kuchli va kuchsiz elektrolilarning elektr o'tkazuvchanligi

DOCX 12 pages 365.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 365.7 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu: kuchli va kuchsiz elektrolilarning elektr o’tkazuvchanligi. reja: 1. elektr o’tkazuvchanlik. 2. solishtirma elektr o’tkazuvchanlik. 3. ekvivalent elektr o’tkazuvchanlik. 4. tashish soni va ionlarni harakatchanligi moddalarning tashqi elektr tok maydoni ta’sirida o‘zidan elektr toki o‘tkazish xususiyati - elektr o‘tkazuvchanlikdir. barcha moddalar elektr o‘tkazish qobiliyatiga qarab - o‘tkazgichlar - yarim o‘tkazgichlar - izolyatorlarga (dielektrik o‘tkazgichlarga) bo‘linadi. shulardan elektr o‘tkazgichlar ikki xilga bo‘linadi: 1-xil o‘tkazgichlarga metallar va ularning qotishmalari, grafit, rux sulfid, qo’rg’oshin sulfid va ba’zi qiyin eriydigan oksidlar kiradi. ular elektr tokini elektronlarning tartibli harakati tufayli o‘tkazadilar (bu elektronlar ularning kristall panjarasida kuchsiz bog‘langan va erkin holatda bo‘ladi). bunday o‘tkazgichlarda modda bir joydan ikkinchi joyga ko‘chmaydi, o‘tkazgichlarda hech qanday kimyoviy o‘zgarish sodir bo‘lmaydi. bu turdagi o‘tkazgichlarning elektr o‘tkazuvchanligi harorat ortishi bilan kamayadi. 2-xil o‘tkazgichlarga kislota, ishqor, tuzlarning eritmalari, suyuqlanmalari va kristallari misol bo‘ladi. ularda elektr tokini ionlar tashiydi va elektr oqimining o’tishi modda massasining siljishi bilan boradi. solishtirma elektr o’tkazuvchanlik. elektrolit …

2 / 12

ishtirma elektr o’tkazuvchanlik deyiladi. solishtirma elektr o’tkazuvchanlik – bir-biridan 1 metr (1 sm) oraliqda va 1 m2 (1 sm2 yuzali) ikki tekis elektrodlar orasida joylashgan suyuqlikning elektr o’tkazuvchanligidir. solishtirma elektr o’tkazuvchanlik o’lchami om-1m-1 (om-1 sm-1) bilan ifodalanadi. muayyan haroratda eritmaning kontsentratsiyasi ortishi bilan elektr o’tkazuvchanlik dastlab ko’paya boradi. ma'lum kontsentratsiyadan so’ng esa, kamaya boshlaydi. 1.2–rasm. ni kontsentrasiya bog’liqligi: 1-h2so4; 2-hcl; 3-koh; 4-mgso4 ; 5-ch3cooh. «-s» -egri chizig’ining maksimumdan o’tishiga asosiy sabab quyidagilardir: elektr o’tkazuvchanlik ionlarning soniga va ularning harakat tezligiga bog’liq. kontsentratsiya o’zgarishi bilan kuchsiz elektrolitlar ionining harakat tezligi deyarli o’zgarmaydi. shunga ko’ra, kuchsiz elektrolitlarning elektr o’tkazuvchanlik qiymati, asosan, ionlarning soniga bog’liq. solishtirma elektr o’tkazuvchanlik konsentratsiya ortishi bilan ma’lum miqdorlarda oshib boradi (1.2.-rasm). kontsentratsiya ortishi bilan bir tomondan: (sion=so) muvofiq erigan modda molekulalarining soni ko’payishi bilan ionlarning soni ko’paysa, ikkinchi tomondan dissotsialanish darajasining kamayishi natijasida ionlarning soni kamayadi. maksimumgacha birinchi effekt, so’ng ikkinchi effekt ustunlik qiladi. harorat ko’tarilishi bilan, asosan, …

3 / 12

hi bilan solishtirma elektr o’tkazuvchanlik deyarli o’zgarmaydi. masalan, bosim 2000 atmosferaga o’zgarganda sirka kislotasining solishtirma elektr o’tkazuvchanligi 0,6% ga kamayadi. ekvivalent elektr o’tkazuvchanlik. yuqorida ko’rib o’tilganidek, solishtir-ma elektr o’tkazuvchanlik eritma kontsentratsiyasining o’zgarishi bilan o’zgaradi. bu miqdorlarni oddiy ifoda bilan yozib bo’lmaydi. amalda solishtirma elektr o’tkazuvchanlikdan foydalanish ancha noqulaydir. shuning uchun, ko’pincha ekvivalent elektr o’tkazuvchanlikdan foydalaniladi. ekvivalent elektr o’tkazuvchanlik – bir-biridan 1 m (yoki 1 sm) uzoqlikdagi 1 m2 (1 sm2) tekis yuzaga ega bo’lgan elektrodlar orasiga joylashib, tarkibida 1 kg- ekvivalent (yoki 1g - ekvivalent) erigan modda bo’lgan eritmaning elektr o’tkazuvchanligidir. ekvivalent elektr o’tkazuvchanlik e quyidagi tenglamalar bilan ifodalanadi: (1.22) yoki (1.23) bu yerda: c-eritmaning konsentrasiyasi, kg-ekv. yoki g·ekv. bilan ifodalangan (normal) kontsentratsiyasi, v-kontsentratsiyaga teskari miqdor–eritmaning suyultirilganligi (1 kg-ekv yoki gr-ekv), ya’ni erigan modda tutgan eritma hajmi m3 (yoki litr bilan). ekvivalent elektr o’tkazuvchanlikning o’lchami om-1m2/(kg-ekv), yoki om-1sm2 /(g-ekv)dir. elektr o’tkazuvchanlikni 1 g-ekv moddaga nisbatan olinganligini nazarda tutib, o’lcham sifatida …

4 / 12

.4-rasm. ekvivflent elektr o`tkazuv- o’tkazuvchanlikka eritma konsentra- chanlikning eritma suyultirilishi bilan siyasining ta`sirii . o`zgarishi. ekvivalent elektr o’tkazuvchanlikning ortishi chegarasiz bo’lmaydi (1.4-rasm). ma'lum suyultirishdan so’ng elektr o’tkazuvchanlikning ortishi to’xtaydi, chunki suyultirib borish bilan ionlar orasidagi masofa ortadi – ionlarning elektroddan-elektrodga ko`chish tezligi ortib boradi va shu bilan bog`liq ravishda ham ortadi. kuchli elektrolitlarda bu juda tez, kuchsiz elektrolitlarda esa sekin sodir bo`ladi. elektr o`tkazuvchanlikning doimiy bo`lib qolishiga sabab, eritmani qanchaga suyultirishdan qat'iy nazar erigan modda miqdori o`zgarmaydi(1g - ekv), ya'ni ionlar soni o`zgarmaydi. demak, kontsentratsiya ortishi bilan eritmalarning elektr o`tkazuvchanligi kamayadi. eritmani suyultirish bilan uning ekvivalent elektr o`tkazuvchanligi ma'lum bir maksimum qiymatga erishadi, buni cheksiz suyultirishdagi ekvivalent elektr o`tkazuvchanlik () deyiladi. grafikdan ko`rinib turibdiki, kuchli elektrolitlarning ekvivalent elektr o`tkazuvchanligi suyultirish bilan ortib, keyin o`zgarmay qoladi. kuchsiz elektrolitlarda esa ekvivalent elektr o`tkazuvchanlik tajriba to`xtamaguncha ortib boraveradi, ya'ni α ga bog`liq. bundan α=1 bo`lsa, bo'ladi va unda nisbat eritmadagi elektrolitning haqiqiy dissotsiya-tsiyalanish …

5 / 12

i harakatchanligi tashish soni. binar elektrolit eritmani ko’ndalang kesim yuzasi 1 m2 (1 sm2) bo’lgan silindrga solib, elektrodlar oralig’i 1m (1sm) masofaga ega deb faraz qilaylik. eritmaning kontsentratsiyasi c (kg-ekv yoki g.ekv), dissotsialanish darajasi - bo’lsa, ionlarning kontsentratsiyasi s bo’ladi. bu elektrolit orqali elektr oqimi o’tib, kuchlanishning ayirmasi e=l b bo’lsin; u - kationlarning harakat tezligi, v anionlarning harakat tezligi bo’lsin. endi ionlar bir sekundda olib o’tgan elektr miqdorini hisoblab ko’raylik. olib o’tilgan elektr miqdori (bizning sharoitimizda elektr oqimi zichligi) kation va anionlar olib o’tgan elektr miqdorining yig’indisiga teng. si va eski o’lchov birliklarida (1.24) bu erda, (s) - ionlarning kontsentratsiyasi bo’ladi. f-bir kg-ekv (gr-ekv) ionning olib o’tgan elektr miqdori bo’lib, faradey qonuniga ko’ra taxminan (9,65-107 klg`kg-ekv (96500) kulonga) teng: bir kg-ekv ionning tashib o’tgan elektr miqdori - bo’ladi; (s) kg-ekv ionning tashib o’tgan elektr miqdori (s) - teng bo’ladi. cfu-kationlarning, sfv-anionlarning olib o’tgan elektr miqdori. olib o’tilgan umumiy elektr …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuchli va kuchsiz elektrolilarning elektr o'tkazuvchanligi"

mavzu: kuchli va kuchsiz elektrolilarning elektr o’tkazuvchanligi. reja: 1. elektr o’tkazuvchanlik. 2. solishtirma elektr o’tkazuvchanlik. 3. ekvivalent elektr o’tkazuvchanlik. 4. tashish soni va ionlarni harakatchanligi moddalarning tashqi elektr tok maydoni ta’sirida o‘zidan elektr toki o‘tkazish xususiyati - elektr o‘tkazuvchanlikdir. barcha moddalar elektr o‘tkazish qobiliyatiga qarab - o‘tkazgichlar - yarim o‘tkazgichlar - izolyatorlarga (dielektrik o‘tkazgichlarga) bo‘linadi. shulardan elektr o‘tkazgichlar ikki xilga bo‘linadi: 1-xil o‘tkazgichlarga metallar va ularning qotishmalari, grafit, rux sulfid, qo’rg’oshin sulfid va ba’zi qiyin eriydigan oksidlar kiradi. ular elektr tokini elektronlarning tartibli harakati tufayli o‘tkazadilar (bu elektronlar ularning kristall panjarasida ku...

This file contains 12 pages in DOCX format (365.7 KB). To download "kuchli va kuchsiz elektrolilarning elektr o'tkazuvchanligi", click the Telegram button on the left.

Tags: kuchli va kuchsiz elektrolilarn… DOCX 12 pages Free download Telegram