estetikaning predmeti, tadqiqot doirasi vavazifalari

PPTX 21 pages 2.6 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint estetikaning predmeti, tadqiqot doirasi va vazifalari estetikaning falsafiy mohiyati estetika yoxud nafosatshunoslik eng qadimgi fanlardan biri. uning tarixi ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o’z ichiga oladi. biroq u o’zining hozirgi nomini xviii asrda olgan. ungacha bu fanning asosiy muammosi bo’lmish go’zallik va san’at haqidagi mulohazalar har xil san’at turlariga bag’ishlangan risolalarda, falsafa hamda ilohiyot borasidagi asarlarda o’z aksini topgan edi. “estetika” atamasini birinchi bo’lib buyuk olmon faylasufi aleksandr gotlib baumgarten (baumgarten/ 1714- 1762) ilmiy muomalaga kiritgan. bunda u boshqa bir ulug’ olmon faylasufi gotfrid vilgelm leybnis (leibnis / 1646-1716) ta’limotidan kelib chiqqan holda munosabat bildirgan edi aleksandr gotlib estetika-falsafiy fanlardan biri. falsafa esa fanlarning podshosidir. darhaqiqat, u fanlar podshosi sifatida barcha tabiiy va ijtimoiy ilmlar erishgan yutuqlarni o’z qamroviga olib, ulardan umumiy xulosalar chiqarib, shular asosida insoniyatni haqiqat tomon yetaklaydi. shu bois tafakkurni falsafaning predmeti deb atash maqsadga muvofiq. estetika esa falsafiy fan sifatida barcha san’atshunoslik fanlari erishgan …

2 / 21

lan aloqadorli). ma'lumki,insonning ruhiy hayotini o'rganar ekan, ruh shunoslik,hissiyotlar masalasiga katta o’rin beradi. go’zallikni,san’at asarini yaratish va idrok etish ham ma’lum ma’noda hissiyotlar bilan bog’liq. masalan,oddiy harsang tosh kishida alohida bir hissiy taassurot uyg’otmaydi. lekin toshga haykaltarosh qo’l urganidan so’ng,undan hayot nafasi,insoniy hissiyotlar ufura boshlaydi sotsiologiya (ijtimoiyshunoslik) fani bilan aloqadorligi. ma'lumki, har bir san’at asri alohida inson shaxsiga e’tibor qilgani holda, jamiyatni ijtimoiy munosabatlar tizimi sifatida badiiy tadqiq etadi. hatto inson ba jamiyat bevosita aks etmagan manzara janridagi asarda ham ijtimoiylik jamiyat a’zosi –muallif qarashlarining bivosita in’ikosi bo’lmish uslubda o’zini ko’rsatadi. zero, asar muallifi hech qachon o’zi mansub jamiyatdan chetda «tomoshabin » bo’lib turolmaydi. shuningdek, yirik asarlar sotsiologik tadqiqotlar uchun o’ziga xos material bo’lib xizmat qiladi. dinshunoslik fani bilan aloqadorligi. din va san’at doimo bir-birini to’ldirib keladi va ko’p hollarda biri boshqasi uchun yashash sharti bo’lib maydonga chiqadi. buning ustiga, har bir umumjahoniy dinning o’z tasarrufidagi san’at turlari bor: budachilik …

3 / 21

aytganda, bilish va baholash faoliyati natijalarini, yani semantik va pragmatik axborotni o’zida mujassam qilgan san’at asari o’sha axborotni yetkazib berishga ham mo’ljallangan. estetikaning amaliy ahamiyati har bir fanning inson va jamiyat hayotida o’ziga xos amaliy ahamiyati bor: estetika ham bundan mustasno emas. avvalo, u kundalik hayotimizda nafosat tarbiyasini to’g’ri yo’lga qo’yish borasida katta ahamiyatga ega. erkin, demokratik jamiyatimizning har bir a’zosi go’zallikni chuqur his etadigan,uni asraydigan nafis did egalari bo’lishlari lozim. haqiqiy badiiy asar bilan saviyasi past asarni farqlay bilishlari, «ommaviychilik san’ati»ni rad qila olishlari lozim. ana shu nuqtayi nazardan qaraganda, estetika jamiyatning barcha a’zolari uchun muhim ahamiyatga ega. mavzu: estetik ong va estetik faoliyat. estetikaning asosiy tushunchalari estetik ong va uning tuzilmasi estetik anglash. estetik anglash iborasini ajratib ko’rsatishiizning sababi shundaki, odatda falsafiy fanlarga doir ilmiy adabiyotlarda “anglash” o’rniga “ong” ostilohi qo’llab kelinadi. estetik ong, ilmiy ong, huquqiy ong va h.k. bizningcha, bu unchalik to’gri emas: ruschadagi- “soznaniyie” so’zining …

4 / 21

ususiyatini saqlab qolgan holda, keyinchalik uning butun umri moboynida takomillashib boradi, estetik muhokama, estetik baho, estetik did va estetik idealning shakllanishiga xizmat qiladi estetik hissiyot. ko’pincha adabiyotlarda esteik hissiyot “ estetik tuyg’u” so’zi birlik shaklida beriladi. goh estetik kechinmaning, goh estetik hayajonning sinonimi tarzida talqin qilinadi. bizningcha , bu unchalik tog’ri emas. chunki hayajon ham, kechinma ham bitta tuyg’udan emas, tuyg’ular silsilasidan iborat bo’ladi, shu sababdan uni ko’plikda – hislar yoki hissiyot shaklida qo’llash maqsadga muvofiq. estetik baho. qadriyat va baho, yuzaki qaraganda, mohiyatan bir xil bo’lishi kerakdek tuyuladi. aslida ular orasida o’ziga xos farq mavjud. to’g’ri, estetik qadriyat obyektning subyektga munosabatini anglatadi, obyekt, odatda, o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’ladi. lekin bu-muayyan go’zallik yoki ulug’vorlik hamma uchun ham, hamma vaqt ham bir xildagi go’zallik va ulug’vorlik bo’lib qolaveradi, degani emas estetik did. estetik did tushunchasining o’ziga xosligi shundaki, u bir tomondan, idrok, fahm, farosat kabi ildizi aqlga borib taqalsa, ikkinchidan, …

5 / 21

onning maqsadga muvofiq tarzda aql yoki kuch vositasida amalga oshiriladigan faoliyati. ibtidoiy davrlarda mehnat asosan majburiylik tabiatiga ega bo’lgan: qadimgi odam qorin to’ydirish uchun ko’p va og’ir mehnat qilgani bizga yaxshi ma’lum. keyinchalik ish qurollarining takomillashuvi, yangidan yangi ishlab chiqarish vositalarining olib keldi. fan-texnika taraqqiy topgan hozirgi davrda odamlar asosan muayyan kasbiy tayyorgarlikdan keyin mehnat faoliyatini boshlaydilar. estetikaning asosiy mezoniy tushunchalari “g’o’zallik”ning tugal ilmiy ta’rifi haqida biror-bir qat’iy fikr mavjud emas. biroq, go’zallikning idrok etilishi, tabiatda namoyon bo’lishi, san’atda aks etishi hamda uning jamiyat rivojiga ta’siri haqida bildirilgan fikrlar, ilgari surilgan g’oyalar, yaratilgan ta’limotlar o’zining salmog’i bilan ahamiyatlidir. inson va uning ruhiy-jismoniy, axloqiy-estetik faoliyati, tabiat va undagi hodisalar, jamiyat va unda ro’y beryotgan ijtimoiy-ma’naviy, siyosiy-iqtisodiy jarayonlar go’zalikka yondoshuvning tarixan tarkib topgan asosiy obyektlaridir. chiroylilik- narsalarning tashqi ko’rinishini, holatini, bajarilgan ish yoki qilingan harakatdagi o’zaro hamohanglikni ifodalovchi tushuncha. chiroylilikni insonlarda yoqimli taasurot qoldiradi, ammo ayni bir paytda o’sha chiroyli bo’lgan narsa …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "estetikaning predmeti, tadqiqot doirasi vavazifalari"

prezentatsiya powerpoint estetikaning predmeti, tadqiqot doirasi va vazifalari estetikaning falsafiy mohiyati estetika yoxud nafosatshunoslik eng qadimgi fanlardan biri. uning tarixi ikki yarim-uch ming yillik vaqtni o’z ichiga oladi. biroq u o’zining hozirgi nomini xviii asrda olgan. ungacha bu fanning asosiy muammosi bo’lmish go’zallik va san’at haqidagi mulohazalar har xil san’at turlariga bag’ishlangan risolalarda, falsafa hamda ilohiyot borasidagi asarlarda o’z aksini topgan edi. “estetika” atamasini birinchi bo’lib buyuk olmon faylasufi aleksandr gotlib baumgarten (baumgarten/ 1714- 1762) ilmiy muomalaga kiritgan. bunda u boshqa bir ulug’ olmon faylasufi gotfrid vilgelm leybnis (leibnis / 1646-1716) ta’limotidan kelib chiqqan holda munosabat bildirgan edi aleksandr gotlib estetika-fa...

This file contains 21 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "estetikaning predmeti, tadqiqot doirasi vavazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: estetikaning predmeti, tadqiqot… PPTX 21 pages Free download Telegram