umumiy farmakologiya

PPT 27 pages 3.9 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPT

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

obshaya farmakologiya toshkent tibbiyot akademiyasi farmakologiya kafedrasi mavzu: umumiy farmakologiya. farmakokinetika. farmakodinamika ma'ruzachi: prof. munira jurakulovna allaeva toshkent-2023 reja: 1. farmakologiya faniga kirish, qisqacha tarixi 2. dori moddalarining farmakokinetikasi 3. dori moddalarining farmakodinamikasi 4. dori moddalarining organizmga yuborish usullari 5. dori moddalarining organizmda biologik transformatsiyasi 6. dori moddalarining) organizmdan chiqish yullari 7. dori moddalarining ta'sir turlari va o'zaro ta'sirlashuvi 8. doza va uning turlari farmakologiya - (grek. pharmacon -dori, logos - fan) i. kimyoviy sintez usuli bilan a. yo'naltirilgan sintez: 1) biogen moddalarni qayta hosil qilish; 2) antimetabolitlarni yaratish; 3) ma'lum biologik faollikka ega bo'lgan birikmalar molekulalarining modifikatsiyasi 4) dori vositasi o'zaro ta'sirlashadigan substratning tuzilishini o'rganish; 5) ma'lum xossalarga ega bo'lgan ikkita birikmaning tuzilishidagi bo'lakchalarini biriktirish; 6) moddaning organizmdagi kimyoviy o'zgarishlarini o'rganishga asoslangan sintez (dori xom-ashyosi (prolekarstvo); moddalarning biotransformatsiyasi mexanizmlariga ta'sir qiluvchi vositalar). b. empirik yo'l: 1) tasodifiy topishlar; 2) skrining. ii. preparatlarni tabiiy xom-ashyolardan olish va ulardan individual moddalarni …

2 / 27

eo - xarakat) dm ning so'rilishi so'rilish – bu dorivor moddaning organizmga kiritilish yo'lidan qat'iy nazar uning qon yoki limfa oqimiga tushishidir. 1. passiv diffuziya – hujayralar qobig'i orqali, moddalarning kontsentratsiyalari gradientiga bog'liq. (asosan lipofil birikmalar). moddaning lipofilligi qanchalik yuqori bo'lsa, uning hujayra qobig'i orqali o'tishi shunchalik engil bo'ladi. 2. filtratsiya – hujayra qobiqlariaro tirqishlar (ichak epiteliysi qobig'ining tirqishlari diametri 0,4 nm yoki 4 å). shuning uchun bu mexanizm orqali asosan suv, ayrim ionlar, shuningdek, mayda gidrofil molekulalar o'tishi mumkin (masalan, mochevina). 3. aktiv transport –bunda moddalar kontsentratsiya gradientiga qarama-qarshi tarzda ham so'rilishi mumkin va shuning uchun ham katta miqdorda energiya sarflanadi. mazkur mexanizm orqali qutbli gidrofil molekulalar, qator anorganik ionlar, qandlar, aminokislotalar, pirimidinlar so'riladi. 4. pinotsitoz – hujayra qobig'ining invaginatsiyasi orqali keyinchalik pufakcha (vakuola) hosil bo'ladi. u moddalarning yirik molekulalari bilan birga hujayra suyuqligiga to'lgan bo'ladi va tsitoplazma orqali qarama-qarshi tomonga harakatlanadi. keyin esa ekzotsitoz orqali pufakcha ichidagi molekulalarni …

3 / 27

lar moddalar taqsimlanishiga ta'sir qiluvchi omillar 1) kapillyarlar devori (2nm gacha o'lchamli- gidrofil birikmalar, lipofil birikmalar ) 2) hujayralar (tsitoplazmatik) membranasi (lipofil birikmalar) 3) gematoentsefalik to'siq (r-glikoproteinli moddalar, epifizda, gipofizning orqa bo'lagida, uzunchoq miyada va b. gematoentsefalik to'siq dearlik bo'lmaydi) 4) yo'ldosh to'sig'i (homiladorlik paytida) depolar 1. hujayradan tashqari (ekstratsellyulyar) depo 2. hujayra (tsellyulyar) deposi zardob oqsillari (asosan albuminlar) biriktiruvchi to'qima deposi (ayrim qutbli birikmalar, to'rtlamchi ammoniyli tuzlar), suyak deposi (tetratsiklinlar), yog' deposi (lipofil birikmalar), uglevod deposi (akrixin- yuqori kontsentratsiyalarda) testnig tug'ri javobini toping! empirik yul bilan dv ning sintez usulini toping: a. ma'lum biologik faollikka ega bo'lgan birikmalar molekulalarining modifikatsiyasi b. skrining usulida dori vositasini tanlash. s. dori vositasi o'zaro ta'sirlashadigan substratning tuzilishini o'rganish qaysi surilish usuli energetik manbaga bog'liq? a. filtratsiya b. faol transport s. pinotsitoz dm yuborish usullari enteral- mit orqali yutish ichish sublingval (til ostiga qo'yish transbukkal (lunj ortiga qo'yish) 12-barmokli ichakga kiritish per rectum- rektal …

4 / 27

turdan ikkinchi turga aylanishi. kimyoviy jarayon natijasida -parchalanish mahsulotlar-metabolitlar hosil bo'ladi va chiqarib yuboriladi kon'yugatsiya kon'yugatsiya –biosintetik jarayon bo'lib, u dori vositasiga yoki uning metabolitlariga kimyoviy guruhchalarning yoki endogen birikmalar molekulalarining birikishi orqali yangi, organizmdan chiqarib yuborilishi engillashgan birikmalarning paydo bo'lishi bilan kechadi. metillanish, atsetillanish yoki glyukuron kislotasi, sulfatlar, glutation, aminokislotalar kabilar bilan birikishi orqali biotranformatsiyaga uchraydi. hosil bo'lgan parchalanish mahsulotlariga kon'yugatlar deyiladi va ular boshqa kimyoviy jarayonlarga uchramasdan, organizmdan chiqarib yuboriladi. dm ning organizmdan chiqish yo'llari test metabolik transformatsiyaning organizm uchun ahamiyati qanday? a. dv dan jigarda toksinlar va bfm larning ajralishini oshiradi b. dv larning organizmdan tezrok chiqib ketishini ta'minlaydi s. dv larning biologik samaradorligini oshiradi parenteral yuborish usulini aniqlang. a. subaraxnoydal b. sublingval s. transbukkal dv larning farmakodinamikasi dori vositalari uchun “nishon” : retseptorlar ion kanallari fermentlar transport tizimi genlar farmakodinamika (grek. pharmacon - dori, dynamis - kuch) retseptorlar moddalarning o'zaro ta'sirlashuvchi substratlari makromolekulalarining faol guruhchalariga retseptorlar …

5 / 27

iv. dnk ning transkriptsiyasini boshqaruvchi retseptorlar. hujayra ichi (eruvchan tsitozoldagi yoki oqsillar yadrolaridagi) retseptorlar. bunday retseptorlar bilan steroid va tireoid gormonlar o'zaro ta'sirlashadilar. dv larning ta'sir turlari maxalliy ta'sir rezorbtiv ta'sir reflektor ta'sir asosiy va qo'shimcha ta'siri (aminazin–neyroleptik (asosiy) qo'shimcha-ad pasayadi) qaytar (ion bog'lanish) va qaytmas (kovalent) ta'sir tanlab yoki tanlamasdan ta'sir etish- alfa yoki betta retseptorlarga ta'siri nojo'ya ta'sir: disbakterioz, allergik, embriotoksik –12 xaftagacha; fetotoksik ta'sir -12 xaftadan to tug'ilguncha, teratogen - majruxlik. mutagen ta'sir-genetik apparatning buzilishi. kantserogen ta'sir-o'simta rivojlanishi. idiosinkraziya (yunonchadan idios – o'ziga xos, synkrasis – aralashishi, siljish) – bu dori moddasiga nisbatan organizmning atipik reaktsiyasi, organizmdagi fermentopatiyalar natijasida qo'llanilayotgan dori moddasiga nisbatan ko'tilmagan og'ir ko'rinishdagi nojo'ya ta'sir paydo bo'lishi mumkin. dorilarni takror qo'llanganda o'zgarishlar tolerantlik (lat. tolerantia - ko'nikish, moslashish) taxifilaksiya (grek. tachys - tez, phylaxis – ogox, ximoya) sensibilizatsiya qaramlik: 1. moddiy 2. funktsional idiosinkraziya (yunonchadan idios – o'ziga xos, synkrasis – aralashishi, siljish) kumulyatsiya …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy farmakologiya"

obshaya farmakologiya toshkent tibbiyot akademiyasi farmakologiya kafedrasi mavzu: umumiy farmakologiya. farmakokinetika. farmakodinamika ma'ruzachi: prof. munira jurakulovna allaeva toshkent-2023 reja: 1. farmakologiya faniga kirish, qisqacha tarixi 2. dori moddalarining farmakokinetikasi 3. dori moddalarining farmakodinamikasi 4. dori moddalarining organizmga yuborish usullari 5. dori moddalarining organizmda biologik transformatsiyasi 6. dori moddalarining) organizmdan chiqish yullari 7. dori moddalarining ta'sir turlari va o'zaro ta'sirlashuvi 8. doza va uning turlari farmakologiya - (grek. pharmacon -dori, logos - fan) i. kimyoviy sintez usuli bilan a. yo'naltirilgan sintez: 1) biogen moddalarni qayta hosil qilish; 2) antimetabolitlarni yaratish; 3) ma'lum biologik faollikka ega bo'lg...

This file contains 27 pages in PPT format (3.9 MB). To download "umumiy farmakologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy farmakologiya PPT 27 pages Free download Telegram