islomdinining aqidaviyyo`nalishlari va maktablari

PPTX 83 стр. 18,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 83
powerpoint presentation 3-mavzu. islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari. markaziy osiyo tarixida xanafiya mazxabining o`rni. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar. zamonaviy diniy harakatlar va sektalar. reja: 3.1. kalom ilmining shakllanishi. ilk aqidaviy adabiyotlarning islom dinining qabul qilinishidagi o`rni. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari 3.3. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta'limoti. 3.4. konfessiya tushunchasining mohiyati va o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi. 3.5. o’zbekistonda vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar haqidagi qonun qabul qilinishining tarixi va uning ahamiyati. 3.6 yangi diniy harakatlar tushunchasining mazmun mohiyati. “yangi diniy harakatlar” ning noqonuniy harakatlari. moturidiyning aqidaviy qarashlari va kalom ilmidagi o‘ziga xos uslubi xi asrga kelib movarounnahrda alohida maktab sifatida tan olingan va “moturidiya” deb atalgan. unda, masalalarning echimini topishda faqat qur’on va sunnatga tayanibgina qolmasdan, mantiqiy tafakkur orqali ham yondoshilgan. moturidiya ta’limotida asosan mo‘taziliya, shia, xorijiya, jabariya, qadariya kabi ta’limotlarga raddiyalar berilgan. moturidiya ta’limoti xi–xii asrlarda keng miqyosda rivojlangan. …
2 / 83
aloqa jamiyat ichida o‘zaro manfaatlarni birgalashib himoya qiluvchi tashkilot tuzilishi uchun asos bo‘lib xizmat etdi. 3.1. kalom ilmining shakllanishi. ilk aqidaviy adabiyotlarning islom dinining qabul qilinishidagi o`rni. islom dinidagi mazhablar ushbu ko’rinishga ega. bunga ko’ra islom dini 3 ta asosiy aqidaviy yo’nalishga bo’linadi. bular sunniylar, shialar, xorijiylardir 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari rasululloh (s.a.v.) shunday deganlar: “yahudiylar 71 firqaga bo‘linganlar. nasroniylar 72 firqaga bo‘linganlar. mening ummatim 73 firqaga bo‘linadi. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari siz-u biz e’tiqod qiluvchi sunniylik aqidaviy yo’nalishi 4 ta yirik mazhabga bo’linadi. bular hanafiya, molikiya, shofiya, xanbaliya. shia aqidaviy yo’nalishiga e’tiqod qiluvchilar esa asosan eron davlatida joylashgan bo’lib, 5 ta yirik mazhabga bo’linadi. bular, ja’fariya, ismoiliya, qaramatiy, rofiziya va zaydiya. xorijiya aqidaviy yo’nalishiga e’tiqod qiluvchilar esa 6 ta yirik mazhabga bo’linadi. bular xaruriya, qadariya, jabariya, jaxmiya, murjia, ibodiyalar 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari sunniylik aqidaviy yonalishidagi 4 …
3 / 83
tashkil etadi. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari hanafiylik – diniy-huquq mazhablaridan biri. abu hanifa nu’mon ibn sobit (q. imomi aʼzam) asos solgan. hanafiylik qoidalari abu yusuf yoqub (795-yil), muhammad ash-shayboniy (804-yil), quduriy (1036-yil) va boshqa asarlarida ishlab chiqilgan. bu mazhab tarafdorlari fiqhning 4 asosiy manbaini eʼtirof etish bilan birga boshqa mazhablar vakillariga nisbatan fiqh talablariga rioya etishning qiyos va ijtihod usullaridan kengroq foydalanadi. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari hanafiylik 11-asrdan boshlab shimol va sharqqa keng yoyilgan. kichik osiyo, bolqon, shim. kavkaz, qora dengiz, volga boʻylari, oʻrta osiyo mamlakatlari, afgʻoniston, hindiston va xitoyning olis hududlariga tarqalgan. hozirgi davrda dunyo musulmonlarining qariyb yarmi, shu jumladan, yurtimiz musulmonlari hanafiylik mazhabiga amal qilgan holda musulmonchilik qonun-qoidalarini bajarib kelmoqda 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari foizlarga qarasak, yer yuzidagi jami 1.7 mlrd. musulmon olamining 92.5%ni sunniylar, 3.2%ni shialar, 1%ni xorijiylar tashkil etadi. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining …
4 / 83
qibatida moturidiya va ashariya maktablari vujudga keldi. imom al-moturudiy asosan samarqandda yashab, o’z ta’limotini yaratgan. imom al-ashari iroqda o’z ta’limotini yaratdi. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari bu ikki allomaning ilmiy-ma’naviy me’rosi assosan butun islom olamiga xos bo’lgan umumiy qoidalar aksini topgan. ammo mahalliy an’analar ta’siridanmi ularning qarashlari o’rtasida muayyan farqlar ham mavjud. iymon ruklari masalasidagi farq: ashariy shofeiy, moliki va hanbaliy mazhablarining fikri: iymon til bilan iqror bo’lish dil bilan tasdiqlash va amal qilishdir. iymon ko’payadi va ozayadi deb ushta rukn shart qilingan. moturudiya esa abu hanifa izidan borib ‘’iymin bu til iqrori qalb tasdiqi bo’lib, ko’paymaydi ham kamaymaydi ham. iymon yaxliddir faqat uning nuri yorug’ladha yoki xiralashi turadi … amal qilmagan kishi kofir bo’lmaydi gunoxkor boladi degan fikrni oldinga suradi. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari moturidiya ta’limotiga movarounnahrlik olim abu mansur al–moturidiy asos solgan. aksariyat manbalarda moturidiy 870 yili samarqandning “moturid” qishlog‘ida tug‘ilgani …
5 / 83
taziliyaga qarshi kurashishga bag‘ishlagan bo‘lsada, dastlab uning o‘zi mazkur ta’limot vakili bo‘lgan. mo‘‘taziliya ta’limotida ash’ariyning ustozi abu ali al–jubboiy bo‘lgan. qirq yoshida u mo‘taziliya ta’limotidan voz kechadi va bag‘dodga ko‘chib umrining oxirigacha o‘sha erda yashagan. ash’ariy muhammad ibn jarir at–tabariy, ibrohim ibn ahmad al–marvaziy, mahmud ibn dovud al–isbahoniy, abdulloh ibn ahmad ibn hanbal (v. 290/903 y.), abu mansur al–moturidiy kabi olimlar bilan bir davrda yashagan. ash’ariya ta’limoti ham ahli sunna val jamoa aqidasiga muvofiq ta’limot hisoblangan. ushbu ta’limot ham asosan mo‘taziliya, qadariya, jabariya kabi ta’limotlarning aqidaviy g‘oyalariga qarshi turgan. ash’ariya ta’limoti asosan iroqda, so‘ngra saljuqiylar hukmronligi davrida xurosonda rivojlangan. ash’ariya ta’limotiga oid abul hasan al–ash’ariyning “al–ibona an usul ad–diyana”, “maqolat al–islomiyin” kabi asarlarni misol keltirish mumkin. ash’ariya ta’limoti moturidiya ta’limoti bilan bir davrda shakllanib rivojlangan. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari hanafiy mazhabi asoschisi abu hanifaning asl ismi nu’mon ibn sobitdir. garchi butun dunyodagi mo'min musulmonlar orasida u …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 83 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islomdinining aqidaviyyo`nalishlari va maktablari"

powerpoint presentation 3-mavzu. islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari. markaziy osiyo tarixida xanafiya mazxabining o`rni. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar. zamonaviy diniy harakatlar va sektalar. reja: 3.1. kalom ilmining shakllanishi. ilk aqidaviy adabiyotlarning islom dinining qabul qilinishidagi o`rni. 3.2. islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari 3.3. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta'limoti. 3.4. konfessiya tushunchasining mohiyati va o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi. 3.5. o’zbekistonda vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar haqidagi qonun qabul qilinishining tarixi va uning ahamiyati. 3.6 yangi diniy harakatlar tushunchasining mazmun mohiyati. “yangi diniy harakatlar” ning ...

Этот файл содержит 83 стр. в формате PPTX (18,1 МБ). Чтобы скачать "islomdinining aqidaviyyo`nalishlari va maktablari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islomdinining aqidaviyyo`nalish… PPTX 83 стр. Бесплатная загрузка Telegram