o‘zbekistonda diniy konfessiyalar va tashkilotlarning yo`nalishlari

PDF 15 pages 417.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 417.1 KB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

3-modul. o‘zbekistonda diniy konfessiyalar va tashkilotlarning yo`nalishlari 13-mavzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar reja: 1. sovet o`zbekistonida dinga munosabatning asosiy jihatlari. o`zbekiston musulmonlar idorasining tashkil etilish tarixi va ahamiyati. 2. bmtning 72 sessiyasida diniy bag`rikenglik haqidagi rezolyusiyani qabul qilish haqidagi taklifning ijtimoiy siyosiy ahamiyati. 3. konfessiya tushunchasining mohiyati va o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi. 4. o’zbekisatonda vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar haqidagi qonun qabul qilinishining tarixi va uning ahamiyati. vijdon va eʼtiqod erkinligining taʼrifi. 5. davlat va din munosabatlarini tartibga solishning tiplari. (identifikatsion model, separatsion model va kooperatsion modellar). sekulyarlashuv jarayoni. tayanch so’z va iboralar: din, konfessiya, sekta, diniy tashkilot, o‘zbekistondagi diniy konfessiyalar, diniy tashkilot, mormonlar, krishnani anglash jamiyati, iegovo shohidlari, bahoiylik, bobiylik, 72 sessiya, sekulyarlashuv, identifikatsion model, separatsion model, kooperatsion model, vijdon va eʼtiqod erkinligi, konfessiya. 1-reja bayoni. sovet o`zbekistonida dinga munosabatning asosiy jihatlari. o`zbekiston musulmonlar idorasining tashkil etilish tarixi va ahamiyati. xonliklarning xix asr oxirlarida ruslar tomonidan …

2 / 15

aganlar, ularni tayinlashda taqvodorlikka, layoqatlilik va munosibligiga va xalq orasidagi obroʻsiga ahamiyat berilgan. rossiya hukmronligi davrida saylangan qozilarda esa hech qanday layoqat qolmagan edi. bundan tashqari, xalqning saylov huquqi ham bekor qilingan edi. adolat izlagan xalq faqat oʻzlari istiqomat qiladigan hududdagi qozilarga arz qilishlari mumkin edi xolos. oqibatda qozi va mullalarning obroʻsiga putur yetdi. bu salbiy holat madrasalarga ham taʼsir koʻrsatmay qolmadi. chor rossiyasining musulmon aholini kuchli nazorat va taʼqib qilish siyosati boshlandi. аyniqsa, tariqatlarning xalqqa taʼsiri va bir-biriga oʻta sodiq tizimga egaligi ommani tuzumga qarshi safarbar etish salohiyatiga ega boʻlgani sababli ular chor rossiyasida ham, sovetlar davrida ham kuchli nazorat va bosim ostida tutilgan. bizning fikrimizcha, din olimlari va musulmon xalq koʻplab tazyiqlarga qaramay, mustamlakaning dastlabki davrlarida maktab va madrasalar sonini koʻpaytirishga harakat qilganligi ijtimoiy ongda diniy dunyoqarashning ustuvorligidan dalolat beradi. sovetlar bunga javoban din va dindorlarga qarshi bosimni yanada kuchaytirdilar. dinning oʻrnini egallashi kutilgan ateizm uchun tizimli ravishda …

3 / 15

astlabki davrlardanoq ayon edi. biroq moskva hukumati fuqarolar urushidan keyin strategik sabablar tufayli islomga nisbatan biroz bagʼrikenglik siyosatini olib bordi va oʻn yil davomida musulmon diniy guruhlar bilan har qanday nizolarning yuzaga chiqishiga yoʻl qoʻymadi. ikkinchi jahon urushi davomida va keyingi yillarda sovet hukumati bilan islom dunyosi oʻrtasidagi munosabatlar iliqlashdi. 1942-yil iyul oyida rossiyaning yevropa mintaqasi muftiyi аbdurahmon rasulev stalin bilan aloqalarni yoʻlga qoʻydi. nemislarga qarshi urushda musulmonlarning hukumatni qoʻllab-quvvatlashi vaʼdasi olinib, dinga qarshi propaganda, butunlay boʻlmasa-da, toʻxtatildi. sovet davlati bilan islom orasidagi rasmiy munosabat, ayniqsa islomiy tashkilotlarning eski shaklini boshqarish orqali bir nechta diniy idoraning tashkil etilishi natijasida normallashdi. bu iliq munosabatlar stalinning vafotiga qadar davom etdi. sovet ittifoqining diniy siyosati negizida “kommunizm va dinning bir-biriga uygʼun emasligi” fikri mavjud edi. oʻtkazilgan tadqiqotlarga koʻra, 1917-1930 yillar din olimlari va diniy xodimlarga qarshi kurash va bosim davri deb nomlangan. 1941-1945-yillar esa dinga nisbatan qoʻllangan bosimlarning biroz yumshatilgan davri deb taʼkidlanadi. …

4 / 15

usodara etilgan, diniy olimlar bosim va qatagʼonga uchragan, bir qanchasi esa oʻldirilgan edi. oʻlka musulmonlari bu zoʻravonliklar va qatagʼon siyosatiga qaramay, 1991-yilda mustaqillik eʼlon qilinguniga qadar dinsizlikka qarshi kurash olib bordilar. “sovet jamiyatida dinni yoʻq qilish” siyosatini olib borgan sovet tuzumi musulmonlarga oid diniy muassasalarni tugatdi yoki oʻz nazorati ostiga olishga harakat qildi. xulosa. xulosa sifatida shuni ta’kidlash lozimki, turkiston mintaqasida din olimlari va musulmon xalq koʻplab tazyiqlarga qaramay, mustamlakaning dastlabki davrlarida maktab va madrasalar sonini koʻpaytirishga harakat qilganligi ijtimoiy ongda diniy dunyoqarashning ustuvorligidan dalolat beradi. sovetlar bunga javoban din va dindorlarga qarshi bosimni yanada kuchaytirdilar. sovet ittifoqi davrida diniy taʼlimning yillar mobaynida qonun orqali taʼqiqlangani va diniy taʼlim beradigan tashkilotlarning mavjud boʻlmagani 1991-yil 31-avgustda mustaqillikka erishgan oʻzbekistonda xalqni diniy eʼtiqod borasida toʻgʼri yoʻlga boshlaydigan din olimlarining yetishmasligiga olib keldi va bir qancha muammolarga sabab boʻldi. oʻzbekiston musulmonlari idorasi — oʻzbekiston musulmonlariga rahbarlik qiluvchi diniy tashkilot. 1943-yil 20-oktabrda toshkentda boʻlib …

5 / 15

yorlash, masjidlar va fatvo boʻlimlari bor. toshkent islom institutida (1971) va oʻnta oʻrta maxsus islom bilim yurti (shulardan 2 tasi xotin-qizlar bilim yurti)da kadrlar yetishtiriladi. idora muassisligida „hidoyat“ jurnali va „islom nuri“ gaz. nashr etiladi. idora tasarrufidagi „movarounnahr“ nashriyoti diniy adabiyotlar, diniy taqvim va boshqalarni chop etadi. musulmonlar idorasi xorijiy mamlakatlardagi koʻpgina diniy tashkilotlar bilan aloqa qiladi. har yili davlat tomonidan belgilangan kvota asosida minglab kishining haj safarini uyushtirishda faol ishtirok etadi. idora oʻz faoliyatida oʻzbekiston respublikasining konstitutsiyasi, „vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida“gi qonunga rioya qiladi. muftiylar: oʻrta osiyo va qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi  eshon boboxon ibn abdulmajidxon (1943—1957)  ziyovuddinxon ibn eshon boboxon (1957—1982)  shamsiddinxon boboxonov (1982—1989)  muhammad sodiq muhammad yusuf (1989—1992) movarounnahr musulmonlari idorasi  muhammad sodiq muhammad yusuf (1992—1993)  muxtorjon abdullayev (1993—1996) o‘zbekiston musulmonlari idorasi  muxtorjon abdullayev (1996—1997)  abdurashid bahromov (1997—2006)  usmonxon olimov (2006—2021) [1][2]  nuriddin xoliqnazarov (2021—hozirgacha) …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda diniy konfessiyalar va tashkilotlarning yo`nalishlari"

3-modul. o‘zbekistonda diniy konfessiyalar va tashkilotlarning yo`nalishlari 13-mavzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar reja: 1. sovet o`zbekistonida dinga munosabatning asosiy jihatlari. o`zbekiston musulmonlar idorasining tashkil etilish tarixi va ahamiyati. 2. bmtning 72 sessiyasida diniy bag`rikenglik haqidagi rezolyusiyani qabul qilish haqidagi taklifning ijtimoiy siyosiy ahamiyati. 3. konfessiya tushunchasining mohiyati va o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi. 4. o’zbekisatonda vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar haqidagi qonun qabul qilinishining tarixi va uning ahamiyati. vijdon va eʼtiqod erkinligining taʼrifi. 5. davlat va din munosabatlarini tartibga solishning tiplari. (identifikatsion model, separatsion model va kooperatsion ...

This file contains 15 pages in PDF format (417.1 KB). To download "o‘zbekistonda diniy konfessiyalar va tashkilotlarning yo`nalishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda diniy konfessiyal… PDF 15 pages Free download Telegram