mashina tarjimasi

DOCX 10 pages 101.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 101.5 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

kirish tadqiqot mavzusining dolzarbligi mamlakatimizda raqamli texnologiyalarning rivojlanishi bilan chambarchas bog'liq bo'lib, bu erda so'nggi yillarda turli xil ma'lumotlarni chet tiliga tarjima qilishga talab ortib bormoqda. odamlar ilgari noma'lum bo'lgan ma'lumotlar bilan tobora ko'proq muloqot qilmoqdalar, ma'lumotlarni o’zbek tiliga tarjima qilishning turli vositalari yordamida o'rganmoqdalar va shu bilan odamlar zamonaviy dunyoning yangi qirralarini kashf qilmoqdalar. bunday sharoitda o’zbekistonda o’zbek tilini mamlakatda ommalashtirish bo‘yicha turli loyihalar amalga oshirilmoqda, dunyoda o’zbek tili resurslarining mavjudligini oshirishga harakat qilinmoqda. shuningdek, rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, o’zbekiston aholisining uchdan ikki qismidan ko'prog'i o’zbek tilida so'zlashadi. biz tekshirayotgan mashina tarjimasi texnologiyasi til to‘siqlarini bartaraf etishga yordam beradi, masalan, odamlarga xorijiy gazetalardan kundalik yang mashina tarjimasi (mt) inson tarjimasiga nisbatan bazi afzalliklarga ega, chunki u kopincha avtomatik ishlaydi. mashina tarjimasi maxsus intellektual faoliyat turidan foydalangan holda matnlarni bir inson tilidan ikkinchisiga tarjima qilish jarayonida sodir bo'ladigan jarayonlarni o'rganadigan hisoblash tilshunosligining alohida qismini qamrab oladi. aloqa vositalariga talab ortib borayotganligi …

2 / 10

. bitiruv malakaviy ishining tadqiqot ob’ekti turk-qoraqalpoq tilidan o’zbek tiliga mashina tarjimasi tizimi, ya’ni mashina tarjimasining statistik modellari hisoblanadi. tadqiqot predmeti sifatida biz o’zbek-qoraqalpoq-turk parallel korpusi asosida mashina tarjimasi uchun amaliy axborot tizimlarini yaratishning statistik modellari va usullarini ko'rib chiqamiz. biz parallel korpuslardan statistik ma'lumotlardan foydalanishga asoslangan mashina tarjimasining modellari va usullarini o'rganamiz. bu model avvalgi modellarga nisbatan, asosan, tarjimaning yuqori sifati tufayli sezilarli afzalliklarga ega. dunyoning etakchi universitetlarining tadqiqot guruhlari so'nggi o'n yil ichida ko'plab mashina tarjima tizimlarini chiqardi, bunda statistik tarjima modeli ushbu sohada asosiy texnologiyaga aylandi. shunday qilib, ushbu dissertatsiyaning diqqat markazida eng samarali tarjima tizimlaridan birini yaratuvchi statistik mashina tarjimasi (smt) deb nomlanuvchi yondashuv hisoblanadi . smp aglutinativ morfologiyaga ega va shuning uchun kattaroq lug'atga ega bo'lgan o’zbek kabi tillarga nisbatan ancha sodda morfologiyaga ega bo'lgan qoraqalpoq-turk kabi tillar bilan yaxshi ishlaydi. biz o’zbek-qoraqalpoq-turk tarjimasida murakkab morfologiyaga ega tildan tarjima sifatini yaxshilash uchun smt modellarini toÿldirishi …

3 / 10

i so‘zlarni morfologik segmentatsiyalash usuli va morfologik ma’lumotlarni tarjima modeliga birlashtirishning samarali usulini ishlab chiqish; – manba tomonida segmentatsiya algoritmlaridan foydalanadigan mashina tarjimasining amaliy muammolarini hal qilish uchun axborot tizimini ishlab chiqish; - amaliy muammolarni hal qilishning ishlab chiqilgan usullarini eksperimental o'rganish. o'zboshimchalik bilan dastlabki ma'lumotlar bilan ishlab chiqilgan usullarning natijaga ta'sirini baholang va tizim ish faoliyatini optimallashtiring. ushbu tadqiqotning ilmiy yangiligi va asosiysi himoya natijalari : – o’zbek tilidagi so‘zlarni morfologik segmentatsiyalash usuli o’zbek tilining tugallanish sistemasining asosi; – qoraqalpoq-turkcha so‘zlar bilan ishonchli bog‘lanish uchun o’zbek so‘zlarining asosiy xususiyatlari aniqlandi; – morfologik segmentatsiya usuli yordamida qoraqalpoq-turkcha-o’zbekcha so‘zlarni moslashtirishning statistik modeli ishlab chiqilgan. ushbu natijalar ushbu dissertatsiyadagi tarjima modeli uchun fundamental ahamiyatga ega, chunki ular bugungi kunda barcha zamonaviy statistik mashina tarjima tizimlarida qo'llaniladigan modelning umumiy, tildan mustaqil xususiyatlariga taalluqlidir. tarjimaning amaliy muammolarini hal qilish uchun amaliy tadqiqot o'tkazdik va ishlab chiqilgan usullarning natijaga ta'sirini o'zboshimchalik bilan dastlabki ma'lumotlar bilan …

4 / 10

l biz ko'rib chiqayotgan tillarning xususiyatlari asosida amalga oshiriladi. ya'ni, agar manba til morfema-affikslarga boy bo'lsa va ko'rsatma tilda ular alohida yozilsa, so'zning alohida qismlarining morfologik bo'linishi ushbu tillar so'zlari o'rtasidagi moslikni qidirishni yaxshilashi va affikslarni kamaytirishi mumkin. tarjima modeli uchun ma'lumotlarning etishmasligi. ishning amaliy ahamiyati va aprobatsiyasi. ishlab chiqilgan modellar va usullar matnlardan ma'lumot va bilimlarni olish, avtomatik havolalar berish va matnlarni tabiiy tilda qayta ishlash va ma'lumot qidirishning boshqa amaliy muammolarini hal qilish uchun asosdir. o’zbek-qoraqalpoq-turk tiliga tarjima bo'yicha tadqiqot natijalari xalqaro konferentsiyalar doirasida sinovdan o'tkazildi va unda boshqa ishtirokchilarning natijalari bilan taqqoslanadigan natijalar ko'rsatildi. ushbu usullar asosida maxsus yig‘ilgan o‘qitish, sozlash va test parallel korpuslaridan foydalangan holda o’zbek tilidagi matnlarni statistik mashina tarjimasi usullarini joriy etishni o‘z ichiga olgan dasturiy ta’minot ishlab chiqildi. 1-bob. tahlilik sharhi va muammolarni bajarish 1.1 mashina tarjimasini modellashtirish sohasidagi ishlar sharhi mashina tarjimasi 20-asr boshidan ilmiy doirada oÿrganilib kelinmoqda. birinchi tarjima tizimlari …

5 / 10

hinani o'rganish usullarini qo'llashlari mumkin. bu tizimni takomillashtirishning yagona usuli emas. biz internet orqali sinab ko'rishimiz mumkin bo'lgan mt tizimlarining aksariyati foydalanuvchilarga eng yaxshi tarjimalarni taklif qilish imkonini beradi. misol uchun, facebook sizning oldingi tanlovingizni yozib oladi yoki kontentdan foydalanuvchi tilini aniqlaydi va har safar chet tilidagi matnni topganida, facebook matn ostidagi maxsus havola orqali uni tarjima qilishni xohlash yoki xohlamasligingizni hal qilish imkoniyatini beradi. shuni ta'kidlash kerakki, facebook microsoft tomonidan taqdim etilgan tarjima xizmatidan foydalanadi. asosiy muammolardan biri shundaki, biz ob-havo prognozi kabi ma'lum bir domenda munosib sifatni ta'minlaydigan tizimni yarata olsak ham, uni to'g'ri sozlashsiz boshqa domenlarga oson va samarali qo'llash mumkin emas. shuning uchun biz tabiiy til deb ataydigan inson tillarining o'ziga xos sohalari, morfologik xususiyatlari va semantik xususiyatlarini o'rganishimiz kerak. va eng muhimi, tabiiy tilni qayta ishlash sun'iy intellekt tadqiqotining eng faol sohasidir. bu yerda men mashina tarjimasi texnikasi va qisqacha sharhini taqdim etmoqchiman statistik mashina …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mashina tarjimasi"

kirish tadqiqot mavzusining dolzarbligi mamlakatimizda raqamli texnologiyalarning rivojlanishi bilan chambarchas bog'liq bo'lib, bu erda so'nggi yillarda turli xil ma'lumotlarni chet tiliga tarjima qilishga talab ortib bormoqda. odamlar ilgari noma'lum bo'lgan ma'lumotlar bilan tobora ko'proq muloqot qilmoqdalar, ma'lumotlarni o’zbek tiliga tarjima qilishning turli vositalari yordamida o'rganmoqdalar va shu bilan odamlar zamonaviy dunyoning yangi qirralarini kashf qilmoqdalar. bunday sharoitda o’zbekistonda o’zbek tilini mamlakatda ommalashtirish bo‘yicha turli loyihalar amalga oshirilmoqda, dunyoda o’zbek tili resurslarining mavjudligini oshirishga harakat qilinmoqda. shuningdek, rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, o’zbekiston aholisining uchdan ikki qismidan ko'prog'i o’zbek tilida so'zlashadi. ...

This file contains 10 pages in DOCX format (101.5 KB). To download "mashina tarjimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mashina tarjimasi DOCX 10 pages Free download Telegram