mehnatni boshqarish usullari

PPTX 38 pages 4.4 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.4 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

mehnatni boshqarish usullari mavzu: mehnatni boshqarish usullari reja mehnatni boshqarishning xarakteri d.makgregorning “x” va “y” nazariyasi mehnatni innovatsion boshqarish. mehnat tushunchasi fiziologik nuqtai nazardan aytilganda bu — organizmda yig‘ilib qolgan hayot energiyasi tufayli sodir bo‘ladigan asab va mushaklar harakati hamda oqsil moddalarning mexanik ishga kirishuv jarayonidir. ayni vaqtda mehnat - bu murakkab ijtimoiy-psixologik jarayon bo‘lib, u kishilarning yashashi uchun shart bo‘lgan abadiy tabiiy zaruriyatdir. biror mahsulot ishlab chiqarish uchun sarflangan mehnat va ish miqdorini bir xil o‘lchovda, ya’ni kilogrammometrda aniqlanganda ishning miqdori mehnat sarfining bir qisminigina, yoki aniqroq qilib aytganda 20 — 30 % ini, ayrim hollarda esa undan ham ancha kam miqdorini tashkil etishi mumkin. 1. mehnatni boshqarish xarakteri, mehnatni boshqarish turlari. o’zining xarakteri bo’yicha mehnat hamma vaqt ham ijtimoiy jarayon bo’lgan. har qanday ijtimoiy mehnat esa belgilangan tashkil qilish va tartibni taqazo qiladi. kimdir xodimlar oldiga maqsadni qo’yishi, vazifalarni taqsimlashi, ularni bajarilishi ustidan nazorat qilishi, har holda odamlarni …

2 / 38

higa bog’liq bo’lgan sharoitlarda ishlab chiqqan. ammo, hozirgi zamon iqtisodiyotida texnika birinchi o’ringa chiqqan. f.teylorning eng yaqin yordamchisi g.gant o’ziga xos jadvalni ishlab chiqadi, unda har bir ishchi har qanday vaqt uchun o’zining ish haqi natijalarini ko’rishi mumkin edi. jadvalda yana ishlab chiqarish dasturlarining bo’limlari va vazifani bajarilishini borishi o’rtasidagi vaqtincha aloqalar aks ettilgan. muxandislar va ishlab chiqarishning boshqa mutaxassislari bilan bir qatorda psixologlar halokatlar va jarohatlarni oldini olish muammosi, hamda atrofdagi jismoniy sharoitlar – yoritish, isitish, shamollatish va h.k.larning mehnat unumdorligiga ta’sirini tadqiqot qilish bilan shug’ullanganlar. ularning g’oyalari zamonaviy fanda rivojlana boshlagan, uni yevropada ergonomika, aqshda esa – sotsial injeneriya deb ataydilar. o‘zbekistonda 2021 yil 1 yanvar holatiga mehnat resurslari 19,1 mln. kishi, iqtisodiy faol aholi 14,8 mln. kishi, jami ish bilan bandlar 13,2 mln. kishi, shundan iqtisodiyotning rasmiy sektorida 5,7 mln. kishi (43,3%), iqtisodiyotning norasmiy sektorida 5,6 mln. kishi (42,8%), ishga joylashtirishga muhtoj shaxslar 1,6 mln. kishi (10,5%) …

3 / 38

ri darajada rivojlangan. uzluksiz-konveyerli ishlab chiqarishni puxta tashkil qilish, rahbarlikni markazlashtirish va mehnatga ilmiy yondoshish tufayli g.ford va boshqa kompaniyalardagi uning izdoshlari ishlab chiqarish xarajatlarini ancha pasayishi va ishlab chiqishni oshishiga erishganlar. ford avtomobili taxminan 5,000 qismdan iborat. asosiy materiallar, texnologiya va ishlab chiqarishning asosiy komponentlarini o'zlashtirish keng ko'lamli ishlab chiqarish uchun zaruriy shartdir. dastlab, ford butun avtomobillarni bitta zavodda yig'di, lekin ular o'z qismlarini ishlab chiqarishni boshlaganlarida, ular bo'limlarga bo'linishni boshladilar, har bir bo'lim bitta vazifaga javob beradi. yaxshi mehnat taqsimoti bilan ford tashqi qismlarni sotib olishni qisqartirdi va ularni tashqi zavodlarda ishlab chiqardi. yuqori standartlashtirilgan va yuqori darajada ixtisoslashgan sanoatlar endi bitta yirik zavodda to'planmay qoldi. mashina ishlab chiqarishdagi qiyinchiliklar uchun "jarayonlarni parchalash va optimallashtirish" qat'iy va har tomonlama rivojlangan va natijalar hayratlanarli edi. misol tariqasida piston rodlarini yig'ishni oling: eski usuldan foydalangan holda, 28 kishi kuniga 175 ta yig'ishdi - har biri 3 daqiqa 5 soniya. usta …

4 / 38

ablik, mas'uliyat sezish, fahm-farosat etishmaydi. bunday holatda xodimni doimo majburlash, nazorat qilish, jazolash va jarima solish qo'rqitib turish zarur. "x nazariyasi" uchta asosga asoslanadi: 1. odamlar ishlashni xohlamaydilar. 2. majburlash muqarrar. 3. xodimlar javobgarlikdan qochishga harakat qiladilar. teoriya x chelovek leniv i stremitsya izbegat rabotu rabotniki boyatsya otvetstvennosti i xotyat chtobi imi rukovodili strogoe rukovodstvo i kontrol yavlyayutsya glavnimi metodami upravleniya v povedenii sotrudnikov dominiruet stremlenie k bezopasnosti dlya dostijeniya tseley nado prinujdat rabotnikov truditsya pod ugrozoy sanktsiy ne zabivaya i o voznagrajdenii yuqori unumdor mehnatga nisbatan iqtisodiy majbur qilishdan foydalanilgan: ishbay ish haqining alohida tizimi (me’yorni bajargan va oshirib bajarganlar uchun oshirilgan tarif stavkalari va baholashlar; bajar-maganlar uchun – stavkalarni 20-30% ga pasaytirilishi, jarimalar); u (igrik) nazariyasi birinchisiga qarama-qarshi: yollanma ishchilar tabitan faol, ularga tashabbuskorlik va uddaburonlik, o'z zimmasiga mas'uliyat olish salohiyati xosdir. duglas makgregorning "y nazariyasi" quyidagi fikrlarga asoslanadi: 1. odamlarda mehnatni yoqtirmaslik tug'ma emas. 2. xodimlarni chetlab …

5 / 38

adir. amaliyotda ular sof ko'rinishda uchramaydi. inson murakkab va ziddiyatli mavjudot. u o'zida ham birinchi, har ikkinchi modellar sifatini mujassamlashtiradi. innovatsiyalarni boshqarish mustaqil yo'nalish sifatida umumiy boshqaruv 20-asrning so'nggi ikki yoki uch o'n yilliklarida paydo bo'lgan. bu davr texnologik va jadal rivojlanishi bilan tavsiflanadi ishlab chiqarilgan mahsulotlarning umumiy hajmida ilm-fanni talab qiluvchi mahsulotlar ulushi keskin ortdi. ko'pgina modellarning hayot aylanishi texnik qurilmalar(radio va televizor qurilmalari, kompyuterlar, avtomobillar va boshqalar) keskin kamaydi. image1.tmp image2.tmp image3.tmp image4.tmp image5.tmp image6.tmp image7.tmp image8.tmp image9.tmp image10.tmp image11.tmp image12.png image13.jpeg image14.tmp image15.tmp image16.png image17.png image18.tmp image19.png image20.png image21.tmp image22.tmp kak mehanacb nposomkutenbhoctb pabouero aha b poceniickort umnepun, cccp u poccun 1897 1907 1917 1928 yeranoaunn a wecrnaveshtii pa6ounis unkn 1950 1960 1967 baenu natuahesky, a ho pa6ounit nehb yeennunnca 1981 1991 kak mehanacb npofomkutenbhoctb pabouen hefenn b poceniickort umnepun, cccp u poccun 1897 1907 1917 1928 yeranoaunn a wecrnaveshtii pa6ounis unkn 1950 1960 1967 baenu natuahesky, …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnatni boshqarish usullari"

mehnatni boshqarish usullari mavzu: mehnatni boshqarish usullari reja mehnatni boshqarishning xarakteri d.makgregorning “x” va “y” nazariyasi mehnatni innovatsion boshqarish. mehnat tushunchasi fiziologik nuqtai nazardan aytilganda bu — organizmda yig‘ilib qolgan hayot energiyasi tufayli sodir bo‘ladigan asab va mushaklar harakati hamda oqsil moddalarning mexanik ishga kirishuv jarayonidir. ayni vaqtda mehnat - bu murakkab ijtimoiy-psixologik jarayon bo‘lib, u kishilarning yashashi uchun shart bo‘lgan abadiy tabiiy zaruriyatdir. biror mahsulot ishlab chiqarish uchun sarflangan mehnat va ish miqdorini bir xil o‘lchovda, ya’ni kilogrammometrda aniqlanganda ishning miqdori mehnat sarfining bir qisminigina, yoki aniqroq qilib aytganda 20 — 30 % ini, ayrim hollarda esa undan ham ancha kam miqdo...

This file contains 38 pages in PPTX format (4.4 MB). To download "mehnatni boshqarish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnatni boshqarish usullari PPTX 38 pages Free download Telegram