ma’ruza. oziq-ovqat maxsulotlari texnologiyalarining ilmiy asoslari

DOC 1 page 87.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 87.0 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

2- ma’ruza 2- ma’ruza. oziq-ovqat maxsulotlari texnologiyalarining ilmiy asoslari. reja: oziq-ovqat texnologiyalarining fizik-kimyoviy asoslari. ekstrakstiya. tozalash-rafinastiyalash. eritish va kristalizastiyalash. texnologiyalarning reologik asoslari. reologiyaning asosiy tushunchalari. texnologiyalarning teplofizik asoslari. oziq-ovqat maxsulotlarining teplofizik tafsiflari. oziq-ovqat maxsulotlariga optimal termik ishlov berishni asoslash prinstiplari. oziq-ovqat texnologiyalarining fizik-kimyoviy asoslari. oziq-ovqat texnolo-giyasi xomashyolarni maxsulotlarga aylantirishning qayta ishlash usullarini o’rganadi. u fizika, kimyo, biologiya va boshqa ilmlar qonuniyatlariga asoslanadi, chunki xar qanday texnologik jarayon bu xomashyoga fizikaviy, kimyoviy va boshqa ta’sirlar majmuasidir. oziq-ovqat texnologik jarayonlari maxsulot turlari singari juda xilma-xildir. texnologik jarayonlarni sinflash yoki guruxlarga ajratishda xomashyoga ishlov berish usulining o’xshashligi asos qilib olinadi. shuning uchun ularni qayta ishlash usullarining umumiyligi asosida, shartli ravishda to’rtta guruxga bo’lish mumkin: i gurux – bijg’itishga asoslangan ishlab chiqarishlar, ii gurux –fizik-kimyoviy ishlab chiqarishlar, iii gurux- mexanik-teplofizik ishlab chiqarishlar, iv gurux – kimyoviy ishlab chiqarishlar. i. bijg’itishga asoslangan ishlab chiqarishlarda asosiy jarayon bu bijg’ishdir. bijg’itish non va nonvoychilik drojjilari ishlab chiqarishda, …

2 / 1

a sharoitda yashash xususiyatlaridan foydalaniladi. aerob nafas olish sharoitida – mikrobiologik maxsulotlar (nonvoychilik drojjilari, fermentli preparatlar, ayrim vitaminlar va boshqalar) ishlab chiqariladi. anaerob nafas olish (bijg’ish) sharoitida - asosan tarkibida etil spirti bo’lishi kerak bo’lgan maxsulotlar (alkogolli ichimliklar, vino, spirt va boshqalar) ishlab chiqariladi. ii. fizik-kimyoviy ishlab chiqarishlar guruxi korxonalariga oq qand, kraxmal, o’simlik moylari, konditer maxsulotlari va boshqa ishlab chiqarish texnologiyalari kiradi. ularni umumlashtiruvchi jarayon – xomashyo tarkibidan kerakli, foydali moddalarni fizik usullarda ajratib olish va kimyoviy usulda qayta ishlashlikdir. bunda asosiy jarayon ekstrakstiya yoki diffuziyadir. masalan, kraxmal maydalangan xomashyodan suv bilan yuvib (ekstrakstiyalab) olinadi. ayrim sharbatlarni, qand lavlagidan oq qandni (saxaroza), kunjaradan o’simlik moylarini benzin bilan eritib olish misol bo’la oladi. iii.mexanik-teplofizik jarayonlarga asoslangan ishlab chiqarishlar juda ko’p soxalarni qamrab olgan. bunday texnologiyalar asosida mexanik jarayonlardan aralashtirish, ajratish, separastiyalash, chaqish, maydalash, bosim ostida ishlov berish va boshqalar; teplofizik jarayonlardan shamollatish, quritish, qaynatish, qovurish va boshqalar yotadi. bu jarayonlar …

3 / 1

sosiy tushunchalari bilan tanishamiz va asosiy qonuniyatlarni ta’riflaymiz. birinchi gurux ishlab chiqarish korxonalaridagi bijg’itish texnologiyasining asosini mikrobiologik va biokimyoviy jarayonlar tashkil qiladi. bu jarayonlar xomashyodagi yoki mikroorganizmlar ajratib chiqaradigan fermentlar yordamida boradi. ma’lumki, fermentlar bu biokatalizatorlardir, ularning tabiati, turlari, tabiatda tarqalishi, xususiyatlari bilan «biokimyo» kursida to’liq tanishilgan. biotexnologik jarayonlarni xarakatlantiruvchi yana bir kuch bu drojjilardir. ular bir xujayrali mikroorganizmlar bo’lib, ularning tuzilishi, turlari, ko’payishi va boshqalar xaqidagi to’liq ma’lumot «mikrobiologiya» kursida to’liq o’rganiladi. texnologik jarayonlarda mikroorganizmlarning xomashyolarga ta’siriga keladigan bo’lsak, ularning hayot faoliyati natijasida sintezlangan va ajralib chiqqan fermentlar ishtirokida boradigan biokimyoviy o’zgarishlar natijasida, maxsulot xosil qilinadi. turli mikroorganizmlar turli fermentlar sintezlaydi. masalan, spirt ishlab chiqarishda mog’or zamburug’larining yoki solodning (undirilgan arpa) amilaza fermetlari suslaning (oraliq maxsulot) kraxmali mono- va disaxaridlarga aylantiriladi va so’ngra ulardan maxsus drojjilarning fermentlari ta’sirida spirt xosil qilinadi. pivo ishlab chiqarishda esa, solod tarkibidagi kompleks (har xil) amilolitik va proteinazala fermentlari va drojjilar t’sirida etanol, ko’p …

4 / 1

oddalarini; vinochilikda uzum siqmalaridan vino buketiga kiruvchi vino kislotasining tuzlari va qandni; farmastevtikada dastlabki zamburug’li xomashyodan fermentli preparatlarni; yog’-moy sanoatida kunjaradan ekstrakstiya moyini ajratish kabi texnologiyalarni misol qilish mumkin. ekstrakstiya usuli iqtisodiy samarali bo’lsa, presslab ajratib olingan maxsulotlar ancha sifatli hisoblanadi. shuning uchun ikkala usuldan ketma-ket foydalanish samaralidir. ekstrakstiya bu turli moddalardan tashkil topgan murakkab aralashmadan tanlovchanlik xususiyatiga ega bo’lgan erituvchi yordamida bir yoki bir nechta moddani eritib, ajratib olish tushiniladi. xomashyo tarkibidagi xujayradan eruvchan moddalarni ajratib olish ikki bosqichli jarayonda boradi. birinchi bosqichda erituvchi xomashyo to’qimasiga diffuziyalansa, ikkinchi bosqichda erituvchiga xomashyodan modda uzatish amalga oshadi. fik ta’riflagan molekulyar diffuziyaning asosiy qonuni ekstrakstiyalanayotgan moda miqdori va jarayonning asosiy parametrlari (ko’rsatkichlari) orasidagi bog’liqlikni belgilaydi: dg = - d((c / (x) df d( bunda, dg – ( vaqt ichida, xomashyoda modda konstentrastiya gradienti (c / (x bo’lgandagi, f izokonstentrastion yuza orqali shimilayotgan erituvchi miqdoridir. d – diffuziya koeffistienti bo’lib, xomashyoning fizik parametri …

5 / 1

maliyotida quyidagi tenglama ishlatiladi: dg = (( cp - s( ) f d( bunda, ( - massa uzatish yoki massa almashish koeffistienti, m/s; cp – erituvchining oqimdagi konstentrastiyasi; s( - erituvchining xomashyo yuzasidagi konstentrastiyasi. diffuziya koeffistientidan farqli ravishda massa almashish koeffistienti doimiy kattalik bo’lmay maydalangan xomashyo o’lchamlari va shakliga, erituvchining fizik xususiyatlari va tezligiga, jarayonning xarorati va boshqalarga bog’liqdir. ekstrakstiya jarayoninig asosiy konuniyati shundan iboratki, ekstrakstiyaning xarakatlantiruvchi kuchi bu konstentrastiyalar farqidir. tozalash-rafinastiya. o’simlik xomashyosidan ajratib olingan faza, olinish usulining turidan qat’iy nazar, u qo’shimcha tozalanishi kerak. oziq-ovqat sanoatida tozalash rafinastiya deb yuritiladi. quyida tozalashning keng tarqalgan usullari bilan tanishamiz. tozalashning fizik va fizik-kimyoviy usullari ma’lum. suyuq moddalarni tozalashning fizik usullariga tindirish, filtrlash, separastiyalash, jarayonlari kiradi. tindirish – mayda zarrachalarning suyuqlik ichida og’irlik kuchi ta’sirida cho’kishidir. tindirish tezligi zarrachalarning zichligiga, o’lchamiga va suyuqlikning fizik xossalariga bog’liq. sanoatda asosan davriy va uzluksiz ishlaydigan tindirgichlar qo’llaniladi. tindirish jarayoninig asosiy qonuniyati shundan iboratki, uskunalar …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’ruza. oziq-ovqat maxsulotlari texnologiyalarining ilmiy asoslari"

2- ma’ruza 2- ma’ruza. oziq-ovqat maxsulotlari texnologiyalarining ilmiy asoslari. reja: oziq-ovqat texnologiyalarining fizik-kimyoviy asoslari. ekstrakstiya. tozalash-rafinastiyalash. eritish va kristalizastiyalash. texnologiyalarning reologik asoslari. reologiyaning asosiy tushunchalari. texnologiyalarning teplofizik asoslari. oziq-ovqat maxsulotlarining teplofizik tafsiflari. oziq-ovqat maxsulotlariga optimal termik ishlov berishni asoslash prinstiplari. oziq-ovqat texnologiyalarining fizik-kimyoviy asoslari. oziq-ovqat texnolo-giyasi xomashyolarni maxsulotlarga aylantirishning qayta ishlash usullarini o’rganadi. u fizika, kimyo, biologiya va boshqa ilmlar qonuniyatlariga asoslanadi, chunki xar qanday texnologik jarayon bu xomashyoga fizikaviy, kimyoviy va boshqa ta’sirlar majmuasidir. ...

This file contains 1 page in DOC format (87.0 KB). To download "ma’ruza. oziq-ovqat maxsulotlari texnologiyalarining ilmiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’ruza. oziq-ovqat maxsulotlar… DOC 1 page Free download Telegram