mantiq tafakkur shakllari va qonunlari

PPTX 21 pages 80,2 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 80,2 KB

Fayl turi PPTX

Pages 21

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mantiq tafakkur shakllari va qonunlari azamova sevinchning falsafa fanidan mustaqil ishisi mantiq tafakkur shakllari va qonunlari azamova sevinchning falsafa fanidan mustaqil ishisi mantiq tafakkur shakllari va qonunlari azamova sevinchning falsafa fanidan mustaqil ishisi reja: 1. mantiqiy tafakkurning mohiyati va vazifalari 2. mantiq tafakkur shakllari: analitik va sintetik 3. deduktiv (tasdiqiy) tafakkur va uning xususiyatlari ... t.me/slaydai_bot mantiqiy tafakkur — fikrni qonuniyatlar asosida tashkil etish, tushuncha, hukm va xulosalar orqali haqiqatni aniqlash jarayoni. uning mohiyati: fikriy operatsiyalarni umumlashtirish, ob’ektivlik va mantiqiy bog‘liqlikni ta’minlash; qaror va izohlarni tartibga solish. vazifalari: bilimlarni tizimlashtirish, noto‘g‘ri xulosalarni oldini olish, ilmiy tadqiqot va muammoni hal etishda yo‘l ko‘rsatish, bashorat qilish va samarali muloqot uchun asos yaratish. ... t.me/slaydai_bot analitik tafakkur (tahlil) — murakkab tuzilmani elementlarga bo‘lib, har bir qismini o‘rganish, tushunchalarni aniqlashtirish va mavhumlikni kamaytirish orqali haqiqatni aniqlash jarayoni; deduktiv usul, tafsiliy ajratish va tasniflash asosida ishlaydi. sintetik tafakkur (sintez) — individual qism yoki ma'lumotlarni birlashtirib …

2 / 21

atishlardan umumiy qoidaga chiqish jarayoni. umumlashtirish qoidalari: 1) vakillilik — namuna butunlikni aks ettirishi, 2) etarli hajm — yetarlicha kuzatishlar, 3) tarafkashlikdan qochish, 4) moslik — o'xshashliklarning ma'noli bo'lishi, 5) tekshirish va tasdiqlash — yangi faktlar bilan sinov, 6) bosqichma-bosqich umumiylik darajasini oshirish, 7) ehtimollik xususiyati. ... t.me/slaydai_bot abstraktsiya mantiqda muayyan predmet yoki hodisaning muhim, umumiy belgilari ajratib olinib, tasavvur yoki tushuncha shakllantirish jarayonidir. u keraksiz, tasodifiy xususiyatlarni inkor etadi va umumiy qonuniyatlarni ochib beradi. konkretlashuv esa umumiy tushunchani aniq, xos holatlarga yoki misollarga qo‘llash orqali tafsilotlar va xususiyatlarni tiklashdir. abstraktsiya va konkretlashuv birgalikda umumlash, farqlash va induktiv-deduktiv xulosalarning asosini tashkil etadi hamda ilmiy-tahliliy fikrlashda metodologik vosita vazifasini bajaradi. ... t.me/slaydai_bot tahlil mantiqiy tafakkurda murakkab hodisani elementlariga ajratib uning tarkibiy qismlarini va aloqa bogʻliqliklarini aniqlash usuli. sintez esa ajratilgan qismlarni birlashtirib umumiy tushuncha yoki yechim yaratish jarayoni. tahlil nazariy va empirik maʼlumotlarni tahlil qilish, farqlash va sabablarni aniqlashga xizmat qiladi. …

3 / 21

t.me/slaydai_bot mantiqiy hukm (propozitsiya) to'g'ri yoki noto'g'ri bo'lishi mumkin bo'lgan fikr ifodasi. hukmlar sodda va murakkab, tasdiqiy va inkoriy, universal (umumiy) va partikulyar (qisman), kategorik, hipotetik, disyunktiv va konjunktiv turlarga bo'linadi. murakkab hukmlar mantiqiy bog'lovchilar orqali hosil bo'ladi. hukmning haqiqat qiymati mantiqiy xulosalarni aniqlashga xizmat qiladi. ... t.me/slaydai_bot 9. mantiqiy mulohaza va xulosa chiqarish qoidalari: 1) dastlabki farazlar aniq va bir-biriga zid bo‘lmasligi kerak. 2) validlik: agar farazlar rost bo‘lsa, xulosa ham doimo rost bo‘lishi lozim. 3) asosiy qoidalar: modus ponens (a→b, a demak b), modus tollens (a→b, b yo‘qligi demak a yo‘qligi). 4) qarama-qarshilik va inkor etmaslik qonunlari. 5) deduktiv va induktiv xulosa, tovushlik va fallatsiyalarni aniqlash. 6) transpozitsiya, hipotezalik silogizm va disjunktiv eliminatsiya qo‘llanadi. ... t.me/slaydai_bot identlik qonuni: har bir narsa o‘ziga teng, a = a. mantikada bu qonun borliq va bayonotlarning o‘ziga xosligini, identifikatsiyasini ta’minlaydi. belgilar: p ↔ p yoki a identik a. u klassik mantiqning asosiy …

4 / 21

'g'ri bo'ladi. bu klassik mantiqning asosiy tamoyillaridan biri bo'lib, ikkilangan qiymatlilikni (bivalensiya) bildiradi. qonun formal ravishda p ∨ ¬p ko'rinishida ifodalanadi va mantiqiy dalillashda kontradiksiyadan chiqarishga yordam beradi. intuitsionistik mantiqda bu qonun umuman qabul qilinmaydi; u erda faqat konstruktsiyaviy isbot mavjudligida qabul qilinadi. ... t.me/slaydai_bot formal mantiqiy tafakkur — belgilangan qoidalar va ramzlardan foydalangan holda dalillarni qatʼiy deduktiv tarzda chiqarish. syllogizm, predikat va propositional mantiq misollari. toʻgʻrilik va dalillik tekshiriladi. noformal mantiqiy tafakkur — kundalik muhokama, induktiv, analogiya va ehtimoliy xulosalarga asoslangan, kontekstga bogʻliq, retorik va pragmatik omillar taʼsirida. noformal argumentlarni relevans, ishonchlilik va pozitsiyaga moslik orqali baholash kerak. ikkala tur ham ilmiy tahlil va qaror qabul qilishda oʻzaro toʻldiradi. ... t.me/slaydai_bot analogiya mantiqda bir hodisa yoki predmet xususiyatlarini boshqasiga o'tkazish orqali xulosa chiqarish usulidir. taqqoslash esa ikki yoki undan ortiq obyektlarni o'xshashlik va farqlarga ko'ra tahlil qilish, umumiy qonuniyat va munosabatlarni aniqlash vositasidir. analogiya induktiv asosga ega, yangi taxminlarni …

5 / 21

atsiya kausal hukmni mustahkamlaydi. ... t.me/slaydai_bot mantiqiy dalillash va isbotlash metodlari: deduktiv va induktiv mantiq; abduktiv izoh berish; to'g'ridan-to'g'ri isbot, kontrapositsiya, kontradiksiyaga asoslangan isbot (redutio ad absurdum); matematik induksiya; hukmiy qoida va inferensiya qoidalari (modus ponens, modus tollens); formal va semantik isbotlar; aksiomatik usul, teoremalar va lemmalar isbotlanishi; konstruktiv va no-konstruktiv yondashuv; misol va qarshi misol orqali tekshirish; mantiqiy yaroqlilik, tovongilik va isbotning aniqligi. ... t.me/slaydai_bot mantiqiy xatolar va noto'g'ri mulohazalar: mantiqan xatolik yoki noto‘g‘ri bog‘lanishlardan kelib chiqadi. 1) ad hominem — shaxsga hujum. 2) tezkor umumlashtirish — yetarli dalilsiz umumlashtirish. 3) post hoc — sabab va natijani chalkashtirish. 4) non sequitur — xulosalar premisslarga mos kelmasligi. 5) slippery slope — ortiqcha zanjirlash. sabablari: noto‘g‘ri premissalar, emotsional qaror, tahlil yetishmasligi. oqibatlari: noto‘g‘ri qarorlar, bilim buzilishi. oldini olish: premisslarni tekshirish, aniq ta’riflar, formal tahlil. ... t.me/slaydai_bot simvolik mantiq formal til bo‘lib, atomik bayonlar va bog‘lovchilar (¬, ∧, ∨, →, ↔) orqali …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "mantiq tafakkur shakllari va qonunlari"

mantiq tafakkur shakllari va qonunlari azamova sevinchning falsafa fanidan mustaqil ishisi mantiq tafakkur shakllari va qonunlari azamova sevinchning falsafa fanidan mustaqil ishisi mantiq tafakkur shakllari va qonunlari azamova sevinchning falsafa fanidan mustaqil ishisi reja: 1. mantiqiy tafakkurning mohiyati va vazifalari 2. mantiq tafakkur shakllari: analitik va sintetik 3. deduktiv (tasdiqiy) tafakkur va uning xususiyatlari ... t.me/slaydai_bot mantiqiy tafakkur — fikrni qonuniyatlar asosida tashkil etish, tushuncha, hukm va xulosalar orqali haqiqatni aniqlash jarayoni. uning mohiyati: fikriy operatsiyalarni umumlashtirish, ob’ektivlik va mantiqiy bog‘liqlikni ta’minlash; qaror va izohlarni tartibga solish. vazifalari: bilimlarni tizimlashtirish, noto‘g‘ri xulosalarni oldini olish, il...

This file contains 21 pages in PPTX format (80,2 KB). To download "mantiq tafakkur shakllari va qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mantiq tafakkur shakllari va qo… PPTX 21 pages Free download Telegram