yopiq urug’li o’simliklarning generative organlarining tuzilishi. gul. gullash va o’simliklarning changlanishi

DOC 637.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1425987114_60295.doc yopiq urug’li o’simliklarning generative organlarining tuzilishi. gul. gullash va o’simliklarning changlanishi. to’pgullar reja: 1. gulli o’simliklar va gulning tuzilishi va vazifalari 2. changchilarning tuzilishi va vazifalari 3. urug’chi va uning tuzilishi, xillari. urug’kurtak. murtak qopchasi 4. changlanishning turlari. chetdan changlanish asosiy tushunchalar: gul o’rni, bandi, gulqo’rg’oni, gulkosa, gultoj, aktinomorf (to’g’ri), zigomorf (qiyshiq), nosimmetrik gullar. androtsey (erkak, uy) mikrosporogenez, mikrospora (kichik, spora), vegetativ, generativ hujayralar, ginetsey (urg’ochi, uy), apokarp (aks meva), senokarp (umumiy - meva), sinkarp (birgdalikdagi meva), lizikarp ginetseyla, urug’bandi, nusellus (yadro), integument (qoplama), sinergidlar (birgalikda), antipodlar (qarama – qarshi oyoq), xalaza (urug’kurtak tagi), avtogamiya, geytogamiya, klustogamiya, etnomofiliya, orintofiliya, xiropterofitliya, anemofiliya, gidrofiliya, ochiq va yopiq to’pgullar, brakteoz, frondoz, monoxaziy, dixaziy, pleyexaziy,tirs. gulli o’simliklar uchun xos bo’lgan generativ organ (a’zo) hisoblanib, u o’sishi cheklangan, shakli o’zgaran novdadir hamda maxsus vazifalarni bajarishga moslashgan. gul rivojlanishining turli bosqichlarida mikro- va megasporonez, changlanish, urug’lanish va murtakning shakllanishi, nihoyat mevaning hosil bo’lishi kabi murakkab …
2
or bo’lishi mumkin. tojbarglar esa odatda qizil, pushti, havo rang va boshqa ranglarda bo’yalgan bo’ladi. gulkosa ham, gultoj ham erkin yoki qo’shilgan bo’ladi. olma, anor gullarida gulkosa qo’shilgan, tojbarglar erkin. erkin gulkosa va gultoji gullar juda kam uchraydi. qo’ng’iroqgulda gulkosa va gultojlar qo’shilgan. odatda qo’shilmagan tojbarglarning uchki tomoni kengayib tashqariga bukilgan, asosi esa toraygan (chinniguldoshlarda) bo’ladi. bunday tojbargda toraygan qismi oyokcha, kengaygantomoni esa qaytaqa deb ataladi. qo’shilgan tojbarglarda gultoj uch qismdan, ya’ni naycha, tojbo’g’iz (naychadan qaytaqaga o’tish chegarasi) va qaytaqadan tashkil topadi. ba’zi o’simliklarda chinniguldagi kabi oyokcha bilan qaytaqa chegarasida har xil o’simtalar hosil bo’lib, ularni yontoj deyoiladi. o’rama barglar gulda birgalikda gulqo’rg’on hosil qiladi. gulqo’rg’onni bo’lish yoki bo’lmasligi hamda uning tuzilishiga ko’ra gullar quyidagi turlarga ajratiladi: 1. gomoxlamid gullar. gulqo’rg’oni oddiy, ya’ni gulbargchalar ko’p sonda bo’lib, spiral joylashadi. ular kosachasimon yoki tojsimon. bunday gullar yopiq urug’lilarning qadimgi oilalari (liliya, lola, magnoliya) uchun xosdir. 2. geteroxlamid gullar. qo’sh gulqo’rg’onli, ya’ni …
3
an qiyo’iq gularni keltirib chiqargan. qiyshiqq gullar to’g’ri gullardan farq qilib, gul o’qiga nisbatan tik teksilik o’tkazilganda, faqat yo’nalishda teng ikki bo’lakka bo’linadi. (masalan, beda, rayhon va itog’izlarning gullari.) to’g’ri va qiyshiq gullardan tashqari nosimmetrik gullar ham uchrab turadi. bunday gullarni teng ikki bo’lakka bo’lish mumkin emas. shoyigul, valeriana, soxta kashtan va salablarning gullari nosimmetrik gullardir. gultoji changchidan kelib chiqqan. buni nilufar o’simligidagi gultoji va changchilar o’rtasida gultojisifat oraliq organning mavjudligi isbotlaydi. gultoji tomondagi changchilar ham ichkaridagilardan kichik. gultojining changchilardan kelib chiqqanligini anatomik tadqiqotlar ham tasdiqlaydi. gul a’zolaridan tashqari gulda nektardonlar ham mavjud. nektardonlar ko’pincha disk shaklida bo’ladi va tugunchaning asosida joylashadi. shu shakldagi nektarnik-lar normushkdoshlar, zarangdoshlar, toshbaqatoldoshlar, uzumdoshlar va yalpizdoshlarga xos. ziradoshlarda nektar beruvchi disk tugunchaning ustida, ochiq holda joylashgan. shu sababli bu o’simlik-larni changlatishga moslashmagan oddiy changlatuvchilar, asosan pashsha va qo’ng’izlar changlatadi. nektarda turli xil qand (25-75%) va kam miqdorda boshqa organik va noorganik birikmalar bo’ladi. guldagi nektarning …
4
q). gulning muhim a’zolari changchilar va urug’chilardir. guldagi changchilar soni o’simlik turlariga qarab bitgadan bir necha o’ntagacha bo’lishi mumkin. masalan, tol gulida 2 ta, gulasapsarda 3 ta, dukkakdoshlarda 10 ta, ra’noguldoshlarda va gulxayridoshlarda ko’p sonda bo’ladi. changchilar ipining uzunligi bilan ham farq qilishi mumkin. karamdoshlarda 2 ta qisqa va 4 ta uzun changchilar bo’ladi. changchilar gulda erkin yoki o’zaro ko’shilib, hatto boylamlar ham hosil qiladi. ularda chang iplarining asoslari yoki changdonlari bilan qo’shilib ketishi mumkin. dukkakdoshlar oilasida chang iplarining odatda 9 tasi qo’shilib bittasi erkin qoladi. astradoshlarda ular changdonlari bilan qo’shilib ketgan. choyo’tdoshlarda uch tutam yoki boylamlar hosil qiladi. changchining asosiy vazifasi mikrosporalar va chang donachalari hosil qilib, keyinchalik erkak gametofitni shakllantirishdir. u odatda chang ipi va changdondan iborat bo’ladi. changdon odatda 2 bo’lakdan iborat bo’lib, bir – biri bilan o’tkazuvchi boylamlarning bog’lovchisi yordamida birikadi. har bir bo’lak o’z navbatida to’siq bilan ajralgan 2 ta chang uyasidan, ya’ni mikrosporangiyalardan iborat. …
5
il bo’ladi. ularning yirigi vegetativ, kichikrogi esa generativ hujayra deb ataladi. bu hujayralar o’z navbatida erkak gematofit hisoblanib, yopiq urug’li o’simliklarda chang donachasi deb yuritiladi. rasm. a- changchining umumiy ko’rinishi; b- changchining ko’ndalang kesimi; 1- chang ipi; 2-changdonlar; 3- bog’lagich; 4- changchi asosi; 5- o’tkazuvchi bog’lam; 6- chang uyalari; 7- chang hujayralari; 8- changdon devori. urug’chi (ginetsey). urug’chi yopiq urug’li o’simliklar gulining muhim organi hisoblanib, u gulning o’rtasida joylashgan. o’simlik turlariga qarab gulda bir yoki bir necha shakli o’zgargan barglardan hosil bo’lib, ularni mevabarglar deyiladi. demak urug’chi bargning shakl o’zgarishdan kelib chiqqan. guldagi mevabarglarning yig’indisi ginetsey deb ataladi.urug’chi faqat yopiq urug’li o’simliklar uchun xosdir. uning kengayganostki qismi tuguncha, o’rta qismi toraygan ustuncha va uchki qismi tumshuqchalardan iborat. urug’chilarning morfologiyasi ham nihoyatda xilma – xil bo’lib, sistematik belgi va changlanishga moslashish xususiyatlariga ega. ba’zi o’simlik gullarida bir necha ayrim urug’chilar bo’ladi. ana shunday o’zaro bir – birlari bilan qo’shilmagan urug’chilar apokorp …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yopiq urug’li o’simliklarning generative organlarining tuzilishi. gul. gullash va o’simliklarning changlanishi"

1425987114_60295.doc yopiq urug’li o’simliklarning generative organlarining tuzilishi. gul. gullash va o’simliklarning changlanishi. to’pgullar reja: 1. gulli o’simliklar va gulning tuzilishi va vazifalari 2. changchilarning tuzilishi va vazifalari 3. urug’chi va uning tuzilishi, xillari. urug’kurtak. murtak qopchasi 4. changlanishning turlari. chetdan changlanish asosiy tushunchalar: gul o’rni, bandi, gulqo’rg’oni, gulkosa, gultoj, aktinomorf (to’g’ri), zigomorf (qiyshiq), nosimmetrik gullar. androtsey (erkak, uy) mikrosporogenez, mikrospora (kichik, spora), vegetativ, generativ hujayralar, ginetsey (urg’ochi, uy), apokarp (aks meva), senokarp (umumiy - meva), sinkarp (birgdalikdagi meva), lizikarp ginetseyla, urug’bandi, nusellus (yadro), integument (qoplama), sinergidlar (birgalikda), a...

DOC format, 637.0 KB. To download "yopiq urug’li o’simliklarning generative organlarining tuzilishi. gul. gullash va o’simliklarning changlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yopiq urug’li o’simliklarning g… DOC Free download Telegram