zaharlanishlar

DOCX 16 pages 62.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

tinchlik davrda zaharlanishlar tinchlik davrida yuzaga keladigan zaharlanishlar ko‘pincha baxtsiz hodisa yoki ehtiyotsizlik oqibati sifatida ro‘y beradi. ular sanoat, maishiy, dori vositalari, oziq-ovqat va ekologik manbalar orqali sodir bo‘lishi mumkin. bunday zaharlanishlar jamoat salomatligiga tahdid solib, shoshilinch tibbiy yordamni talab qiladi. . zaharlanishlarning asosiy turlari a) maishiy zaharlanishlar tozalovchi vositalar (xlorli suyuqliklar, kislotali aralashmalar) gaz bilan zaharlanish (co – is gazi, metan) pestitsidlar va insektitsidlar b) dori vositalari bilan zaharlanish og‘riq qoldiruvchi, uyqu dorilari, antidepressantlar bolalarning noto‘g‘ri dori qabul qilishi (uy sharoitida xavfsizlik choralari yetishmasligi sabab) c) oziq-ovqat bilan bog‘liq zaharlanishlar mikrobiologik: botulizm, salmonellyoz kimyoviy: konservantlar, sun’iy ranglar, aflatoksinlar d) sanoat zaharlanishlari og‘ir metallar: qo‘rg‘oshin, simob, kadmiy organik erituvchilar: benzin, aseton ish joyida himoya vositalarining yo‘qligi yoki noto‘g‘ri foydalanilishi 2. klinik ko‘rinishlar zaharlanish turi va dozaga qarab quyidagicha namoyon bo‘ladi: ko‘ngil aynishi, qusish, diareya bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi nafas olish buzilishi teri va shilliq pardalarning rangsizlanishi yoki ko‘karishi og‘ir holatlarda: …

2 / 16

hi moddalar – dushmanning askarlari, hayvonlari, shuningdek, oziovqat, jangovar texnika, kiyim-kechaklarini zaharlash uchun ishlatiladigan kimyoviy moddalar. zaharlovchi moddalar havo orqali binolar, turarjoylar, pana joylarga tarqalib, ulardagi odamlarga shikast yetkazadi. zaharlovchi moddalarning shikastlantirish xususiyati havoda, turarjoylarda va turli narsalarda uzoq vaqt saqlanadi. bugʻlari shamol orqali juda katta hududga tarqaladi. zaxarlanishda birinchi yordam zaharlanish – o‘tkir kasallik kabi boshlanib, organizmga kimyoviy moddaning toksik ta’siri natijasida yuzaga keladi. zaharlanishning quyidagi turlari bir-biridan farq qiladi: a) maishiy (alkogolli, tasodifiy, qasddan); b) ishlab chiqarishdagi; v) bolalardagi; g) tibbiy; d) biologik; e) ovqatdan. organizmga zaharning tushish yo‘llari to‘rt xil bo‘ladi: 1) ingalyatsion (tutun holida); 2) teri orqali; 3) ichak orqali; 4) parenteral (ko‘pincha tibbiy). oziq-ovqat moddalari bilan zaharlanganda oshqozonni zond orqali 18–20ºc haroratdagi 12–15 l suv bilan (har bir porsiyasi 300–500 ml bo‘lishi kerak) yuvish lozim. ilon chaqqanda, teri ostiga yoki muskul orasiga toksik modda tushganda 6–8 soatga o‘sha joyga sovuq qo‘yiladi, 0,3 mg 0,1 % …

3 / 16

ar va buyrak) funksiyalarining buzilishi hisobiga bo‘ladigan intoksikatsiyalar natijasida kelib chiqadi. eng og‘ir psixonevrologik o‘zgarishlarga intoksikatsion psixoz, toksik koma, tirishish sindromi kiradi. yurak-tomir faoliyatining buzilishi bu toksik shok bo‘lib, u arterial bosimining birdaniga pasayishi, teri oqarishi, taxikardiya, hansirash, qon tarkibining o‘zgarishi bilan kechadi. yurakka birlamchi ta’sir qiluvchi zaharli moddalar bilan zaharlanganda, yurak ritmi, uning o‘tkazuvchanligi buzilishi kuzatiladi va kollaps rivojlanadi. nafas olishning buzilishi quyidagi ko‘rinishda bo‘lishi mumkin: 1) aspiratsion-obturatsion shakli. bu tilning orqaga ketishi va qusiq massalari tufayli tiqilib qolishi bilan kechadi; 2) nafas o‘zgarishlarining markaziy shakli ixtiyoriy nafas olish harakatlarining yo‘qligi yoki yetishmasligi bilan kechadi; 3) o‘pka shokining rivojlanishi bilan bog‘liq – o‘pka shishi, pnevmoniya, bronxospazm bilan kechadigan o‘tkir traxeobronxit. oshqozon-ichak tizimining shikastlanishi o‘tkir gastro-enterit, qusish, ich ketishi, qorinning har xil joyida va turli intensivlikdagi og‘riqlar ko‘rinishida kechadi. jigarning shikastlanishi jigarning kattalashishi va og‘riq bo‘lishi, ko‘z sklerasi va terining sarg‘ayishi bilan kechadi. odatda qisqa vaqt ichida asabiy o‘zgarishlar ham …

4 / 16

gol bilan zaharlanish. bunda shuni unutmaslik kerakki, alkogol katta miqdorda qabul qilinganda yaqqol psixotrop ta’sirga ega. boshlang‘ich davrida o‘zini idora qila olmaslik, og‘riq sezishning pasayishi va hushidan ketish kuzatiladi. birinchi yordam shundan iboratki, tezlik bilan oshqozonni yuvish, nafas yo‘llarining o‘tkazuvchanligini ta’minlash, yurak dorilarini berish va iloji bo‘lsa, kislorodoterapiyani boshlash kerak. gazdan zaharlanish. is gazi avtomashinalardan chiqadigan gazlar tarkibida va uylar pechka bilan isitilganda hosil bo‘ladi. o‘tkir zaharlanganda psixonevrologik buzilishlar ustun turadi, bosh og‘rishi, bosh aylanishi, chanqash, qayt qilish, hushdan ketish, nafas olishning buzilishi kuzatiladi. birinchi yordam, avvalambor, jabrlanuvchini o‘choqdan zudlik bilan olib chiqishdan boshlanadi. bronxlar o‘tkazuvganligini ta’minlash, havo-kislorod aralashmasini uzoq vaqt kiritish va yurak-tomir preparatlarini yuborish zarur. hozirgi vaqtda sanoat, qishloq xo‘jaligi, uy sharoitida fosfororganik birikmalar bilan zaharlanish ko‘p tarqalgan. bu modda asab tizimiga ta’sir qiladi, ya’ni holsizlik, bosh og‘rishi, bosh aylanishi, toqatsizlik, nafas olishning buzilishi (bu holat nafas muskullarining bo‘shashishi bilan bog‘liq), qorinda og‘riq va ich ketishi kuzatiladi. davolash: …

5 / 16

avom ettirishga qarshilik qilmaydigan ko‘rsatma hisoblanadi (ishqoriy eritmalarni ishlatish man etiladi). bo‘g‘ilish – o‘pkaga havo o‘tishi uchun to‘siqlar bo‘lganda kelib chiqadi. u yuqori nafas yo‘llariga yot jismlarning tushishi, shikastlanishi yoki ovoz boylamlarining tirishuvchi spazmlari bilan asoslanishi mumkin. nafas siqishida birinchi yordam berilganda, avvalo, toza havoning o‘tishi uchun qulay sharoit yaratishga harakat qilish, keyin jabrlanuvchini jonlantirish chora-tadbirlarini boshlash kerak. o‘tkir allergik reaksiyalar. barcha dori-darmonlar (antibiotiklar, zardob va vaksinalar) hamda muayyan meva mahsulotlari allergik xususiyatga ega bo‘ladilar: tuxum, shokolad, asal, qulupnay, sitrus mevalar. allergik reaksiyaning og‘irligi sensibilizatsiya darajasi bilan belgilanadi. anafilaktik shok allergik reaksiyalar to‘plami hisoblanib, juda og‘ir darajada kechadi. anafilaktik shokning doimiy belgilaridan bo‘lib, o‘tkir tomir yetishmovchiligi, qon bosimining keskin tushishi bilan, yuzning oqarishi yoki giperemiyasi, sianoz, kuchli terlash, puls ipsimonligi hisoblanadi. yurak ritmi chastotasi va to‘g‘riligi buziladi. o‘pka shishi rivojlanishi mumkin va qo‘ng‘iroqsimon nafas paydo bo‘lishi, ko‘p miqdorda ko‘pikli balg‘am ajralishi, o‘pkaning barcha yuzasi bo‘yicha xirillashlar, bronxospazm paydo bo‘lishi kuzatiladi. …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zaharlanishlar"

tinchlik davrda zaharlanishlar tinchlik davrida yuzaga keladigan zaharlanishlar ko‘pincha baxtsiz hodisa yoki ehtiyotsizlik oqibati sifatida ro‘y beradi. ular sanoat, maishiy, dori vositalari, oziq-ovqat va ekologik manbalar orqali sodir bo‘lishi mumkin. bunday zaharlanishlar jamoat salomatligiga tahdid solib, shoshilinch tibbiy yordamni talab qiladi. . zaharlanishlarning asosiy turlari a) maishiy zaharlanishlar tozalovchi vositalar (xlorli suyuqliklar, kislotali aralashmalar) gaz bilan zaharlanish (co – is gazi, metan) pestitsidlar va insektitsidlar b) dori vositalari bilan zaharlanish og‘riq qoldiruvchi, uyqu dorilari, antidepressantlar bolalarning noto‘g‘ri dori qabul qilishi (uy sharoitida xavfsizlik choralari yetishmasligi sabab) c) oziq-ovqat bilan bog‘liq zaharlanishlar mikrobiologi...

This file contains 16 pages in DOCX format (62.5 KB). To download "zaharlanishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: zaharlanishlar DOCX 16 pages Free download Telegram