ochiq va yopiq urug’li o’simliklarning umumiy tuzilishi

PPTX 64 pages 5.2 MB Free download

64 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 64

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 64

prezentatsiya powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti “dorivor o’simliklar va botanika” kafedrasi mavzu: ochiq va yopiq urug’li o’simliklarning umumiy tuzilishi ma’ruzachi: abduxoliqov f.b. asosiy savollar urug’li o’simliklarning rivojlanishi qarag’aytoifalar (ochiq urug’lilar) bo’limi – pinophyta (gymnospermae) magnoliyatoifa (yopiq urug’li) o’simliklar bo’limi – magnoliophyta (angyospermae) yuksak o’simliklar ichida urug’li o’simliklar progressiv evolyutsion yo’nalish sari rivojlanib borgan. ular sporali o’simliklardan ancha murakkab tuzilganligi va tashqi muhitga moslashganligi bilan farq qiladi. urug’li o’simliklar gametofit naslning yanada reduksiyalanishi va sporofitni esa murakkablanishi kuzatiladi. gametofit nasl o’z mustaqilligini yo’qotadi. endi u tuproqda emas, balki sporofit naslda rivojlanadi. urug’li o’simliklarda sporali o’simliklarga xos bo’lgan suv tomchilariga bogliqlik yo’q. jinsiy jarayon, ya‘ni urug’lanish quruqlikda sodir bo’ladi. urug’li o’simliklarning yana bir ustunlik tomoni shundaki, changlanish va urug’lanish jarayonlari urug’chili o’simliklarning o’zida sodir bo’ladi. erkak gametalar harakatchanligini yo’qotadi va urg’ochi gametaga chang yo’li orqali yetib boradi. urug’li o’simliklar ham har xil sporali o’simliklarnikidek, sporofit …

2 / 64

mkin. xullas, urug’ ko’p hujayrali murakkab tuzilishdagi ona o’simlikda rivojlanadi va qalin po’stga ega. shu sababdan urug’lar qulay sharoitga tushishi bilan o’sib, haqiqiy sporofit o’simlik rivojlanadi. urug’li o’simliklarning rivojlanishi urug’ning kelib chiqishi o’simliklar dunyosining evolyutsiyasida muhim davr hisoblanadi. sporali o’simliklarda esa spora bitta, uncha yaxshi himoyalanmagan, qulay muhitga tushsagina o’sib o’simta yoki maysacha hosil qiladi, keyinchalik shu maysachadan jinsiy organlar yetilib, suv tomchilari yordamida urug’lanish jarayoni sodir bo’ladi. urug’li o’simliklar sporali o’simliklarga nisbatan quruqlikka yaxshiroq moslashgan va keng tarqalgan. bundan tashqari sporada oziq moddalar urug’larga nisbatan kam bo’ladi. shu sababdan sporalar tez-tez nobud bo’lib turadi. urug’li o’simliklarning rivojlanishi urug’li o’simliklar (spermatophyta) ikkita bo’limga bo’linadi: 1. qarag’aytoifalar bo’limi (ochiq urug’lilar) - pinophyta 2. magnoliyatoifalar bo’limi (yopiq urug’lilar) - magnoliophyta ochiq urug’li o’simliklarda urug’ hosil bo’ladi, lekin meva vujudga kelmaydi. chunki, ochiq urug’lilarda meva bo’lmaydi, urug’kurtak ochiq holda joylashadi. yopiq urug’li o’simliklarda esa urug’ ham, meva ham bor, ya‘ni urug’ni tashqi tomondan …

3 / 64

ning o’rnini ochiq urug’li o’simliklar egallashiga sabab bo’lgan. ochiq urug’li o’simliklar ba‘zi olimlarning fikricha, eng qadimgi har xil sporali qirqquloqlardan kelib chiqqan. qarag’aytoifalar (ochiq urug’lilar) bo’limi – pinophyta (gymnospermae) ochiq urug’lilar ham boshqa urug’li o’simliklar singari har xil sporalidir. mikrosporangiylardan mikrospora, megosporangiylardan megospora voyaga yetadi. bu ikkala spora shakli, katta kichikligi va tuzilishi jihatidan bir-biridan farq qiladi. ko’pincha mikro va megosporalar strobillarda (qubbalarda) voyaga etadi. faqat qirilib ketgan ayrim bennettitlarda bitta strobilda mikro va megosporalar bo’lgan. demak, ayrim bennettitlarning strobillari ikki jinsli bo’lgan. qarag’aytoifalar (ochiq urug’lilar) bo’limi – pinophyta (gymnospermae) ochiq urug’li o’simliklar asosan daraxt va butalardan iborat. ayrim turlari gnetum va qizilcha liana shaklida ham uchraydi. ularning yana bir xarakterli tomoni shuki, yog’ochlik qismi yaxshi rivojlangan. barglari xilma-xil shakl va turlicha kattalikka ega. shu sababdan ochiq urug’lilarni klassifikatsiya qilishda bu belgilar muhim rol o’ynaydi. qarag’aytoifalar (ochiq urug’lilar) bo’limi – pinophyta (gymnospermae) hozirgi paytda bu bo’limga kiruvchi turlarning soni 700 …

4 / 64

arning ildiz sistemasi yaxshi taraqqiy yetgan. qarag’aytoifalarga xos xususiyatlardan yana biri ularda qubbalarning bo’lishidir. qubbalar o’q poya, qoplag’ich va tangacha barglardan tashkil topgan. tangacha barglar qo’ltig’ida urug’kurtak yoki changdonlar joylashgan, shunga ko’ra ular changchi (erkaklik) va urugchi (urg’ochi) qubbalarga ajraladi. qarag’aytoifalar (ochiq urug’lilar) bo’limi – pinophyta (gymnospermae) hozirgi klassifikatsiyalar bo’yicha qarag’aytoifalar quyidagi 6 ta ajdodga bo’linadi: 1. urug’li qirquloqsimonlar – lyginopteridopsida yoki pteridospermae 2. sagovniksimonlar - cycadopsida 3. bennettitsimonlar - bennetittopsida 4. gnetumsimonlar - gnetopsida 5. ginkgosimonlar - ginkgoopsida 6. qarag’aysimonlar - pinopsida yuqoridagi 6 ta ajdoddan birinchi va uchinchilarning vakillari faqat qazilma holda uchraydi. qolgan sinflarning vakillari esa yer yuzasida ancha keng tarqalgan. qarag’aytoifalar (ochiq urug’lilar) bo’limi – pinophyta (gymnospermae) urug’li qirqquloqsimonlar ajdodi - lyginopteridopsida (pteridospermae) bu ajdodga mansub turlar to’liq qirilib ketgan. ular yuqori devon davrida paydo bo’lib, toshko’mir davrida yer yuzasida keng tarqalgan, ayrimlari perm davrining oxirlarigacha o’sgan. urug’li qirqquloqlar daraxt, liana va o’t o’simliklarni o’z ichiga …

5 / 64

bildiradi. sagovniklarning tarqalish areali bir-biridan uzilgan holda uchraydi. sagovniklar hayotiy shakliga ko’ra asosan daraxt va butalardan iborat, lekin poyasi to’liq yer ostida yoki tanasining bir qismigina yer ustida joylashgan turlari ham bor (stangeria, bowenia turlari). yer ustida esa asosan barglari joylashgan. ba‘zi birlarida yer usti poyalari tugunaksimon shaklda bo’ladi. sagovniklarning poyasining uchida joylashgan patsimon barglari urug’li qirqquloqlarning barglariga o’xshab ketadi. ularning barglari ham har xil. stangeria qarag’aytoifalar (ochiq urug’lilar) bo’limi – pinophyta (gymnospermae) bennettitsimonlar ajdodi - bennettitopsida bennettitsimonlar asosan perm davriga oid qazilma o’simliklardir. bo’r davrining oxirlarida, ya‘ni 70 mln. yil ilgari ular batamom qirilib ketgan. bennetgitlarning qoldiqdari o’zbekistan (hisor tizmasi) dan ham topilgan. ular tashqi ko’rinishdan hozirgi sagovniklarga o’xshash bo’lgan. bennettitlarning poyasi yo’g’on bo’lib, tik o’sgan. barglari ko’pchilik turlarida murakkab patsimon, ayrimlarida esa oddiy va butun bo’lgan. poyasida o’zak va po’stloq qavatlari rivojlangan, yog’ochlik qismi esa kam taraqqiy etgan. shuningdek kambiy qavati va kollateral tipdagi o’tkazuvchi bog’lamlari bo’lgan. gnetumsimonlar …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ochiq va yopiq urug’li o’simliklarning umumiy tuzilishi"

prezentatsiya powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti “dorivor o’simliklar va botanika” kafedrasi mavzu: ochiq va yopiq urug’li o’simliklarning umumiy tuzilishi ma’ruzachi: abduxoliqov f.b. asosiy savollar urug’li o’simliklarning rivojlanishi qarag’aytoifalar (ochiq urug’lilar) bo’limi – pinophyta (gymnospermae) magnoliyatoifa (yopiq urug’li) o’simliklar bo’limi – magnoliophyta (angyospermae) yuksak o’simliklar ichida urug’li o’simliklar progressiv evolyutsion yo’nalish sari rivojlanib borgan. ular sporali o’simliklardan ancha murakkab tuzilganligi va tashqi muhitga moslashganligi bilan farq qiladi. urug’li o’simliklar gametofit naslning yanada reduksiyalanishi va sporofitni esa murakkablanishi kuzatiladi. gametofit nasl o’z mu...

This file contains 64 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "ochiq va yopiq urug’li o’simliklarning umumiy tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ochiq va yopiq urug’li o’simlik… PPTX 64 pages Free download Telegram