savodo‘rgatish va o‘qish

PPTX 44 pages 512.3 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 512.3 KB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

mavzu: savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish mavzu: savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich o’qish va yozuvga o‘rgatish reja: 1. savod o‘rgatishning asosiy davrida o‘quvchilarni o‘qishga o‘rgatish savod o‘rgatishning asosiy davrida o‘quvchilarni o‘qishga o‘rgatish ma’lumki, savod o‘rgatish jarayonidagi o‘qish darslarining asosiy vazifasi o‘quvchilarga tovush va harfni tanishtirish, ularning to‘g‘ri talaffuzini o‘rgatish orqali bolalarda to‘g‘ri, ongli, ifodali o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirishdan iborat. shuningdek, o‘quvchilar lug‘atini boyitish, bog‘lanishli nutqini o‘stirish, bilimini boyitish, tafakkurini shakllantirish, eshitish, qabul qilish sezgisini o‘stirishda ham bu davr mas’uliyatliligi bilan alohida o‘rin tutadi. tayyorgarlik davri o‘qishga o‘rgatish uchun zamin hozirlaydi. bu davrda bolalarda o‘zgalar nutqini eshitish, diqqatni to‘plash, til birliklarini (tovush, bo‘g‘in, so‘z, gap) farqlash, ajratish, ularning vazifalarini anglash kabi xususiyatlar shakllantiriladi. bular o‘quvchilarning o‘qishni muvaffaqiyatli egallashlariga yordam beradi. o‘qishga o‘rgatish uchun, avvalo, o‘quvchi tovush va harf bilan yaxshi tanishtirilishi lozim. tovush va harf bilan tanishtirishda bo‘g‘indan tovushni ajratish tamoyiliga rioya qilinadi. harf bilan tanishtirish bir necha xil yo‘nalishda amalga oshirilishi …

2 / 44

rfdan yoki rasmli alifbodan ko‘rsatiladi. bunda o harfining shaklini esda olib qolishlariga alohida e’tibor qaratiladi. 3. o‘rganilgan harflar ichiga bugun o‘rganiladigan harf aralashtirib qo‘yiladi, bolalar uning ichidan notanish harfni ajratadilar, so‘ng o‘qituvchi bu harf ifodalaydigan tovushni aytadi. o‘quvchilar tovushning xususiyatlarini aytadilar. shu harfni kesma harflar ichidan topib, kitob sahifasidan, rasmli alifbodan ko‘rsatadilar. shu tariqa tovush-harf bilan tanishtirilgach, o‘qishga o‘rgatish ustida ishlanadi. o‘qishga o‘rgatishda bo‘g‘in asos qilib olinadi. buning uchun o‘qituvchida bo‘g‘in jadvali bo‘lishi lozim. bo‘g‘in jadvali asosida o‘qish namunasi ko‘rsatiladi, ya’ni harflab emas, ichida, birinchi harfni ko‘z bilan ko‘rib, uning nomini dilda saqlab, ikkinchi harfni ko‘rish va ikkalasini bog‘lab, unlini mo‘ljallab ulab aytish tushuntiriladi. bo‘g‘in o‘qish o‘qituvchining namunasi asosida doimiy ravishda har bir darsda izchil olib boriladi. bunda quyidagi kabi chizmalardan foydalanish mumkin: shuningdek, alifbe multimediasi asosida tovush-harf bilan tanishtirish, harflarni, bo‘g‘inlarni qo‘shib o‘qishni mashq qildirish o‘quvchilarning o‘qishni o‘rganishlarini tezlashtiradi. multimedia orqali bola o‘ynab turib o‘qishni mashq qiladi. uning ko‘z …

3 / 44

gan holda qo‘shimcha so‘z birikmalari, gaplar tuzib yozish va o‘qitish usuli o‘quvchilarning tushunib o‘qishlarini ta’minlaydi. ma’lumki, “alifbe” sahifalarida bo‘g‘in tuzilishi murakkablashib boradi. shuning uchun o‘qituvchi har bir bo‘g‘in tuzilishining murakkabligiga qarab ish usullarini belgilab olishi zarur. masalan, uch tovushdan tuzilgan, to‘rt tovushdan tuzilgan bo‘g‘inlarni o‘qishga o‘rgatish ham o‘ziga xos qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi. bunda o-lov, man-non tipidagi bo‘g‘inlarda o-lo:v, ma:n-no:n tarzidagi qo‘shimcha chiziqdan, bodring, do‘st tipidagi bo‘g‘inlarda bo:d-ri:ng, do‘:s:t tarzidagi qo‘shimcha chiziqlardan foydalaniladi. so‘zlarni o‘qishga o‘rgatishda jadvallar ham yaxshi samara beradi: i a ar umuman olganda, har bir o‘qish darsida albatta bo‘g‘in tuzilishi murakkab bo‘lgan so‘zlarni o‘qish mashqi o‘tkazilishi lozim. bu usul o‘quvchilarda o‘qish malakasining takomillashuviga yordam beradi. o‘qishga o‘rgatishda so‘zlarni va gaplarni to‘ldirib o‘qish ko‘nikmalarini hosil qilish o‘quvchini gap tuzishga, tez fikrlashga yo‘naltiradi. o‘quvchi tushirib qoldirilgan harf yoki so‘zni rasmga qarab topadi, uning gap mazmuniga mos yoki mos emasligiga e’tibor beradi, o‘rtoqlariga nisbatan tez topib, o‘qituvchining rag‘batiga sazovor bo‘lishga intiladi. …

4 / 44

chun o‘qishning zarurligini anglaydi. shuning uchun ongli o‘qishni ta’minlashda matn bilan unga ishlangan mazmunli rasmlar o‘rtasidagi bog‘lanishlarni aniqlashtirishga, matn yuzasidan savollar berishga diqqatni qaratish lozim. 1. rasmni kuzating, matnda nima haqida gap boradi? 2. rasmda nima tasvirlangan? rasm bilan matn orasida bog‘lanish bormi? 3. matn mazmunini rasmga qarab so‘zlab bering. 4. bolalar qayerga bordilar? qizning ismi nima? bolaning ismichi? 5. ali, lola nima qildi? ular qanday lolalar terdilar? demak, o‘qish o‘qilganlarni o‘zlashtirishga yo‘naltirilgan bo‘lishi lozim, shundagina matndagi asosiy fikr, ilgari surilayotgan g‘oya o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtiriladi, so‘z va matnlar yod olingan taqdirda ham o‘quvchiniki bo‘lib qoladi. bunda quyidagicha savol va topshiriqlardan foydalanish mumkin: savod o‘rgatishning birinchi kunlaridanoq o‘qish ongli bo‘lishi, bolalarni ongli o‘qishga o‘rgatish juda muhim. so‘roqlar yordamida o‘qilganlarni bola qanday tushungani aniqlanadi, tekshiriladi. o‘qishdan oldin o‘tkazilgan tayyorlov suhbati ham, o‘qilgan matn yuzasidan o‘tkazilgan suhbat ham shu maqsadga - ongli o‘qishga xizmat qiladi. sharoitga qarab, bolalarga nimanidir o‘qishni talab qiladigan muammoli …

5 / 44

o‘quvchilar orfografik o‘qishdan asta-sekin orfoepik o‘qishga o‘tkaziladi. orfoepik o‘qishga o‘rgatishda qayta o‘qitish usulidan foydalaniladi. shuning uchun analitik o‘qish bosqichida so‘zni yaxlit, orfoepik qayta o‘qish tavsiya qilinadi. bunday qayta o‘qish to‘g‘ri intonatsiyaga, ifodalilikka rioya qilib o‘qishga o‘rgatibgina qolmay, o‘qishning ongli bo‘lishiga ham yordam beradi. savod o‘rgatishning birinchi darslaridayoq o‘quvchilarga tabaqalashtirib (differensial) yondashish (bunda o‘quvchilarning o‘qish imkoniyati hisobga olinadi) amalga oshiriladi. o‘qishning ongliligini va ta’sirchanligini ta’minlash uchun matn mazmunini o‘quvchilarning ko‘rgan-kechirganlari, taassurotlari bilan bog‘lash lozim. shunda o‘quvchida o‘qishga, o‘rganishga qiziqish ortadi. ongli o‘zlashtirishni amalga oshirishda lug‘at ustida ishlash ham muhim ahamiyat kasb etadi. so‘zlarning ma’nosi bilan tanishtirish, birinchidan, fikrni oydinlashtirsa, ikkinchi tomondan matnni tushunishga yordam beradi. she’r, tez aytish, topishmoq, qo‘shiq, maqol, hikmatli so‘zlardan o‘qitish, yod oldirish ham o‘quvchilarning o‘qishga qiziqishini oshiradi, o‘qish malakasini shakllantiradi, xotirasini mustahkamlaydi. boshlang‘ich sinflarda o‘qish darslarining uchdan ikki qismi o‘qishni mashq qilishga ajratilishi lozim. 1. o‘rganiladigan yangi tovushli so‘zni (shu tovush so‘z boshida, o‘rtasida, oxirida kelgan so‘zni) …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "savodo‘rgatish va o‘qish"

mavzu: savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish mavzu: savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich o’qish va yozuvga o‘rgatish reja: 1. savod o‘rgatishning asosiy davrida o‘quvchilarni o‘qishga o‘rgatish savod o‘rgatishning asosiy davrida o‘quvchilarni o‘qishga o‘rgatish ma’lumki, savod o‘rgatish jarayonidagi o‘qish darslarining asosiy vazifasi o‘quvchilarga tovush va harfni tanishtirish, ularning to‘g‘ri talaffuzini o‘rgatish orqali bolalarda to‘g‘ri, ongli, ifodali o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirishdan iborat. shuningdek, o‘quvchilar lug‘atini boyitish, bog‘lanishli nutqini o‘stirish, bilimini boyitish, tafakkurini shakllantirish, eshitish, qabul qilish sezgisini o‘stirishda ham bu davr mas’uliyatliligi bilan alohida o‘rin tutadi. tayyorgarlik davri o‘qishga o‘rgatish uchun zami...

This file contains 44 pages in PPTX format (512.3 KB). To download "savodo‘rgatish va o‘qish", click the Telegram button on the left.

Tags: savodo‘rgatish va o‘qish PPTX 44 pages Free download Telegram