iqtisodiy inqiroz kategoriya sifatida

PPTX 61 pages 164.1 KB Free download

61 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 164.1 KB

File type PPTX

Pages 61

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 61

prezentatsiya powerpoint mavzu. iqtisodiy inqiroz kategoriya sifatida mamlakat iqtisodiyotini barqaror rivojlantirish, barqaror iqtisodiy o'sish sur'atlariga erishish, jahon bozorida milliy mahsulotlarimizning raqobatbardoshligini ta'minlash, xalqimizning hayot darajasi va farovonligini oshirish bugungi kundagi eng ustuvor vazifalardan hisoblanadi. o'zbekiston respublikasining prezidenti sh.m. mirziyoev bu borada o'z ma'ruzalarida quyidagi fikrlarni ta'kidlaydi, “bugun mamlakatimizning barqaror rivojlanish yo'lida izchil ilgarilab borishini tahlil qilar ekanmiz, o'tgan yili printsipial muhim islohotlarni amalga oshirish bo'yicha qat'iy qadamlar qo'yildi, deb aytishga barcha asoslarimiz bor. bu islohotlarning asosiy maqsadi – aholi uchun munosib hayot darajasi va sifatini ta'minlashdir. jadal va barqaror rivojlanishga qaratilgan bu siyosat bundan keyin ham so'zsiz davom ettiriladi” barqaror iqtisodiy o'sishni ta'minlash, avvalo, barqaror iqtisodiy o'sish sur'atlarining pasayishiga olib keluvchi omillarni tahlil qilishni taqozo qiladi. chunki bugun dunyo mamlakatlari iqtisodiyotida yuz berayotgan voqea-hodisalar milliy iqtisodiyotimizga o'z ta'sirini o'tkazadi. bu so'nggi paytlarda bot-bot tilga olinayotgan iqtisodiy inqirozni, uning kelib chiqish sabablarini, uni yuzaga kelishiga zamin hozirlovchi omillarni chuqur tahlil qilishni …

2 / 61

mg'arish muvozanatlarining buzilishi natijasida tsikllilik vujudga keladi. bu, ayniqsa, bozor iqtisodiyotiga xosdir. shuningdek, olimlarning izlanishlari natijasiga ko'ra, birinchi klassik inqiroz ro'y berganidan beri iqtisodiy inqirozlar taxminan har 15-20 yil oraliq bilan takrorlanib turar ekan. iqtisodiy inqirozlarning doimiy ravishda bunday takrorlanib turishi bu borada ilmiy izlanishlar olib borishni taqozo etadi. fanda iqtisodiy inqirozning kategoriya sifatida qaralishi uning mazmun-mohiyatini yanada aniqlashtirish imkonini beradi iqtisodiyotda iqtisodiy inqiroz va u bilan bog'liq jarayonlar doim e'tibor markazimizda bo'lib kelgan. iqtisodchi olimlarining ilmiy izlanishlarida bu yo'nalish alohida ahamiyat kasb etadi. a.vahabov, n.jumaev va e.xoshimovlarning fikricha, “iqtisodiy inqiroz (retsessiya) – iqtisodiyotning shunday holatiki, mamlakat yalpi ichki mahsulotining mutlaq hajmi kamida ikki chorak mobaynida ketma-ket qisqaradi. iqtisodiy inqiroz bozor iqtisodiyotiga xos hodisa bo'lib, ma'lum davriylik bilan takrorlanib turadi h.abulqosimov va m.abulqosimovlarning yozishicha, “inqiroz (krizis) – yalpi talab va yalpi taklif, ishlab chiqarish bilan iste'mol, iste'mol va jamg'arish hamda daromadlar bilan harajatlar o'rtasidagi ziddiyat vujudga kelganida va bu ziddiyat …

3 / 61

o'q. chunki iste'molchilarning to'lov qobiliyati bilan ishlab chiqaruvchilarning jami taklifining oralig'ida mahsulot ishlab chiqaruvchilarning sof foydasi yotadi. vaqt o'tishi bilan bunday nomutanosiblik yig'ilib, jamg'arilib boradi. natijada xaridorlarning to'lov qobiliyatidan ortiqcha bo'lgan iste'mol tovarlari ishlab chiqariladi va taklif ortadi, asosiy kapital ortiqcha jamg'ariladi. bu holat esa ortiqcha ishlab chiqarish klassik inqirozlarining yuzaga kelishiga sabab bo'ladi. keyinroq iqtisodiy inqirozlarni klassik inqirozlar bilan birgalikda tadqiq etish asnosida iqtisodiy tsikllarning harakati kun tartibidagi eng dolzarb muammolar qatoridan joy oladi. dastlab iqtisodiy tsikllar borasida iqtisodchi olim y.shumpeter xx asrning birinchi yarmida ilmiy izlanishlar olib borgan uning ilmiy izlanishlari natijasi o'laroq, iqtisodiy tsikllar rivojlanishi to'rtta fazada ajratib ko'rsatildi. bular yuksalish, retsessiya, depressiya va jonlanish fazalaridir. birinchi faza – yuksalish bosqichida yangi g'oyalarning paydo bo'lishi, yangi tovar va xizmatlarning joriy etilishi, yangi bozorlarning kashf etilishi natijasida daromad hajmi ortadi hamda natijada iqtisodiy o'sish kuzatiladi. bunda, albatta, ishlab chiqaruvchilarning tadbirkorlik qobiliyatlari alohida o'rin tutadi retsessiya fazasida birinchi fazadagi …

4 / 61

(k-tsikl) nazariyasiga asos soldi. bu nazariyaning asosini yuqorida aytib o'tganimizdek kapitalning jamg'arilishi bilan bog'liq bo'lgan jarayonlar: kapitalning markazlashuvi, bo'linishi va qadrsizlanishi tashkil qiladi. xx asr birinchi choragida n.d.kondratev o'zining 50 yillik uzunlikka ega bo'lgan katta tsikllar nazariyasini isbotlaydi u o'z izlanishlarida g'arbiy evropa mamlakatlari va aqshning 1790 yildan 1920 yilgacha bo'lgan oraliq davrida ba'zi bir iqtisodiy ko'rsatkichlar tahlilidan foydalanadi. olim mazkur tsikllarni ikki bosqichini – ko'tarilib boruvchi va pasayuvchi to'lqinlarni ajratib ko'rsatadi. olim o'zining ilmiy izlanishlarida yirik va kichik tsikllarning o'zaro aloqadorlikdagi harakatini yaqqol ko'rsatib beradi. natijada u jahon xo'jaligining iqtisodiy dinamikasini uzoq muddatli prognozlashning samarali modelini taklif etadi. n.d.kondratev o'zining ilmiy izlanishlarida tsikllar harakatini ikkiyoqlama ekanligini alohida ta'kidlab o'tadi. bir tomondan tsikllar harakatiga sabab iqtisodiyotda mehnat va kapital o'rtasida ziddiyatlar oqibatida vujudga keladigan nomutanosibliklar hisoblansa, ikkinchi tomondan harakatga sabab qilib ishlab chiqarish vositalari rivojlanishi tufayli iqtisodiyotda yangi ukladning shakllanishini ko'rsatib beradi. bunga misol qilib bug' dvigatellari davrining sanoat inqilobi …

5 / 61

lmiy-texnik g'oyalar va innovatsiyalar o'ynaydi; ➢ uzun tsiklning davomiyligi jamiyat kapital boyliklari asosiy elementlaridan biri hisoblangan ishlab chiqarish infratuzilmaviy qurilmalarining o'rtacha hayotiy davri bilan belgilanadi; ➢ barcha ijtimoiy jarayonlar – urushlar, inqiloblar, aholi migratsiyasi iqtisodiy mexanizmning qayta shakllanish natijasidir; ➢ asosiy kapital boyliklarning almashinuvi va uzoq muddatga cho'zilgan iqtisodiy pasayishdan chiqish natura va pul ko'rinishidagi resurslarning jamlanishini taqozo etadi. etarli darajada jamlanmaga erishilgach asosiy kapital boyliklarni radikal yangilash imkoniyati yuzaga keladi va bu o'z navbatida, iqtisodiyotni yangi ko'tarilish fazasiga olib chiqadi endi kondratev tsikllarining fazalariga to'xtalib o'taylik. bu tsikllarning har biri ikki fazadan – ko'tarilish va pasayish fazalaridan iborat. bugungi kunga kelib k-tsiklning 6 – ko'tarilish fazasi sodir bo'lmoqda. ular quyidagilardan iboratdir: birinchi tsiklning ko'tarilish fazasi 1780-1790 yillardan 1810-1817 yillargacha, pasayish fazasi 1810-1817 yillardan 1844-1851 yillargacha bo'lgan vaqtni qamrab oladi; ikkinchi tsiklning ko'tarilish fazasi 1844-1851 yillardan 1870-1875 yillargacha, pasayish fazasi 1870-1875 yillardan 1890-1896 yillargacha bo'lgan oraliqda amalda bo'lgan; uchinchi tsikl …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy inqiroz kategoriya sifatida"

prezentatsiya powerpoint mavzu. iqtisodiy inqiroz kategoriya sifatida mamlakat iqtisodiyotini barqaror rivojlantirish, barqaror iqtisodiy o'sish sur'atlariga erishish, jahon bozorida milliy mahsulotlarimizning raqobatbardoshligini ta'minlash, xalqimizning hayot darajasi va farovonligini oshirish bugungi kundagi eng ustuvor vazifalardan hisoblanadi. o'zbekiston respublikasining prezidenti sh.m. mirziyoev bu borada o'z ma'ruzalarida quyidagi fikrlarni ta'kidlaydi, “bugun mamlakatimizning barqaror rivojlanish yo'lida izchil ilgarilab borishini tahlil qilar ekanmiz, o'tgan yili printsipial muhim islohotlarni amalga oshirish bo'yicha qat'iy qadamlar qo'yildi, deb aytishga barcha asoslarimiz bor. bu islohotlarning asosiy maqsadi – aholi uchun munosib hayot darajasi va sifatini ta'minlashdir. jad...

This file contains 61 pages in PPTX format (164.1 KB). To download "iqtisodiy inqiroz kategoriya sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy inqiroz kategoriya si… PPTX 61 pages Free download Telegram