savodo‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish

PPTX 39 pages 280,0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 39
savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish. savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish. reja: 1. savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish usullari. savod o‘rgatish jarayonida o‘quvchilar o‘qishga o‘rganish bilan parallel ravishda yozuvdan ham elementar malaka hosil qiladilar. dasturga muvofiq o‘quvchilar yozuvdan quyidagi malakalarni egallashlari lozim: 1. partada to‘g‘ri o‘tirish, daftarni to‘g‘ri qo‘yish, chiziqlarni chamalash, yozayotganda ruchkadan to‘g‘ri foydalanish, hoshiyaga rioya qilish. 2. ish daftari yoki alifbe asosida o‘zbek alifbosidagi barcha katta va kichik harflarni yozish, shuningdek, harflarni so‘zda bir-biriga bog‘lab yoza olish: bosma matnni yozma matnga aylantirib yozish. 3. tahlil qilingan so‘z va ikki-uch so‘zli gaplarni o‘qituvchi yordamida yozish. 4. talaffuzi bilan yozilishida farq qilmaydigan so‘zlarni ko‘chirib yozish va eshitib yozish: yozganlarini matnga qarab, shuningdek, izohlab o‘qish bilan tekshirish. 5. og‘zaki tuzilgan hikoyadan olingan gapni yozish. analitik-sintetik tovush metodi (tovush-tarkib metodi) tamoyiliga muvofiq, o‘qish va yozuv birligi saqlanadi. harflarni yozishda o‘qishga o‘rgatishdagi tarkib asos qilib olinadi, ya’ni o‘qish darsida o‘quvchilar harfni …
2 / 39
, istaklarini ifodalashda yozuv malakasidan foydalanishni talab qiladi. yozishdan birdan-bir maqsad fikrni ifodalashda yozuv malakalaridan foydalanish hisoblanadi. bu maqsadni bolalar tez anglab yetsalar, ularda yozma nutq malakasi shunchalik muvaffaqiyatli va to‘g‘ri shakllanadi. savod o‘rgatish jarayonida bolalar juda sekin yozadilar. yozuv malakasi o‘qish malakasi bilan uzviy bog‘liqdir. bola yomon o‘qisa, yozuvni egallashi ham qiyin bo‘ladi, chunki bo‘g‘inlab o‘qish malakasidan so‘ng bo‘g‘inlab yozish malakasi shakllanadi. yozish va o‘qish uchun bolaning umumiy nutqiy rivojlanishi katta ahamiyatga ega. keyinroq, bolalarda o‘z fikrini yozma ifodalash malakasi bir oz barqarorlashganda, bu malaka nutqqa, fikrni ifodalash jarayoniga ham ijobiy ta’sir qiladi. grafik malakani shakllantirishda quyidagi bosqichlar mavjud: 1. turli shakllar andozasi ustidan chizish. erkin rasmlar chizish. yozuv qurollarini to‘g‘ri tutish, turli qiya elementlar chizish, uzunlikni, oraliq masofani chamalash va hokazo. 2. harf elementlarini yozish, baravar masofada qisqa va uzun elementlar, osti va usti ilmoqli elementlar chizish. 3. bosh va kichik harflarni alohida yozish. 4. harf birikmalarini, bo‘g‘in …
3 / 39
sda 20 tacha so‘zni yozishi mumkin. o‘zbekiston respublikasi oliy majlisining qaroriga binoan 1993-yil 2-sentabrda “lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etish to‘g‘risida”gi qonun qabul qilindi. 1995-yil 6-mayda bu qonunga o‘zgartirishlar kiritildi. bu alifbo, birinchidan, og‘zaki talaffuz bilan yozma nutqning mosligini ta’minlaydi, ikkinchidan, jahon xalqlarining 30 foizidan ortig‘i mana shu yozuvdan foydalanadi. bu esa xalqaro aloqa-aralashuvni birmuncha yengillashtiradi. lotin alifbosiga asoslangan o‘zbek alifbosidagi harflar ham bosmasdan, ortiqcha jimjimasiz, qo‘l uzmasdan bog‘lab yoziladi. shuning uchun yozuvga o‘rgatish metodikasida harflarni qo‘shishga alohida ahamiyat beriladi. o‘quvchilar barcha harflarni bir-biriga ulash yo‘lini bilishlari lozim. yozuvga o‘rgatishning tashkiliy va gigiyenik shartlari. maktabda asosiy yozuv quroli sharikli ruchka bo‘lib, xattaxtaga yozishda bo‘rdan foydalaniladi. savod o‘rgatish davrida bolalarni yozuvga o‘rgatish uchun turli vaqtlarda turli xil chiziqli daftarlardan foydalanilgan: dastlab chiziqsiz silliq qog‘oz ishlatilgan bo‘lsa, keyin quyuq yotiq chiziqlar bilan kesilgan uch chiziqli daftardan foydalanilgan: bunday daftarda yozuvga o‘rgatilgan boladan boshlang‘ich sinflarni bitirguncha besh xil daftarga yozishni o‘rganish talab …
4 / 39
65˚ qiyalikda yozishni, buning uchun daftar parta ustiga 25˚ qiyalikda qo‘yilishini ta’kidlab turadi. analitik-sintetik tovush metodi (tovush-tarkib metodi) tamoyiliga muvofiq, o‘qish va yozuv birligi saqlanadi. harflarni yozishda o‘qishga o‘rgatishdagi tarkib asos qilib olinadi, ya’ni o‘qish darsida o‘quvchilar harfni o‘zlashtiradilar, matnni o‘qiydilar, yozuv darsida esa shu harfli so‘zni yozadilar. yozuvga o‘rgatish, birinchi navbatda, grafik malaka hosil qilishdir. har bir malaka ham ta’lim berish, ko‘nikmani shakllan– tirish va shu asosda qator mashqlarni bajarish natijasida hosil qilinadi. grafik malaka, birinchidan, qo‘l-harakat malakasidir, bu harakat birinchi qarashda muskul kuchiga asoslanadi. ikkinchidan, yozuv jarayonida nutqning o‘zlashtirilgan birligi bo‘lgan tovush grafik belgilarga, ya’ni harfga tarjima qilinadi. bu yozuvga ongli faoliyat tusini beradi. yozuvning ongliligi, birinchidan, tovush va harfning to‘g‘ri nisbatini, ikkinchidan, bir qancha grafik va imloviy qoidalarga rioya qilishni, uchinchidan, o‘z fikrini, taassurotini, istaklarini ifodalashda yozuv malakasidan foydalanishni talab qiladi. yozishdan birdan-bir maqsad fikrni ifodalashda yozuv malaka– laridan foydalanish hisoblanadi. bu maqsadni bolalar tez anglab yetsalar, …
5 / 39
irilishi, ayrim predmet nomlarini ifodalovchi so‘z chizmasi katakchalarga ajratib berilishi, gap nusxalarining keltirilishi maqsadga muvofiqdir. ba’zi o‘rinlarda o‘quvchilar berilgan gap yoki so‘z chizmasini o‘zlari mustaqil tasvirlaydilar. predmet rasmi berilgan o‘rinlarda shu predmet nomi so‘z bo‘g‘in-tovush jihatdan tahlil qilinadi, so‘zdagi tovushlar soni suhbat yo‘li bilan aniqlanadi va katakchalarda ranglar bilan belgilanadi. mazmunli rasm asosida gap chizmasiga mos gap tuziladi, keyin o‘sha gapning tahlili ustida ish olib boriladi. harflarning yozma shakli ularning bosma shakli bilan taqqoslash orqali tanishtiriladi. yozuv daftarida turli belgilar qo‘llangan. ular shu belgi uchragan o‘rinlarda tanishtirib boriladi. yozuvga o‘rgatishda o‘quvchilarning ko‘ruv, eshituv, qo‘l harakati sezgilarini ishga solish lozim. shunda yozuv quruq yozuv bo‘lmay, ongli yozuvga aylanadi. yozuvga o‘rgatishda orfografik elementlar. orfografiya yunoncha so‘z bo‘lib, “to‘g‘ri yozuv” degan ma’noni bildiradi. orfografiya (imlo) adabiy tilning yozma shakli bilan bog‘liq bo‘lib, to‘g‘ri yozish haqidagi qoidalar yig‘indisidir. orfografiyani bilmay turib, fikrni adabiy til me’yorlari asosida yozma ifodalab bo‘lmaydi. o‘quvchilarning imloviy savodxonligi haqida g‘amxo‘rlik …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "savodo‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish"

savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish. savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish. reja: 1. savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish usullari. savod o‘rgatish jarayonida o‘quvchilar o‘qishga o‘rganish bilan parallel ravishda yozuvdan ham elementar malaka hosil qiladilar. dasturga muvofiq o‘quvchilar yozuvdan quyidagi malakalarni egallashlari lozim: 1. partada to‘g‘ri o‘tirish, daftarni to‘g‘ri qo‘yish, chiziqlarni chamalash, yozayotganda ruchkadan to‘g‘ri foydalanish, hoshiyaga rioya qilish. 2. ish daftari yoki alifbe asosida o‘zbek alifbosidagi barcha katta va kichik harflarni yozish, shuningdek, harflarni so‘zda bir-biriga bog‘lab yoza olish: bosma matnni yozma matnga aylantirib yozish. 3. tahlil qilingan so‘z va ikki-uch so‘zli gaplarni o‘qituv...

This file contains 39 pages in PPTX format (280,0 KB). To download "savodo‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish", click the Telegram button on the left.

Tags: savodo‘rgatish davrida boshlang… PPTX 39 pages Free download Telegram