o'simliklarning ko'payish fiziologiyasi

DOC 80.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523031863_70784.doc o'simliklarning ko'payish fiziologiyasi reja: 1. yopiq urug'lilarning jinsiy ko'payshi 2. jins determinatsiyasi ushbu bo'limda o'simliklarning ko'payish usullari yani jinsiy, jinssiz va vegetativ ko'payish haqida atroflicha malumot beriladi. shuningdek gullash initsiatsiyasi, jins determinatsiyasi, gullarning rivojlanishi, changlanish va urug'lanish, urug' va mevalarning rivojlanishi, vegetativ ko 'payish usullari haqida keng qamrovli malumotlar beriladi. ma’lumki, evolyutsiya jarayonida barcha tirik organizmlar o'zlaridan avlod qoldirib yashashga ko'payishga moslashgandirlar. shu jumladan yosh o'simliklar ham ko'payish bosqichiga o'tish ya’ni geterotrof oziqlanuvchi ko'payish organlarini hosil qilish uchun yetarli darajada vegetativ massa va zahira moddalarni yig'ish uchun to'xtovsiz o'sib rivojlanadi. o 'simliklarning ko'payishi-ushbu turning va uning vakillarining atrof muhitga tarqalib yashab qolishga imkon beruvchi o'ziga o'xshash organizmlarni hosil qilishdan iborat fiziologik jarayondir. o'simliklarning ko'payish usullari. o'simliklarda ko'payishning uchta xili: jinsiy, jinssiz va vegetativ ko'payish farqlanadi. jinsiy ko'payishda yangi organizm ikkita jinsiy hujayralarning qo'shilishidan hosil bo'ladi. jinssiz ko'payish sporali o'simliklar uchun xos bo'lib u yoki bu darajada aniq navbatlashadigan jinssiz …

qiluvchilarga, keyinroq esa jinsiy ko'payishga almashgan. so'ngra jinsiy va jinssiz ko'payishning birlashishi natijasida avlodlarning navbatlashishi xos bo'lgan turlar hosil bo'lgan. keyinchalik nisbatan yuksakroq rivojlangan suv o'simliklarida yashash muhitiga ko'proq moslashgan ko'payishning bitta turi dominantlik qila boshlagan. yer usti o'simliklarida bu hol yanada yaqqolroq yuz bergan, masalan moxlarda sporofit yakka o'zi yashay olmaydi va gametofit hisobiga yashaydi. qolgan yuksak o'simliklarda buning teskarisi yuz berib gametofit reduktsiyalangandir ya’ni paporotniksimonlarda ular hali o'simta ko'rinishida mustaqil holda saqlanib qolgan bo'lsa, gulli o'simliklarda mikrogametofit 2-3 hujayraga redutsirlangan bo'lib, makrogametofit ertangi bosqichda sakkiz yadroli murtak xaltaga aylangandir. ko'payishning anatomik-morfologik jihatlari ko'pchilik o'simliklarda yaxshi o'rganilgan bo'lsada, uning fiziologik asoslari hozircha yaxshi o'rganilmagan. yopiq urug'lilarning jinsiy ko'payshi ko'payish bu organizmning o'ziga o'xshash organizmlarni hosil qilish fiziologik jarayoni bo'lib, ular shu tufayli o`z turlarining to'xtovsiz yashab turishi va atrof muhitda tarqalishini taminlaydilar. urug'li o'simliklar ikki xil jinsiy va vegetativ ko'payadilar. yopiq urug'lilarning vegetativ rivojlanishdan generativ rivojlanishga o'tishi gullash initsiatsiyasi …

sirida generativ organlarning rivojlanishining tezlashishiga olib keladigan jarayondir. yarovizatsiyaga muhtoj o'simliklarni yani past haroratda o'sish davri zarur o'simliklarni kuzgi, muhtojmaslarini bahorgi deyiladi. birinchi bor, boshoqdoshlarda xususan bug'doyda yarovizatsiya jarayonini o'rganish 1918 yilda g.gasner tomonidan boshlangan. ikki va ko'p yillik o'simliklar uchun yarovizatsiya jarayoni zarur hisoblanadi. bir yillik o'simliklar uchun esa yarovizatsiya fakultativdir. yarovizatsiya past haroratda bo'lib o'tganligi tufayli o'simliklardagi o'sish jarayonlari to’xtaydi, ammo boshqa bir qancha fiziologik jarayonlar u yoki bu darajada davom etib turadi. masalan yarovizatsiyadan so'ng o'simlikning o'sish yo'nalishidagi o'tkazuvchi to'qimalarning soni oshadi. buning natijasida meristema trofik va boshqaruvchi omillar bilan yanada yaxshi ta’minlanadi. shuningdek boshoqdoshlarning xususan bug'doyning to'planishi ham yuqori darajada bo'ladi. bu o'z navbatida faqatgina o'simliklarning yuqori hosildorligini ta’minlabgina qolmasdan balkim 1 ga maydonga sepilishi zarur bo'lgan bug'doy donlari miqdorini bahorgisiga nisbatan ikki baravar kam bo'lishiga olib keladi. hozirgi vaqtda ekinlarga yarovizatsiyaning zarurligi ushbu davrda past harorat tufayli o'simliklarda qandaydir gullashni kuchaytiruvchi moddaning yig'ilishi bilan bog'liq …

a oshadi. arabidopsis o'simligi urug'lari ivitilgandan 2 kundan so'ng yarovizatsiya qilinsa ularning gullashi 40-45 kundan so'ng ro'y bersa, uning 10-15 kunlik o'simtalarini yarovizatsiya qilish arabidopsisning 105-110 kundan so'ng gullashiga olib keladi. yarovizatsiya odatda 1-3 oy davom etadi va nisbatan samarali harorat 0-7°c hisoblanadi. issiqsevar o'simliklar yarovizatsiyasi mobaynidagi eng muqobil harorat 10-13°c hisoblanadi. ayrim o'simliklarda masalan, suli va karam o'simliklarida past haroratning bo'linib-bo'linib turishi yarovizatsiyaning samaradorligini kamaytiradi. yarovizatsiyaning eng muhim sharoiti bu bo'linuvchi hujayralarning mavjudligidir. ushbu hol murtakda yoki poya hamda yosh barglarning apikal meristemalarida ro'y beradi. shuningdek saqlab qo'yilgan sabzi va karam poyalari tepasida ham , yarovizatsiya yaxshi yuradi. yarovizatsiya jarayonida hosil bo'lgan o'zgarishlar faqatgina hujayralarning bo'linishi orqali berilishi mumkin. yarovizatsiyaning fiziologik-biokimyoviy tabiati hozircha ma’lum emas. ammo ayrim o'simliklarda yarovizatsiya davrida yoki undan keyin ga gormoni miqdorining ko'payishi kuzatilgan. fotoperiodizm. fotoperiodizm tushunchasi 1920-1923 yillarda amerikalik olimlar u. garner va g.allerlar tomonidan fanga kiritilgan. ularning tajribalar asosicja qilgan xulosalariga asosan o'simliklarning …

'simliklar hamda kleverning ayrim turlari kiradi. 3.qisqa kun o'simliklari. bu o'simliklar uzoq tunli kunlarda gullaydilar. ular ekvatordan shimolroq yoki janubroqda o'sadi. qisqa kun ekinlariga makkajo'xori, sholi, soya va xrizantema kabi o'simliklar misol bo'la oladi. 4.uzun-qisqa kunli o'simliklar. ushbu o'simliklarning gullash davriga o'tishi uchun ular avvalo uzun kunlarda, so'ngra esa qisqa kunlarda o'sishi zarur. shunday o'simliklarga bryophyllum crenatum, cestrum nocturnum kiradi. 5.qisqa-uzun kunli o'simliklar. bu o'simliklar avval qisqa kunda so'ngra uzun kunda o'ssalargina ularning gullashi ro'y beradi. shunday o'simliklarga o'rmalovchi sebarga va qo'ng'iroqguldoshlarning ayrim turlari misol bo'la oladi. o'simliklarning kun uzunligiga sezgirligi bitta gen tufayli, masalan, mamont navli tamakida, arabidopsisning mutant o'simligida yoki bir nechta gen tufayli (sorgo, jenshin) bo'lishi mumkin. ammo gullashni indutsirlovchi genlar maxsus genlar emas. bu genlar pleyotrop (ko'p qirrali) samaradorlikga ega. masalan bug'doydagi gullashga javobgar gen uning bo'yiga ham ta’sir qiladi. no'xotdagi shunday genlar esa bo'g'im oraliqlari uzunligiga, shonalashga va barglarning morfologiyasiga ta’sir qiladi. evokatsiya bu lotincha-evocatio …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklarning ko'payish fiziologiyasi"

1523031863_70784.doc o'simliklarning ko'payish fiziologiyasi reja: 1. yopiq urug'lilarning jinsiy ko'payshi 2. jins determinatsiyasi ushbu bo'limda o'simliklarning ko'payish usullari yani jinsiy, jinssiz va vegetativ ko'payish haqida atroflicha malumot beriladi. shuningdek gullash initsiatsiyasi, jins determinatsiyasi, gullarning rivojlanishi, changlanish va urug'lanish, urug' va mevalarning rivojlanishi, vegetativ ko 'payish usullari haqida keng qamrovli malumotlar beriladi. ma’lumki, evolyutsiya jarayonida barcha tirik organizmlar o'zlaridan avlod qoldirib yashashga ko'payishga moslashgandirlar. shu jumladan yosh o'simliklar ham ko'payish bosqichiga o'tish ya’ni geterotrof oziqlanuvchi ko'payish organlarini hosil qilish uchun yetarli darajada vegetativ massa va zahira moddalarni yig'ish ...

DOC format, 80.5 KB. To download "o'simliklarning ko'payish fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklarning ko'payish fizio… DOC Free download Telegram