momentlar o‘z-o‘zidan(spontan) bir tomonga yo‘nalgan bo‘ladi. bu soxachalarni domenlar …

3 / 9

higa yaqinroq bo‘lgan domenlar boshqa domenlar xisobiga kattalashadi. magnitli to‘yinish shunday bo‘ladiki, qachonki,domenlarning kattalashishi (o‘sishi) tugaydi va barcha “spontan” magnitlashgan mikrokristallik uchastkalar tashqi magnit maydoni tomonga qarab qolganda-yo‘nalganda. mikrokristallik ferromagnitlar magnitlashganda ularning chizgiy o‘lchamlari o‘zgaradi, bunga magnitostriksiya deyiladi. ferritlar oksidlarini qizdirib presslash (spekanie) yo‘li bilan olinadi. ularning elektr qarshiligi dielektriklarnikiga teng:ϸ=1012 om m. shuning uchun bular yuqori radiochastotalarda va o‘ta yuqori chastotalarda ishlatiladi:feo,fe2o3. markalanishi:4000nm,1000nn,100vch. raqamlar nisbiy magnit qabul qiluvchanlikni ko‘rsatadi,birinchi xarf chastota diapazonini ko‘rsatadi.n-past chastotali(nizkiy). vch-yuqori chastotali (visoko chastotniy) ikkinchi xarf legirlovchi elimentni n-nikel-sink, m-marganets-sink. 4000nm,1000nm (mn-zn guruxi)lar asosan chastotasi 1mgs gacha bo‘lgan diapazonda,1000 nmz esa chastotasi 3mgs gachadagi diapazonda ishlatiladi. ni-zn guruxidagi ferritlar,ya’ni 1000nn, 400nn yuqoriroq chastotada (<200mgs)ishlatiladi.100vch-yuqori chastotada(<800mgs)da ishlatiladi. bundan yuqori chastotalarda svch ishlatiladi. magnit xususiyatlariga qarab,po‘latlar va qotishmalar 2 guruxga bo‘linadi: 1. yumshoq –magnitli (ferromagnitlar) qaysilariki,kuchsiz magnit maydonlarida xam qayta magnitlanish va to‘yinishi mumkin. n≈8……800a/m,magnit qabul qiluvchanligi µ=103-106a/m. 2. qattiq-magnitli:n=102-103a/m. yumshoq magnitli materiallarga texnik toza temir,elektrotexnik po‘latlar …

4 / 9

kam) teksturalangan degani. fe-ni(permappoy) va fe-al-si(olsifer) sistemalari yumshoq magnitli va µ si yuqori. bulardan transformator drossel detallari ishlab chiqariladi. qattiq magnitli materiallar-po‘latlar doimiy magnitlar uchun ishlatiladi. tarkibi da uglerod etarli : ex3, ex5k5, ex9k15m2. e-magnitli po‘lat degani. ~1%-s, qolgan xarflar legirlangan po‘lat kabi ukiladi. murakkab formadagi magnitlar va magnit yozuvi uchun lentalar quyidagi sistemadagi qotishmalardan yasaladi.fe-co-mo (komop),cu-ni-co(kushiko),f-v-co(vakalloy). markasi :12kmv12(komop). legirlangan po‘latlar markalanishiga bo‘ysunmaydi: 12%-so, 6%-mo, 12%w. doimiy magnitlar uchun asosan quyidagi qattiq magnitli qotishmalar ishlatiladi: fe-ni-al sistemali so,cu,ti bilan legirlanadi: yunkd24 (magniko) 14%-ni,8%-al,24%-co,3%-cu. kukun metallurgiyasi usulida fe,ni,al va legirlovchi elimentlardan kichkina o‘lchamli yuqori aniqlikdagi va toza yuzali magnitlar olinadi. istikbolli (perspektiv) yo‘nalish-bu nodir metallarning kobolt bilan ximiyaviy birikmasidir:smco5,sm(co,fe)17. bularning koeffitsenti “µ” ancha samariy katta. nazorat savollari. 1. qiyin eriydigan metall deb qanday metallga aytiladi? misol keltiring. 2. sovuqqa chidamli material deb qanday materialga aytiladi? misol keltiring. 3. qanday materiallar radiatsiyaga chidamli deyiladi? 4. qanday qotishmaga elektrotexnik po‘lat deyiladi? 5. e13-harf …

5 / 9

elektr toki o‘tkazuvchi materiallar - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr toki o‘tkazuvchi materiallar"

9 mavzu. aloxida xossali po‘latdar re’ja: 1. elektr toki o‘tkazuvchi materiallar 2. radiatsiyaga chidamli (bardoshli) materiallar 3. sovuqqa chidamli materiallar. 4. magnitli materiallar. 1. elektr toki o‘tkazuvchi materiallar. materiallar elektr xossalari bo‘yicha 3turga bo‘linadilar: o‘tkazuvchilar, yarim o‘tkazgichlar, dielektriklar. o‘tkazgichlarning nisbiy elektrik qarshiligi 10-8-10-5 om*m bo‘ladi va xarorat ko‘tarilishi bilan u xam ortadi. yarimo‘tkazgichlarniki 10-5-10-8 om*m bo‘ladi va xarorat ko‘tarilishi bilan u kamayadi. bular tokni to‘g‘rilash, elektr signallarini ko‘paytirish,xar-xil turdagi energiyalarni elektr energiyasiga aylantirish uchun ishlatiladi. dielektriklarning nisbiy elektr qarshiligi -10-8-10-16 om*m ga teng. bular izolyator sifatida ishlatiladi. metall va ularn...

This file contains 9 pages in DOCX format (155.2 KB). To download "elektr toki o‘tkazuvchi materiallar", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr toki o‘tkazuvchi materia… DOCX 9 pages Free download Telegram