vegetatsion tajriba usuli

DOCX 12 pages 351.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 351.0 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

7- amaliy mashg’ulot. vegetatsion tajriba usulida o‘simliklarni o‘stirish vegetativ massaning ko'payishi. yosh o'simliklarda vegetativ massaning ko'payishi yangi metamerlarning (barg, kurtak, bo'g'im oralig'i va bo'g'im) hosil bo'lishi hisobiga boradi. shuningdek ildizning uzunasiga o'sishi, yon va qo’shimcha ildizlarning hosil bo'lishi ham vegetativ massaning ko'payishiga sababchi bo'ladi. novda va ildizning o'sishida murakkab gormonlar tizimi qatnashadi. novdaning uchida xususan barg kurtaklarida auksin sintezlanadi. auksin parenxima to'qimalari orqali ildiz uchigacha yetib keladi. uning tuqimalardagi harakatlanish tezligi 0,7-1,5 sm/soat atrofida. auksinning harakatlanishi qutblanish asosida boradi, yani auksin n+-ionlari bilan birgalikda uning harakatlanishida qatnashuvchi hujayraning apikal tomoniga birikkan bo'ladi. hujayraning bazal tomonida esa plazmalemmada ko'chiruvchi-oqsillar joylashgan. ushbu oqsillar fitogormonni hujayradan apoplastga ko'chiradi. apoplastdan esa auksin yana boshqa keyingi hujayraga o'tadi. auksinning qutbli tashiluvi energiya talab qiluvchi jarayon bo'lib c>2 yutilishi va h+-nasoslarining plazmalemmadagi holati bilan bog'liq. uning o'zi esa auksin tomonidan faollanadi. novda apikal meristemalarida auksin sitokinin bilan birgalikda hujayralarning bo'linishi uchun zarurdir. cho'zilish zonasida auksin hujayralarning …

2 / 12

ssiv ravishda o'simlikning yer ustki qismlariga yetib keladi. ushbu gormon novda apeks hujayralari bo'linishiga, kurtaklar va novdaning rivojlanishiga olib keladi. mana shu qarama-qarshi bog'liqlik o'simlikning o'z-o'zidan rivojlanishi asosida yotadi. gibberellin urug'ning unishi paytida ildizda sintezlana boshlaydi va undan poyaga o'tadi. o'simtalarning avtotrof oziqlanishga o'tishi bilan u barglarda sintezlana boshlaydi va o'simliklarning boshqa organlariga passiv tarqala boshlaydi. yuvenil bosqichning xarakterli xususiyatlari. yosh o'simliklar, shu jumladan maysalar va o'simtalar ko'pchilik xususiyatlari bilan yetuk o'simliklardan farq qiladi. yuvenil o'simliklar novdasi apikal meristemalari kuchsiz rivojlangandir. ammo yuvenil bosqichda kuchli ildiz tizimi hosil bo'lishi mumkin. yuqorida aytib o'tganimizdek yuvenil bosqichning davomiyligi bar xil hayotiy formalarda turlichadir. masalan daraxt o'simliklarida yuvenil bosqich bir necha yil yoki o'n yillab davom etishi mumkin. bir yillik o'simliklar yuvenil holatda faqat o'simtalik va vegetativ massani yig'ish bir necha kun yoki hafta davom etishi mumkin. ammo ayrim bir yillik o'simliklarda yani meva hosil qilish organlarini paydo bo'lishi uchun yarovizatsiya (gullashga turtki …

3 / 12

arglar nisbatining to'g'ri kelmasligi. masalan, soya, pomidori va boshqa ayrim o'simliklarning yosh barglarini yulib tashlash ularning gullashini tezlashtiradi. qari barglarni yulish esa gullashni sekinlashtiradi. bu yosh barglarda gullash ingibitor gormonlarining sintezlanishi yoki ularning assimilyatlar uchun raqobati bilan ifodalanishi mumkin. 3. yosh o'simliklardagi birinchi barglarning fotoperiodik (kun va tun vaqtining nisbati) ta’sirlarni sezmasligi. ko'pgina fotoperiodik ta’sirga beriluvchan o'simliklar urug'pallasi va birinchi yuvenil barg qulay fotoperiodik davrda ham gullashga stimul (ta’sir) bera olmaydi. 4. ildizlarning gullash davriga qarshiligi. masalan, liana o'simligi va boshqa ikki yillik o'simliklar havo ildizlarini olib tashlash gullashni tezlashtiradi va yuvenil bosqich muddatini kamaytiradi. 5. novda apeks meristemalarining gullashni tezlashtiruvchi hollarga sezgirmasligi. masalan, sitrus o'simliklar, listvennitsalar payvandustini olib gullayotgan payvandtagga ulagan bilan yuvenil bosqich tezlashmaydi. umuman yuvenil bosqichning asosiy sabablari bo'lib, yon barglarning fotoperiodik yoki harorat ta’sirlariga yetarli darajada javob beraolmasligi bo'lsa ayrim o'simliklarda apikal meristemalarning gullash stimullarini qabul qilaolmasligidir. yuvenil novdalar uchun xos xususiyat, bu yosh barglarda auksin …

4 / 12

ar to`siqlar hosil qiladi. hujayralarning antiklinal bo`linishi tufayli poya yuzasi apical meristemalarining o`sishi ro`y beradi. tunikaning yuqori qavat (l1) hujayralaridan turli organlarning epidermasi shakllanadi.tunikaning l2 qavati hujayralaridan esa poyaning nisbatan ichki to`qimalari shakllanadi. korpus hujayralari (l3) turli yo`nalishlarda bo`linadi va poyaning ichki to`qimalari shakllanishining asosini tashkil qiladi. markaziy zona (mz) korpus va tunika hujayralari shakllanishini initsiatsiyasi yotadi. o`zak meristemalar (o`m) poya apeksining differensiallangan va differensiallanmagan hujayralari o`rtasida achegara hosil qiladi. uning hujayralari juda tez bo`linadi va poyaning ichki to`qimalarini hosil qiladi. tashqi zona (tz) hujayralaridan barg primordiylari va yon kurtaklar shakllanadi va ular birlamchi po`stloq hamda prokambiy hosil bo`lishiga olib keladi. umuman o`zak meristema va tashqi zona meristemalari poyaning tepaga qarab o`sishida asosiy o`rinni tutadi. 64-rasm. meristemalarning poyada joylashishi: 1-floemaning yetuk elementlari, 2-ksilemaning shakllanayotgan elementlari, 3-ksilemaning yetuk elementlari, 4-kambiy, 5-prokambiy, 6-apikal meristema, 7-floemaning shakllanayotgan elementlari, 8-interkalyar meristema o'sish xillari. shuni aytib utish lozimki, o'simliklarning o'sishi meristemalar hisobiga bo'ladi. meristemalarning o'zi …

5 / 12

l qilib ko'rsatish mumkin. bazal o'sish. ko'pincha barglarning o'sishida kuzatiladi va ko'pincha chegaralangan bo'ladi. bunda dastlab barcha hujayralar o'sa boshlaydi. keyinchalik esa uning asosi o'sa boshlaydi. har xil shakldagi gullarning hosil bo'lishi bazal o'sishga misol bo'la oladi. interkalyar o'sish. ushbu o'sish boshoqli o'simliklarda, xususan bug'doy, arpa, suli va hokazolarga kuzatiladi. bunda o'sish zonasi bar bir bo'g'im oralig'ida, yani barglarning poyaga birikadigan o'rnida joylashadi. hujayra, to'qima va organlar o'sishiga xarakterli hol bo'lib bu umumiy o'sishning katta egri chiziq bilan ifodalanishidir. bunda o'sishning egri chizig'i to'rtta asosiy elementlardan tashkil topadi: 1.boshlang'ich induktsion yoki lag-davr, bunda jarayonlar yashirincha sodir bo'ladi yahi ularning o'sishga tayyorgarlik davri. 2.logorifmik faza-jadal o'sish bo'lib vaqtga nisbatan to'g'ri chiziq bilan ifodalanadi. 3.o'sishning sekinlashish fazasi. 4.davrning statsionar holati. sunday o'sish fazasida o'sish jarayoni kuzatilmaydi yani ko'zga tashlanmaydi.. bu hodisa «o'sishning katta davri» nomini olgari. o'sishni o'lchash usullari. o'sish tezligini aniqlash, organlarning uzunligi, hajmi, og'irliklarini xarakterlash orqali amalga oshirilishi mumkin. ko'pchilik …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vegetatsion tajriba usuli"

7- amaliy mashg’ulot. vegetatsion tajriba usulida o‘simliklarni o‘stirish vegetativ massaning ko'payishi. yosh o'simliklarda vegetativ massaning ko'payishi yangi metamerlarning (barg, kurtak, bo'g'im oralig'i va bo'g'im) hosil bo'lishi hisobiga boradi. shuningdek ildizning uzunasiga o'sishi, yon va qo’shimcha ildizlarning hosil bo'lishi ham vegetativ massaning ko'payishiga sababchi bo'ladi. novda va ildizning o'sishida murakkab gormonlar tizimi qatnashadi. novdaning uchida xususan barg kurtaklarida auksin sintezlanadi. auksin parenxima to'qimalari orqali ildiz uchigacha yetib keladi. uning tuqimalardagi harakatlanish tezligi 0,7-1,5 sm/soat atrofida. auksinning harakatlanishi qutblanish asosida boradi, yani auksin n+-ionlari bilan birgalikda uning harakatlanishida qatnashuvchi hujayraning ...

This file contains 12 pages in DOCX format (351.0 KB). To download "vegetatsion tajriba usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: vegetatsion tajriba usuli DOCX 12 pages Free download Telegram