molekulyar biologiya

PPT 70 pages 1.9 MB Free download

70 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPT

Pages 70

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 70

powerpoint presentation toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi fan: «biologik kimyo» 2 kurs mavzu: molekulyar biologiya.genlar ekspretsiyasi: dnk tuzilishi, replikatsiya trankriptsiya mavzuga oid ko'rib chiqiladigan nazariy savollar. genlarning shakillanishi fizik kimyoviy maxanizmlarni tushuntiruvchi uotson va krik modeli. dnk va irsiyat. replikatsiya va xujayra bo'linishi. dnk sintezi (replikatsiya): dnk-polimerazalar; polinukleotid zanjirida ma'lum zichlikdagi nukleotidlarni ketma-ket biriktirish yo'li bilan gen xaqida axboratni shakillantirish. dnk replikatsiyadan so'ngi o'zgarishlari: metillanish, telemerlanish va reparatsiya. gen strukturasi va tashkillanishi: prokariot va ekariotlarning xromosomalari. rekombinatsiya izchillikni (ketma-ketlikni) kiritish,transpazonlar, plazmidalar va bakteriyafaglar. transkriptsiya, mrnkning kovolent maodefikatsiyasi. rnk ni posttranskriptson o'zgarishlari. mashg'ulot o'tkazilish usuli aylana stol atrafida savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar savollar molekulyar biologiya nimani o'rgatadi? molekulyar biologiya genetik ma'lumot va tana xususiyatlari o'rtasidagi bog'liqlikni o'rganadi, oqsillar yordamida realizatsiya qilinadi. genetika bo'limida o'rganiladigan asosiy jarayonlar - bu replikatsiya, transkriptsiya va translatsiya. ularning yordami bilan irsiy ma'lumotlarning …

2 / 70

rning tuzilishi haqidagi eng so'ngi ilmiy ma'lumotlariga asoslangan. molekulyar biologiyaning eng muhim biologik makromolekulalarning turli shakllari va ularni evolyutsiya ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. molekulyar biologiyaning fan tariqasida dunyoga kelishi j. uotson va j. krikning kashfiyotiga bog'liq bo'lgan. bu olimlar tomonidan dnk dezoksiribonuklein kis-lotasining modeli kashf etilgan, ya'ni dnk molekulasi qo'sh spiral tuzilishga ega ekanligini isbot qildilar (1953). bu kashfiyot irsiy belgilar qanday saqlanadi va avloddan-avlodga qanday o'tadi, degan muammolarni hal qilish imkoniyatini berdi, bunda «replikatsiya» «transkriptsiya» va «translyatsiya» mexanizmlar aniqlandi. molekulyar genetikaning markaziy qoidasi. (f.krik) tirik tabiatda genetik ahborotni o'tkazish yo'li ob'ekt – tirik organizmlar: - ko'p xujayrali - bir xujayrali - eukariot va prokariod viruslar molekulyar biologiyaning ilmiy tadqiqot ishlarida keng qo'llaniladigan metodlari va asboblari elektron mikroskop, ultratsen-trifuga elektroforez, nishonlangan atomlar xromotografiya, rentgen-struktura analizi, molekulyar biologiyaning evolyutsiyada borish mexanizmi jonli organizmlar uchun xos bo'lgan rivojlanish fenomenini oqsil va nuklein kislotalarning o'zaro munosabatli, reaktsiyalar shaklida ifodalanishi. molekulyar biologiya evolyutsiyada borish …

3 / 70

organlari materi-allari bo'lib xizmat qilsa nuklein kislota: bu informatsion material bo'lib organizmning tuzilishi, o'sishi, rivojlanishi, axboratning saqlanishi, takrorlanishi, almashinuvi va belgilarni nasldan-naslga o'tishini ta'minlaydi. har bir tirik organizmda nuklein kislotalarning har ikki turi; dezoksiribonuklein kislota (dnk) va ribonuklein kislota (rnk) mavjud. faqat viruslar bularning bir turini, yo dnk, yoki rnk ni tutadi. nuklein kislotalar oqsillar bilan birga hayotning moddiy asosini tashkil qiladi. genlar shakillanishining fizik-kimyoviy mexanizmlarini tushunturuvchi uotson va krik modeli. gen (yun. genos — urug', kelib chiqish) — irsiyatning elementar birligi va moddiy asosi. g. organizm belgi va xususiyatlarini nasldan naslga o'tkazish funktsiyasini bajaradi. g. dnk (ba'zi viruslarda rnk) molekulasining bir qismi bo'lib, tirik hujayra oqsillaridan birining tuzilishini belgilab beradi va shu oqsillar orqali ayrim belgi yoki xossalarning rivojlanishini ta'minlaydi. organizmning turga xos va individual xususiyatlari to'g'risidagi jami genetik axborot, yaʼni g.lar yigindisi — genotipa" bo'ladi. barcha organizmlar, jumladan bakteriya va viruslarning irsiyati g.dagi nukleotidlarning dnkda joylashishi tartibiga va …

4 / 70

ishli xususiyatlarga ega bo'lishi maxsus g.larning taʼsiriga bog'liq. genotip-bu, organizmning barcha belgilari va xromosomalar genlarining to'plamiga genotip deyiladi. belgilarning nasldan-naslga o'tib borish mexanizmining izoxida genotip o'z-o'zini paydo qilib turadi degan tushunchani ham o'z ichiga oladi: o'z-o'zini paydo qilishi natijasida xujayra genotipi ikki baravar ortadi va keyingi bo'linishda qiz xujayralarning har biri to'la genlar to'plamini oladi. bu tushuncha mitoz jarayonida xromosomalarning ikki baravar ortib, tarqalib borish manzarasiga asoslanadi. 1953 yilda gamov (aqsh) genetik kod 3 ta nukleotid to'plamdan (tripletli koddan) tashkil topgan bo'lishi kerak, degan g'oyani ilgari surdi. haqiqatan ham, bunda 4 xil nukleotid yordamida 64 ta kombinatsiya hosil qilish mumkin. 1961 yilning boshlarida ingliz olimi j. krik «genetik kod» muammosini matematik analiziga asoslanib, «kod» haqiqatdan ham tripletli xarakterga ega, degan xulosaga qo'shilgan. «triplet» j. krik ifodasiga ko'ra «kodon» deb nomlangan. xix asrning oxiri va xx asrning boshlaridagi genetik hamda tsitologik tadqiqotlarda, xromasomalar va unda joylashgan dnk malekulasi irsiyatni moddiy asoslarini …

5 / 70

rinishida namoyon qilish. dnk va irsiyat dnkning qurilishi, biosintezi va vazifalarini o'rganish umumbiologik jihatdan muhim bo'lgan irsiyat muammosining yuzaga kelishi va uni hal etish bilan bog'liq. genetik hamda tsitologik tadqiqotlar irsiy belgilarni nasldan-naslga o'tib borishi xromosomalarga bog'liqdir, degan xulosa bilan tasdiqlangan. belgilarning nasldan-naslga o'tib borishida xromosomaning ma'lum bir qismi-gen bilan o'tadigan biror irsiy belgini ajratdi. belgilar to'plamiga barcha xromosomalar genlarining to'plami -genotip to'g'ri keladi. belgilarning nasldan-naslga o'tib borish mexanizmining izohi genotip o'z-o'zini paydo qilib turadi, degan tushunchani qamrab oladi. o'z-o'zini paydo qilishi natijasida hujayra genotipi ikki baravar ortadi va keyingi bo'linishda qiz hujayralarning har biri to'la genlar to'plamini o'z ichiga oladi. bu tushuncha mitoz jarayonida xromosomalarning ikki baravar ortib, tarqalib borishda asoslangan. xromosomalar tarkibida oqsil va dnk bo'lganligi uchun irsiy belgilarning nasldan-naslga o'tib borishida shu moddalarning qaysi biri ishtirok etadi, degan savol yuzaga keldi. xx asrning 40-50-yillarida irsiy axborot dnk molekulalari tomonidan nasldan-naslga o'tib boradi degan fikirga ko'pgina tajriba ma'lumotlari …

Want to read more?

Download all 70 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar biologiya"

powerpoint presentation toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi fan: «biologik kimyo» 2 kurs mavzu: molekulyar biologiya.genlar ekspretsiyasi: dnk tuzilishi, replikatsiya trankriptsiya mavzuga oid ko'rib chiqiladigan nazariy savollar. genlarning shakillanishi fizik kimyoviy maxanizmlarni tushuntiruvchi uotson va krik modeli. dnk va irsiyat. replikatsiya va xujayra bo'linishi. dnk sintezi (replikatsiya): dnk-polimerazalar; polinukleotid zanjirida ma'lum zichlikdagi nukleotidlarni ketma-ket biriktirish yo'li bilan gen xaqida axboratni shakillantirish. dnk replikatsiyadan so'ngi o'zgarishlari: metillanish, telemerlanish va reparatsiya. gen strukturasi va tashkillanishi: prokariot va ekariotlarning xromosomalari. rekombinatsiya izchillikni (ketma-ketlikni) kiritish,tra...

This file contains 70 pages in PPT format (1.9 MB). To download "molekulyar biologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar biologiya PPT 70 pages Free download Telegram