molekulyarbiologiya

PPTX 60 pages 5.3 MB Free download

60 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.3 MB

File type PPTX

Pages 60

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 60

prezentatsiya powerpoint molekulyar biologiya organizmlarning hayot faoliyati davomida irsiy material ishlaydi, reduplikitsiyalanadi, mutatsion yoki rekombinatsiya o'zgarishlarga uchraydi. biroq xozirgi vaqtda molekulyar genetikaning rivojlanishi tufayli gen redupliklikatsiya, mutatsiyalanish va rekombinatsiyalanish birligi deb karalmaydi. gen irsiy materialning ishlash birligidir, ya'ni ota-ona belgilarini nasldan-naslga o'tkazish birligidir. "belgi" deganda bir organizmning ikkinchisidan ajratishga (farqlashga) imqon beradigan xoxlagan aloxida bir sifat va xususiyat tushuniladi. kimyoviy xususiyatiga kura gen dnk molekulasining bir qismidir. xozirgi genetikada bu qismi "sistron" deyiladi. gen bir qator xususiyatlarga ega. ulardan biri ta'sirining diskretligidir, ya'ni turli xil belgilar xromosomaning turli qismlarida joylashgan turli xil genlar tomonidan mutatsion o'zgarishlarga duchor bo'lmasa bir qator avlodlarga o'zgarmay o'tadi. genning ta'siri o'ziga xos, ya'ni har bir gen aloxida-aloxida belgini yoki belgilar guruxini yuzaga chikishini ta'minlaydi. bir genning bir vaqtda bir necha belgining yuzaga chiqarishi pleyotropiya deyiladi. masalan, marfan sindromida gen mutatsiyasi biriktiruvchi to'qimada o'zgarishlar yuzaga chiqarib oqibatda ko'pgina kasalliklarga olib keladi. juda ko'pchilik genlar ikkita yoki …

2 / 60

eptidlardan iborat bo'lib, ularning har biri 2-martadan takrorlanadi. alfa-polipeptid 141, beta-polipeptid esa 146-ta aminokislota koldigidan tashkil topgan. ana shu normal alfa va beta polipeptidlar zanjirida bironta aminokislotaning urni almashib kolsa, u mutatsiya natijasi xisoblanadi. masalan, hbs normal nb dan 6-urindagi glo'tamin kislota urniga valin urnashib kolganining natijasida hosil bo'ladi. xozirgi vaqtda 80 xil gemoglabin ana shunday mutatsiyalar natijasida hosil bo'lganligi ma'lum. mendel qonunlarini o'rganishimizda biz belgilarning mustakil xolda nasldan-naslga berilish xodisasini kurdik. dominantlik, chala dominantlik xodisalari bilan tanishdik. bo'larning hammasi turli xil (gomolog bo'lmagan) xromosomalarga taalluklidir. ma'lumki, odamning hamma somatik xujayralari 46 tadan xromosomaga ega. biroq, odamdagi belgilar nixoyatda ko'p sonlidir. demak, bundan xromosomalarda juda ko'plab genlar joylashgan degan xulosa chiqarish mumkin. bitta xromomsomada joylashgan genlar birikkan genlar deyiladi. u yoki bu xromosomadagi hamma genlar biriqish guruxini tashkil etadi; ular odatda gametogenez davrida 1 ta gametaga tushadi va birgalikda nasldan-naslga o'tadi. shunday qilib, bitta biriqish guruxiga kirgan genlar mendelning mustakil …

3 / 60

bitta xromosomada joylashagan ya'ni ular birikkan genlardir degan xulosa chiqarish mumkin. belki oqsil molekulalari tuzilishini tasavvur etish uchun ayollarimiz bo'yniga taqadigan durni ko'z oldingizga keltiring. oqsil molekulalari xuddi dur kabi “bir ipga” tizilgan alohida moddalar – aminokislotalardan tashkil topadi. ayollar bo'yniga taqiladigan durga deyarli bir xil kattalikdagi donachalar terilgan bo'lsa, oqsil tizimidagi molekulalar har xil shaklli va izchil ketma-ketlikka ega bo'lmaydi. rozalind franklin rosalind franklin dnk 1953 g. – otkritie strukturi dnk 1962 g. frensisu kriku, djeymsu uotsonu i morisu uilkinsu bila prisujdena nobelevskaya premiya po fiziologii i meditsine nukleinovie kisloti dnk nukleotid azotistoe osnovanie pentoza ostatok fosfornoy kisloti rnk pravilo chargaffa: nukleotid azotistoe osnovanie (a ili g ili t ili ts ili u) pentoza (riboza ili dezoksiriboza) fosfat 1’ 3’ 5’ timin timinoviy nukleotid adenin guanin timin tsitozin dnk azotistie osnovaniya purinovie pirimidinovie adenin guanin tsitozin timin uratsil a g ts t u rnk sovremennoe predstavlenie tsentralnoy dogmi molekulyarnoy …

4 / 60

i k vivodu, chto peredacha nasledstvennix priznakov svyazano s xromosomoy. vse priznaki organizma, kotorie soxranyaetsya v xromosomax, t.e. sbor vsex genov nazivaetsya genotipom. geneticheskiy kod odin gen – odin belok ( odin sistron – odin polipeptid). pri mutageneze voznikayut geneticheskie bolezni: fenilketonuriya, tirozinoz, albinizm i dr. pri izmenenie odnogo gena voznikaet metaboliticheskie nedostatki. mutatsiya (izmenenie gena pri vliyanie razlichnix faktorov – mutagenov) gena soprovojdaetsya s poteriem aktivnosti fermentov. aminoatsil-trnk-sintetazi v tsitoplazme kajdaya iz 20 aminokislot svyazivaetsya pri pomoshi kovalentnix svyazey so svoimi spetsificheskimi trnk, obrazuetsya aminoatsil-trnk. dlya kajdoy reaktsii biokatalizatorom yavlyayutsya spetsificheskie aminoatsitil-trnk-sintetaza. takie protsessi bili dokazani mnogochislennimi issledovaniyami. i takie fermenti bili videleni iz bakteriy e.coli. translyatsiya razlichayut tri etapa translyatsii initsiatsiyu elongatsiyu terminatsiyu initsiatsiya. elongatsiya. terminatsiya skorost peredvijeniya ribosomi po i-rnk - 5–6 tripletov v sekundu, na sintez belkovoy molekuli, sostoyashey iz soten aminokislotnix ostatkov, kletke trebuetsya neskolko minut. kogda v a-uchastok popadaet kodon-terminator (uaa, uag ili uga), …

5 / 60

mikrostrukturalar – xromosomalar va genlar orkali, kodlash usuli bilan avloddan avlodga xar bir turning biologik xususiyatlarini utishiga aytiladi. xromosoma (yunoncha chromo – rang, soma – tanacha demakdir) – uz uzidan kupayuvchi, murakkab, ipsimon xujayra yadrosining elementi. insonning xar bir xujayrasi 46 yoki 23 juft xromosomadan iborat (22 juft autosoma - ayollarda va erkaklarda bir xil, va 1 juft jinsiy xromosomalar: erkaklarda xy , ayollarda xx). katta-kichikligi, tsentromerani joylanishi va elkasini uzinligiga karab insonda uch tur xromosomalar ajratiladi: metatsentrik (median), submetatsentrik (submedian), akrotsentrik (subterminal). katta-kichikligi, tsentromera joylanishiga karab xamma xromosomalar 7 guruxka bulingan 1000 tugilgan chakalloklarning 7tasida xar xil xromosom kasalliklar uchrashi mumkin. xromosomalar kasalliklari klassifikatsiyasi asosida mutatsiyalar turi yotadi. mutatsiyalar – nasldan naslga utuvchi xujayraning irsiy materialining noananaviy uzgarishlaridir. spontan va indutsiyalashgan mutatsiyalar ajratiladi. spontan mutatsiyalar uz-uzidan paydo buladi. indutsiyalashgan mutatsiyalar tashki muxitni xar-xil ta'sirlari (mutagenlar) okibatida paydo buladi, ular fizik va kimiyoviy bulishi mumkin. fizik mutagenlar - issiklik, sovuklik, …

Want to read more?

Download all 60 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyarbiologiya"

prezentatsiya powerpoint molekulyar biologiya organizmlarning hayot faoliyati davomida irsiy material ishlaydi, reduplikitsiyalanadi, mutatsion yoki rekombinatsiya o'zgarishlarga uchraydi. biroq xozirgi vaqtda molekulyar genetikaning rivojlanishi tufayli gen redupliklikatsiya, mutatsiyalanish va rekombinatsiyalanish birligi deb karalmaydi. gen irsiy materialning ishlash birligidir, ya'ni ota-ona belgilarini nasldan-naslga o'tkazish birligidir. "belgi" deganda bir organizmning ikkinchisidan ajratishga (farqlashga) imqon beradigan xoxlagan aloxida bir sifat va xususiyat tushuniladi. kimyoviy xususiyatiga kura gen dnk molekulasining bir qismidir. xozirgi genetikada bu qismi "sistron" deyiladi. gen bir qator xususiyatlarga ega. ulardan biri ta'sirining diskretligidir, ya'ni turli xil belgilar ...

This file contains 60 pages in PPTX format (5.3 MB). To download "molekulyarbiologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyarbiologiya PPTX 60 pages Free download Telegram