gapning tuzilish jihatlari

PPTX 10 sahifa 194,9 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 194,9 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

mavzu: gapning tuzilish jihatdan turlari mavzu: gapning tuzilish jihatdan turlari o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. sodda gaplar. 2. qo‘shma gaplar. 3. yig‘iq va yoyiq sodda gaplar. 4. egali va egasiz gaplar. 5. to‘liq va to‘liqsiz gaplar. gaplar tuzilish jihatdan ikki xil bo‘ladi va ular o‘zaro grammatik asoslar miqdoriga ko‘ra farqlanadi: 1. sodda gaplarda bitta ega va kesim munosabati, ya’ni bitta grammatik asos mavjud bo‘ladi: qo`ng`iroq chalindi. diyorimizga saxovatli kuz keldi. ba’zan sodda gap egasiz, faqat bitta kesimdan iborat bo‘lib, boshqa bo‘laklar shu kesim atrofida birlashadi: paxta terimida paxtakorlarga yaqindan yordam berdik. 2. qo‘shma gaplarda ikki va undan ortiq ega va kesim munosabati, ya’ni grammatik asos mavjud bo‘ladi: o`zbek oyim gapirib turgan so`zini yarim yo`lda qoldirib, o`rnidan turdi va mehmonlar ham unga ergashdilar. qo‘ng‘iroq chalindi va dars boshlandi. gap uchun muhim belgi kesimlikdir. kesimlik belgisining miqdori gaplarni sodda va qo`shma gaplarga ajratishga asos bo`ladi.qo`shma gaplar tarkibida ikki va undan ortiq …

2 / 10

gapning grammatik asosi ega va kesimdan iborat bo‘lsa egali (ikki bosh bo‘lakli) gaplar, faqat kesim qismidan iborat bo‘lsa egasiz gaplar deyiladi. masalan: biz vaqtdan to‘g‘ri foydalanamiz. ega (biz); kesim (foydalanamiz). demak, egali gaplarda ega ham, kesim ham qatnashadi. egasiz gaplar shaxs tushunchasi ifodalanashiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi: egasi yashiringan gaplar va egasiz gaplar. egasi yashiringan gaplarda gapning kesimi orqali uning bajaruvchisiga - shaxsiga ishora qilinadi: katta tanaffusda zalga to‘plandik. sanamay sakkiz dema. egasi yashirin gaplar ikki turli bo‘ladi: egasi (shaxsi) ma’lum gaplar va egasi (shaxsi) umumlashgan gaplar. egasi (shaxsi) ma’lum gaplarda gapning egasi matndan, nutq sharoitidan, kesimning shaxs-son shaklidan ma’lum bo‘lib turadi. bunday gaplarning kesimi 1- yoki 2-shaxs birlik va ko‘plik 3-shaxs birlik shaklida bo‘ladi. dehqonlarga yordam berdik. otlarga qara, qarindosh. egasi (shaxsi) umumlashgan gapda kesimi 2-shaxs shaklida bo‘lsa ham, ega real ifodalanmaydi, ko‘pincha maqollarda qo‘llaniladi, mazmuman uchala shaxsga taalluqli bo‘ladi: olim bo‘lsang, olam seniki. otang bolasi bo‘lma, odam bolasi …

3 / 10

dalanadi: olimlikka sabot, chidam va katta mehnat bilan erishiladi. atov (nominativ) gaplarda narsa-buyumning mavjudligi yoki voqea-hodisa atash yo‘li bilan ifodalanadi. atov gaplar so‘zlovchi ko‘z o‘ngida biror voqea-hodisani, narsa-buyum, davr yoki joyni gavdalantirishga xizmat qiladi. atov gapdan keyin uning mazmunini izohlovchi gap beriladi. subhidam. quyosh yotog‘idan bosh ko‘tardi. atov gap yig‘iq va yoyiq shaklda bo‘ladi. yig‘iq atov gap bitta so‘zdan iborat bo‘ladi: bahor. dalalarda ish qizg‘in. yoyiq atov gaplar aniqlovchi bilan kengayib keladi: yam-yashil o‘tov. hulkar bu yerga kelsa, qanday quvonadi. yoyiq atov gaplar kengaygan harakat nomili birikmalar bilan ham ifodalanishi mumkin: sokin qishloq ko‘chalarida sayr qilish. bu mening bolalikdan sevimli mashg‘ulotim. sevish va sevilish! bu qanday baxt! atov gaplar asosan badiiy va publitsistik (ommabop) uslublarda qo‘llaniladi: qip-qizil saraton quyoshi. muloyim jilmayib saxovat bilan nur socha boshladi. so`z-gaplar. bir so‘zdan iborat bo‘lib, tarkibga ajrala olmaydigan, boshqa so‘zlar bilan kengaya olish imkoniyatiga ega bo‘lmagan gaplar so‘z-gaplardir. so‘z-gaplar sodda gapning alohida bir ko‘rinishi …

4 / 10

5 / 10

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"gapning tuzilish jihatlari" haqida

mavzu: gapning tuzilish jihatdan turlari mavzu: gapning tuzilish jihatdan turlari o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. sodda gaplar. 2. qo‘shma gaplar. 3. yig‘iq va yoyiq sodda gaplar. 4. egali va egasiz gaplar. 5. to‘liq va to‘liqsiz gaplar. gaplar tuzilish jihatdan ikki xil bo‘ladi va ular o‘zaro grammatik asoslar miqdoriga ko‘ra farqlanadi: 1. sodda gaplarda bitta ega va kesim munosabati, ya’ni bitta grammatik asos mavjud bo‘ladi: qo`ng`iroq chalindi. diyorimizga saxovatli kuz keldi. ba’zan sodda gap egasiz, faqat bitta kesimdan iborat bo‘lib, boshqa bo‘laklar shu kesim atrofida birlashadi: paxta terimida paxtakorlarga yaqindan yordam berdik. 2. qo‘shma gaplarda ikki va undan ortiq ega va kesim munosabati, ya’ni grammatik asos mavjud bo‘ladi: o`zbek oyim gapirib turgan so`zini...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (194,9 KB). "gapning tuzilish jihatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: gapning tuzilish jihatlari PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram