atmosfera

DOCX 4 pages 23.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.7 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

yer geosferalari: atmosfera, gidrosfera va litosferaning bir butunligi geosferalar tushunchasi yer geosferalari — sayyoramizni tashkil etgan asosiy qatlamlar bo‘lib, ular atmosfera, gidrosfera, litosfera, biosfera va kriosfera kabi qobiq qatlamlardan iborat majmuani ifodalaydiuz.wikipedia.org. bu qatlamlarning barchasi bir butun tizimni hosil qiladi va o‘zaro chambarchas bog‘langan. masalan, atmosfera yerni o‘rab turgan gaz muhitidandir: u asosan azot (≈78%), kislorod (≈20%) va argon (≈1%) gazlaridan tashkil topib, quyoshning ultrabinafsha (uv) nurlarini yutib, yer yuzasidagi tirik mavjudotlarni himoya qiladiuz.wikipedia.orguz.wikipedia.org. · atmosfera: yerni o‘rab turgan havo qobig‘i. tarkibida asosan azot va kislorod gazlari boruz.wikipedia.org, shuningdek karbonat angidrid va suv bug‘ini ham o‘z ichiga oladi. troposfera qatlamida turli ob-havo hodisalari yuz beradi, stratosferada esa ozon qatlami joylashgan bo‘lib, u zararli ultrabinafsha nurlarni yutadiuz.wikipedia.org. · gidrosfera: yer yuzasidagi barcha suv jismlaridan iborat muhit. bunga dunyo okeani va dengizlari, daryolar, ko‘llar, botqoqlar, muz qoplamlari, doimiy qorlik va yer osti suvlari kiradiuz.wikipedia.org. gidrosferaning 94% suvi okean va dengizlarda, 4% yer …

2 / 4

barcha tirik organizmlar va ularni o‘z ichiga olgan muhit. biosfera o‘simlik va hayvonot olamini qamrab oladi va atmosfera, gidrosfera hamda litosfera bilan uzviy aloqada bo‘lib, fotosintez kabi jarayonlar orqali karbon va kislorod almashinuviga qatnashadi. · kriosfera: yerning muzli qismi. bu togʻ muzliklari, doimiy qorlar, permafrost (doimiy yer osti muzlari) va okeanlardagi muzliklarni oʻz ichiga oladi. kriosfera quyosh nurini qaytarib yuborishda, iqlimni sovitishda va dengiz sathining o‘zgarishiga ta’sir ko‘rsatishda muhim rol oʻynaydi. atmosferaning tuzilishi va ahamiyati atmosfera bir nechta qavatlarga bo‘linadi. eng pastki qatlam – troposfera (taxminan 0–11 km), bu yerda barcha meteorologik hodisalar (bulutlar, yomg‘ir, shamol va h.k.) yuz beradi. troposferada har 100 metrgacha harorat taxminan 0,6 °c ga pasayadiuz.wikipedia.org. troposferadan yuqoriroqda stratosfera joylashgan (11–50 km), bunda ozon qatlami mavjud bo‘lib, u atmosfera orqali kelayotgan zararli ultrabinafsha nurlarning katta qismini yutadiuz.wikipedia.org. stratosferadan yuqoridagi qatlamlar — mezosfera (50–80 km), termosfera (90–800 km) va ekzoshfera (>800 km) — juda yupqa gaz bilan …

3 / 4

, sovigan joyda kondensatsiyalanadi va bulut hosil bo‘ladi. bulutlardan yomg‘ir, qor yoki do‘l ko‘rinishida yomg‘ir yog‘adi. yomg‘ir suvlari tuproqqa singib, yer osti suvlari va daryolarni to‘ldiradi yoki to‘planib okeanlarga qaytadiuz.wikipedia.org. suv aylanishi yer iqlimini tartibga soluvchi asosiy jarayondir – masalan, oʻrtacha harorati va yog‘ingarchilik taqsimoti shu jarayon tufayli barqaror saqlanadiuz.wikipedia.org. gidrosfera ham jonli organizmlar uchun zarur bo‘lgan suvni ta’minlaydi. litosfera: yer po‘sti va tektonik tuzilma litosfera yerning qattiq qobig‘idir, u okean tubida va quruqlikda uchraydi. yer po‘sti okean tagida ingichka (5–7 km), quruqlikda esa ko‘proq (30–40 km, tog‘li zonalarda esa 70–80 km) boʻlib, magmatik (leykopin, bazalt), metamorfik va cho‘kindili jinslardan tashkil topganuz.wikipedia.org. litosfera ustki mantiyadan ajralib turadi va butun dunyo bo‘ylab bir nechta tektonik plastinkalarga boʻlingan. bu plastinkalarning harakati natijasida tog‘ tizmalari ko‘tariladi, zilzila va vulqon hodisalari yuz beradi. litosfera geosferalardagi eng qattiq qism bo‘lgani uchun u qurilish, tog‘-kon faoliyati, qishloq xo‘jalik va boshqalarda asosiy infratuzilma rolini o‘ynaydi. geosferalar oʻzaro …

4 / 4

at chiqindilari, transport va issiqxona gazlari atmosfera tarkibini o‘zgartirib, global isish va ob-havo o‘zgarishlariga sabab bo‘lmoqda. zavod va avtomobil chiqindilari havo ifloslanishiga, oqava suvlar gidrosferani ifloslantirishga olib keladi. qayta tiklanmaydigan yoqilg‘ilarning ishlatilishi karbonat angidrid miqdorini oshirib, atmosfera va okeanlar bog‘lanishiga ta’sir ko‘rsatadi. shu bois yer resurslaridan oqilona foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish geosferalararo tiklanishga xizmat qiladi.

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera"

yer geosferalari: atmosfera, gidrosfera va litosferaning bir butunligi geosferalar tushunchasi yer geosferalari — sayyoramizni tashkil etgan asosiy qatlamlar bo‘lib, ular atmosfera, gidrosfera, litosfera, biosfera va kriosfera kabi qobiq qatlamlardan iborat majmuani ifodalaydiuz.wikipedia.org. bu qatlamlarning barchasi bir butun tizimni hosil qiladi va o‘zaro chambarchas bog‘langan. masalan, atmosfera yerni o‘rab turgan gaz muhitidandir: u asosan azot (≈78%), kislorod (≈20%) va argon (≈1%) gazlaridan tashkil topib, quyoshning ultrabinafsha (uv) nurlarini yutib, yer yuzasidagi tirik mavjudotlarni himoya qiladiuz.wikipedia.orguz.wikipedia.org. · atmosfera: yerni o‘rab turgan havo qobig‘i. tarkibida asosan azot va kislorod gazlari boruz.wikipedia.org, shuningdek karbonat angidrid va suv bug‘i...

This file contains 4 pages in DOCX format (23.7 KB). To download "atmosfera", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera DOCX 4 pages Free download Telegram