ma’ruza. o’simlik moylarini qayta ishlash

DOC 1 page 678.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 678.0 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

4- ma’ruza 4- ma’ruza. o’simlik moylarini qayta ishlash. reja: xom moylarning xamrox moddalari. yog’ va moylarni rafinastiyalash kimyoviy, adsorbstion va termik usullarining mohiyati. moylarni gidratlab tozalash. ishqoriy rafinastiyalash, yuvish va quritish texnologiyalarining prinstipial sxemalari. moylarni noxush ta’m va xid beruvchi moddalardan tozalash texnologiyalarining prinstipial sxemasi. rafinastiyalangan moylarning sifat ko’rsatkichlari. sanoat usulida olingan o’simlik moylari uchglestiridlar aralashmasi hamda yog’simon moddalardan tashkil topgan. yog’simon moddalar o’simlikning yog’li to’qimalarida yig’ilib boradi va yog’ birga ajratib olinadi va ular hamrox moddalar deyiladi. bu moddalar yog’ va moylar tarkibida oz miqdorda bo’lsa xam uning xususiyatlariga sezlarli ta’sir ko’rsatadi. bularga tarkibida fosfor bo’lgan moddalar (fosfolipidlar), pigmentlar (karotin, ksantofill, gossipol, xlorfill), mumlar (mumsimon moddalar), tokoferollar va yog’da eruvchi vitaminlar,sterollar (steridlar), erkin yog’ kislotalar, ta’m va xid beruvchi boshqa organik moddalar, sulfolipidlar, glikolipidlar, glikoproteidlar, fosfoproteid birikmalar. hamrox moddalarning ayrimlari yog’ning rangi, xidi va ta’mini buzib, uning ozuqaviy va tovar sifatiga salbiy ta’sir qilsa, ayrimlari keyingi qayta ishlash jarayonlarini …

2 / 1

jralib olinib, zaharli moddalarning to’liq yo’qotilishi ta’minlansin. rafinastiyalanadigan moylarga, ularning qaysi maqsadda qo’llanilishiga qarab bir nechta talablar quyiladi. oziq-ovqat uchun ishlatiladigan yog’lar to’liq stikl bilan rafinastiyalanishi kerak: fosfatidlar va mumsimon moddalarni ajratish, erkin yog’ kislotalarini, pigment moddalarni yo’qotish kerak. texnik maqsadlar uchun ishlatiladigan yog’lar qisqa stikl bilan rafinastiya qilinadi. masalan, gidrogenizastiyaga beriladigan moy dezodorastiya qilinmaydi. hamma hamrox moddalarni bitta usul yordamida yo’qotish mumkin emas. shuning uchun amalda bitta texnologik sxemaga birlashuvchi bir nechta usullar qo’llaniladi. moylarni gidratastiyalash. gidratastiyalash fosfatidlarni ajratib olish maqsadida amalga oshiriladi. fosfatidlar miqdori moyning turi va uni olish usuliga bog’liq. masalan forpress soya moyida 1,0-1,5% bo’lsa, ekstrakstiya soya moyida 1,5-3,0%; forpress kungaboqar moyida 0,3-0,7%, ekstrakstiya moyida 0,9-1,2%; fosfatidlar molekulasi difil xarakterga ega: gidrofob qismi - yog’ kislotalarining radikali; gidrofil qismi - aktiv gruppa (efir, azotli asos, gidroqsil va x.k.) moylarda fosfatidlar miqdori kam va o’zi zaxarsiz bo’lishiga qaramay, aktivligi hisobiga yog’ning sifatiga katta ta’sir ko’rsatadi. saqlash vaqtida …

3 / 1

g kamligi tugallanmagan gidrotastiyaga olib kelsa, suvning ko’pligi esa emulsiya hosil qiladi. gidratastiya jarayonida yog’ning kislota soni 0.4-0.5 mg kon (nordon fosfatidlarning ajralish xisobiga) kamayadi, fosfatidlar bilan bir katorda oksillar va shilimshik moddalar ham ajraladi. gidratastiya jarayonidan so’ng yog’da 0.1-0.2 % fosfatidlar qoladi. gidratastiyalanmagan fosfatidlarni yo’qotish uchun gidratastiyalangan yog’ni konstentrlangan fosfor kislotasi bilan ishlanadi. gidratastiya usuli: turli sxemalarda suv va yog’ni aralashtirish uchun reaktor - turbo’lizator ishlatiladi, yog’-fosfatid emulsiyalarni fazalarga ajratish uchun esa ajratgichlar yoki tarelkali cho’ktirgichlar qo’llaniladi. gidratastiya jarayonining prinstipial sxemasi. gidratastiya texnologiyasi quyidagi operastiyalardan iborat: 1.yog’ning gidratastiyalovchi agent bilan aralashuvi; 2.fosfatidlarning koagulyastiya jarayonini hosil qilish uchun yog’-suv aralashmasini tindirish; 3.moy va fosfatid emulsiya fazalarini ajratish; 4.moyni quritish; 5.fosfatid emulsiyasini quritish va fosfatid konstentratini olish. moylarni ishqorli rafinastiyalash. o’simlik yog’larda ma’lum miqdorda erkin yog’ kislotalari bo’ladi, bo’lar yog’ning sifatiga bog’liq. erkin yog’ kislota-larining bo’lishi yog’ sifatini yomonlashtiradi ozuqaviy qimmatini kamaytiradi. oziq-ovqat uchun ishlatiladigan yog’ning kislota soni 0,2-0,3 mg kon …

4 / 1

orning ayrim rang beruvchi yo’ldosh moddalar (gossipol) bilan reakstiyaga kirishishi hisobiga ham bo’ladi. shuning uchun ham ishqor ortiqcha miqdorda olinadi. ishqorning ortiqcha miqdori rafinastiyalanadigan yog’ning tabiati va sifatiga bog’liq. och rangli yog’lar uchun ishqorning ortiqcha miqdori 5-50 % bo’lsa, to’k rangli va qiyin rafinastiyalanadigan yog’lar uchun esa 200-300 % ni tashqil qiladi. ishqor konstentrastiyasi esa yog’ning turi va sifatiga bog’liq xolda 10 dan 300 g/l gacha olinadi. kerakli konstentrastiyadagi ishchi eritmani tayyorlash uchun konstentrlangan ishqor eritmasiga suv qo’shiladi. shunday qilib, rafinastiya jarayonining chiqindisi bo’lgan soapstok tarkibida: sovun, neytral yog’, aralashmalar, ma’lum miqdorda ishqor, suv, xamrox moddalar bor. soapstok tarkibida yog’li moddalar bo’lgani uchun, undan yog’ kislotalar ishlab chiqarishda xomashyo sifatida foydalaniladi. rafinastiya jarayonining borishi va soapstok strukturasining tuzulishi yog’ning temperaturasiga, ishqor eritmasi, konstentrastiyasiga va jarayon sharoitiga bog’liq. jarayonning xarorati ishqor eritmasi konstentrastiyasiga bog’liq. ishqor konstentrastiyasi qancha yuqori bo’lsa, jarayon xarorati shuncha past bo’lishi kerak. odatda xarorat 20-250s (paxta yog’i uchun) …

5 / 1

n so’ng moyda 0,05-0,3% miqdorda sovun qoladi, bu esa yog’ning ta’mini buzadi, oksidlanadi va gidrogenizastiya jarayonida katalizator aktivligini pasaytiradi. qolgan sovunni yo’qotish uchun moy yuviladi. sovun miqdori 0,05% dan ko’p bo’lmasligi kerak. quritish 90-950s temperatura va vakuum ostida (qoldiq bosim 20-40mm.sm.us.) olib boriladi. yuvib quritilgan moy tayyor rafinastiyalangan moy hisoblanadi. soapstok esa maxsus banka tushiriladi. davriy usulning kamchiligi, tindirishning uzoqligi, soapstokda neytral yog’ miqdorining ko’pligi va bu jarayon uzoq bo’lgani uchun neytral yog’ni sovunlaydi. soapstok yog’ligini 30-50 % bo’ladi. uzluksiz rafinastiya usulida neytralizastiya aralashtirgichlarda, fazalarga ajratish esa ajratgichlarda amalga olshiriladi. uzluksiz usul bilan ishlovchi a1-jrn (quvvati 80-120t/s), “alfa-laval” firmasi (quvvati 80-180 t/s), “vestfal” (quvvati 300t/s) texnologik liniyalari mavjud. rafinastiyalangan yog’ quyidagi ko’rsatkichlarga ega bo’lishi kerak: rangi, qizil birlikda. 7 10 kislota soni, mg kon 0.2 0.3 namlik va uchuvchi moddalar, % 0.1 0.2 chaqnash xarorati, 0s. 232 232 moylarni oqlash. yo’ldosh moddalardan katarinoidlar ishqorga chidamli bo’ladi, shuning uchun ular ishqorli …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’ruza. o’simlik moylarini qayta ishlash"

4- ma’ruza 4- ma’ruza. o’simlik moylarini qayta ishlash. reja: xom moylarning xamrox moddalari. yog’ va moylarni rafinastiyalash kimyoviy, adsorbstion va termik usullarining mohiyati. moylarni gidratlab tozalash. ishqoriy rafinastiyalash, yuvish va quritish texnologiyalarining prinstipial sxemalari. moylarni noxush ta’m va xid beruvchi moddalardan tozalash texnologiyalarining prinstipial sxemasi. rafinastiyalangan moylarning sifat ko’rsatkichlari. sanoat usulida olingan o’simlik moylari uchglestiridlar aralashmasi hamda yog’simon moddalardan tashkil topgan. yog’simon moddalar o’simlikning yog’li to’qimalarida yig’ilib boradi va yog’ birga ajratib olinadi va ular hamrox moddalar deyiladi. bu moddalar yog’ va moylar tarkibida oz miqdorda bo’lsa xam uning xususiyatlariga sezlarli ta’sir ko’rs...

This file contains 1 page in DOC format (678.0 KB). To download "ma’ruza. o’simlik moylarini qayta ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’ruza. o’simlik moylarini qay… DOC 1 page Free download Telegram