созлаш ва бошқариш қонуниятлари

DOCX 94,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1538634052_72531.docx x 3 x 2 x 1 созлаш ва бошқариш қонуниятлари режа: 1. созлаш ва бошқариш тушунчаси 2. созлаш ва бошқариш қонуниятлари кўринишлари 3. функционал схемалар автоматик тизимни ишлаб чиқишдан олдин, аввало, ушбу объектни автоматлаштириш зарурати аниқланади. кейин созлаш қонунияти танлаб олинади. созлаш ва бошқариш қонуниятлари инжнерлик амалиёти натижаларидан келиб чиққан ҳолда шарҳланади. автоматик созлагичларнинг ва бошқаргичларнинг мақсади маълум бир физик катталикни (бу катталик созланувчи ёки бошқарилувчи катталик деб аталиб, хчик билан белгиланади) ёки белгиланган қийматларда ушлаб туришдан ёки олдиндан белгиланган қонуният асосида ўзгартириб боришдан иборатдир. созланувчи ёки бошқарилувчи ўзгарувчининг қиймати белгиланган қиймат хб деб аталиб, уни шу қийматга созловчи ёки бошқарувчи қурилма олиб келиши керакдир. тизимнинг иш жараёнида чиқишдаги ўзгарувчи ўлчаниб, белгиланган (берилган) қиймат билан солиштирилади (тескари алоқа қонуниятидан фойдаланилади). агар чиқишдаги ўзгарувчини берилган қийматдан оғганлиги аниқланса, у ҳолда тизимга бошқарувчи таҳсир ∆х киритилади. бу таъсир чиқишдаги ўзгарувчини берилган қиймат билан бир хил бўлгунча ўзгартиради. автоматик тизимларининг иш режимлари …

ўзгартириб туришга айтилади. бу тизимлар учун энг хислатли нарса-қандайдир берилаётган таҳсирларнинг ўзгариши чиқишдаги параметрни ўзгаришда аниқ акс этиш лозимлигидир. обҳектга бошқарувчи таҳсирнинг олдиндан белгилаб қўйишлар бўйича шаклланиши бошқариш ёки созлашнинг қонуни (бошқариш алгоритми) деб аталади. чизиқли ва эгри чизиқли бошқариш қонунлари мавжуддир. бошқаришнинг чизиқли конуниятлари созлагичнинг чизиқли тенгламаси билан тавсифланади; чизиқли қонуниятда созлагич киришдаги ўзгарувчи қийматига пропорционал бўлган сигнал ишлаб чиқаради, айрим ҳолларда эса киришдаги ўзгарувчининг ҳосиласига ва интегралига пропорционал бўлган сигнал чиқаради. шунинг учун хусусий ҳолларда бошқаришнинг чизиқли қонунияти ёки пропорционал (п-созлагич) ёки интеграллаговчи (и-созлагич) бўлиши мумкин. ундан ташқари чизиқли қонуният пропорционал-дифферен-циалловчи (пд-созлагич) ёки пропорционал-интеграл-дифференциалловчи (пид-созлагич) бўлиши мумкин, одатда, дифференциалловчи бошқариш қонунияти пропорционал ёки интегралловчи қонуниятлар билан қўлланилади. бошқаришнинг эгри чизиқли қонуниятлари, қатор ҳолларда, махсус ҳолда ҳосил қилинади (оптимал, ўз-ўзини ростлаш ва бошқа тизимлар). бу билан автоматик тизимлар белгиланган сифат даражасига етказилади. бу қонуниятлар созлагичлар тавсифининг эгри чизиқлилиги билан ёки логик элементларнинг мавжудлиги билан характерланиши мумкин. чунки улар созлагич …

ди. бордию, тескари боғланиш сигнали нафақат чиқишдаги ўзгарувчи турлангандагина пайдо бўлмай, балки унинг ҳосилаларида ҳам пайдо бўлса, бундай тескари боғланиш мосланувчан (қайишқоқ) тескари боғланиш деб аталади. амалда учрайдиган талай дағал тескари боғланишларда созланаётган ўзгарувчининг ҳақиқий қийматлари билан олдиндан белгиланган катталигини солиштириб кўриш имконияти мавжуд бўлиб, уларда ўрин олган фарқларни мос тушмаслик-сигнал хатолигини аниқлаш мумкин. аниқланган фарқ созлагич киришига узатилиб чиқишдаги ўзгарувчини белгиланган қийматларда ушлаб туришга хизмат қилади. бундай усул созланаётган ўзгарувчини белгиланган қийматидан оғиш қонунияти бўйича созлаш (ползунов қонунияти) деб аталади. бу усулни ползунов қозондаги сув сатҳини белгиланган даражада ушлаб туриш учун қўллаган эди. кўп сонли автоматик тизимлар шу принцип бўйича ишлайди. кўрсатилган созлаш усули асосий тескари боғланиш манфий ишорали бўлганда қўлланилиши мумкин, яҳни топшириқ берувчи сигнали билан чиқишдаги ўзгарувчининг ишоралари қарама-қарши бўлса! оғиш приципи бўйича созлаш, деярли ҳар доим чиқишдаги ўзгарувчининг турланиш сабаби қандай бўлишидан қатҳий назар, амалга ошаверади. замонавий, юқори сифатли барча автоматик бошқариш тизимлари тескари боғланишли принцип …

р бордию, бир нечта қўзғатувчи ёки тойдирувчи таъсирлар ўрин тутадиган бўлса, созлагич уларнинг ҳар бири учун компенсацияловчи боғланишга эга бўлиши лозим; фақат шундагина чиқишдаги ўзгарувчини белгиланган даражада ушлаб туриш мумкин. табиийки, бу ҳолларда созлагичнинг конструкцияси мураккаблашади, хилма хил элементлар учун эҳтиёж туғилади. юқори даражадаги сифатга эга бўлган автоматик тизимларини яратиш учун созлашнинг мужатсамланган тартибидан, яҳни бир пайтнинг ўзида оғиш ва қўзғатиш бўйича созлаш қонуниятидан фойдаланиш мақсадга мувофиқдир. бу созлашда юқори аниқликни таҳминлайди. хар хил принципларда ишлайдиган тизимлар ўзаро анча фарқ қилади. масалан, оғиш бўйича созлаш қонунияти орқали бошқарилувчи тизимларда бош-қарувчи таҳсир ёпиқ контур бўйича ўтади. бунда таҳсир кетма-кет бир элементдан иккинчи элементга ўтиб ўзининг ўлчамини ва физик табиатини ўзгартириб боради. таҳсирнинг таркалиши бир йўналишда бўлиб, таҳсир тарқалиши йўналиши деб номланади. йўналтирилган таъсир элементлари деб шундай элементларга айтиладики, уларда чиқишдаги катталик киришдаги сигнал қийматига боғлиқ бўлади, киришдаги катталик эса чиқишдаги катталик қийматига бевосита боғлиқ бўлмайди. агар тизимни шартли равишда таҳсирлайдиган бўлса, …

одаланган бўлиб, оғиш бўйича ва қўзғатиш бўйича созлаш қонуниятидан бир пайтнинг ўзида фойдаланилади. бу қонуният бошқариш ва ростлашда юқори аниқлиликни таҳминлайди. функционал схемалар автоматик бошқариш ва созлаш тизимларининг схемалари бир неча белгисига қараб тузилиши мумкин. шундай белгилардан бири шу элементнинг берилган тизимдаги функцияси (вазифаси) бўлиб саналади. бундай схемалар функционал схемалар дейилади. асосий ва муҳим функциялардан бири - бу берилган ва олинган чиқишдаги ўзгарувчиларни солиштиришдир. бу функция "солиштириш элементи" орқали бажарилади. аммо берилган ва чиқишдаги ўзгарувчининг ҳақиқий қийматларини солиштириб кўрувчи элемент ўзининг хусусий конструктив кўринишига эга эмас. схемаларда эса шартли равишда a) x2 () x1 + x3 в) x1 x2 x3 б) x2 () x1 + x3 + (0) д) г) x1 x3 x2 2-расм ифодалаш учун бир неча хил варианти қабул қилингандир. 2-чи а ва б расмларда «+» ишораси мусбат тескари боғланишни билдиради (х1 ва х2 киришдаги катта-ликларни қўшилишини), «-» ишора эса манфий тескари боғланишни (киришдаги катталикларни айрилишини) билдиради. айрим …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "созлаш ва бошқариш қонуниятлари"

1538634052_72531.docx x 3 x 2 x 1 созлаш ва бошқариш қонуниятлари режа: 1. созлаш ва бошқариш тушунчаси 2. созлаш ва бошқариш қонуниятлари кўринишлари 3. функционал схемалар автоматик тизимни ишлаб чиқишдан олдин, аввало, ушбу объектни автоматлаштириш зарурати аниқланади. кейин созлаш қонунияти танлаб олинади. созлаш ва бошқариш қонуниятлари инжнерлик амалиёти натижаларидан келиб чиққан ҳолда шарҳланади. автоматик созлагичларнинг ва бошқаргичларнинг мақсади маълум бир физик катталикни (бу катталик созланувчи ёки бошқарилувчи катталик деб аталиб, хчик билан белгиланади) ёки белгиланган қийматларда ушлаб туришдан ёки олдиндан белгиланган қонуният асосида ўзгартириб боришдан иборатдир. созланувчи ёки бошқарилувчи ўзгарувчининг қиймати белгиланган қиймат хб деб аталиб, уни шу қийматга созловчи...

Формат DOCX, 94,3 КБ. Чтобы скачать "созлаш ва бошқариш қонуниятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: созлаш ва бошқариш қонуниятлари DOCX Бесплатная загрузка Telegram