mutatsiyalarvakanserogenezhaqida

PPTX 44 pages 4.3 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.3 MB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

powerpoint presentation mavzu: mutatsiyalar va kanserogenez haqida ko'rib chiqiladigan savollar dnkning shikastlanishi, mutatsiyalar va reparatsiya. genetik o'zgaruvchanlik mexanizmlari. oqsillar polimorfizmi. nasliy kasalliklar. dnktexnologiyalarini tibbiyotda qo'llanilishi. apoptoz. kantserogenez, o'sma xujayralarning o'ziga xos xususiyatlari. o'smalarning onkogenlari, protoonkogenlari va supressor genlari. neoplastik transformatsiya mexanizmlari. invaziya va metastazlanish. o'sma kasalliklari tashhisi va davolashining asosiy tamoillari. e.coli lac-operonining ekspressiyasining boshqarilishi eukariot xujayralarda transkriptsiyani boshqarilishi i - dnk regulyator qismlar dnk; 2 — regulyator oqsillar; 3 — faollashtiruvchi oqsillar; 4 — rnk-polimeraza kompleksi. genlar ekspressiyasini nazorat qiluvchi qismi promotor va qo'shimcha regulyator ketma-ketliklar (masalan, enxanserlar va saylenserlar). genlar transkriptsiyasini boshqaruvchi va dnk bilan bevosita bog'lanuvchi oqsillar regulyator oqsillar deb ataladi. ular genlarning transkriptsiya tezligiga faollashtiruvchi oqsillar bilan bevosita bog'lanib rnk kompleaksiga ta'sir etadi. eukariotlarda genlar ekspressiyasi boshqarilish mexanizmi struktur genlar miqdorini o'zgarishi xromosomalarda genlarning almashinuvi genomning turli xil qismlardagi transkriptsiyaning samaradorligi bilan (enxanserlar va saylenserlar) birlamchi transkiptonni modifikatsiyasi (alternativ splayling, redaktirovanie rnk, mrnk turgunligini uzgarishi) translyatsiya …

2 / 44

bo'lganto'qimalardan tozalash nuqsonli individuumlardan populyatsiyalarni himoyalash 11 apoptoz bosqichlari kletochnie stressi (teplovoy shok, oksidanti, radikali) retseptori kletochnoy smerti na membrane molekuli-posredniki povrejdenie dnk radiatsiey ili uf, glyukokortikoidi, tsitotoksini ukorochenie do kriticheskogo urovnya telomer peredayut signal v yadro peredayut signal na mitoxondrii aktivatsiya endonukleaz vixod tsitoxroma s i sa2+ degradatsiya dnk aktivatsiya kaspaz roteoliz belkov 12 apoptozni jadallashishi bilan kechadigan patologiyalar jarayon to'qima va hujayra turlari vich-infektsiya t-limfotsitlar neyrodegenerativ kasalliklar (altsgeymer, parkinson va boshqalar) neyronlar gematologik kasalliklar (anemiya, neytropeniya i t.d.) qon yaratuvchi hujayralar ishemiya neyron va kardiomiotsitlar zaharlanish va gepatit gepatotsiti ateroskleroz silliq mushak hujayralari katarakta shisha tana hujayralari tireoidit tireotsitlar 13 mutatsiyalar genda purin va pirimidin asoslari ketma-ketligini reparatsiya fermentlari ta'sirida tiklanmasligi mutatsiya deyiladi. taxminan 20% xomiladorlikda embrion xromosomasida struktur o'zgarishlar kuzatiladi. ularning 90% xomila rivojlanishini buzilishiga va spontan abortga olib keladi, ayniqsa birinchi xaftalarida. mutatsiyalar tasnifi mutatsiyalar turi mutatsion o'zgarishlar misollar genom xromosomalar sonini o'zgarishi daun kasalligi (qo'shimcha …

3 / 44

iri bitta yoki bir necha aminokislotaga uzayadi, oqsil sintezi buziladi. mutatsiyalar neytral ijobiy yoki salbiy bo'lishi mumkin. jinsiy hujayralardagi mutatsion o'zgarishlar nasliy kasalliklarga olib keladi. somatik hujayralardagi mutatsiyalar funktsional o'zgarishlarga yoki o'smalar rivojlanishiga olib keladi. agar mutatsiya natijasida sintezlangan oqsil ijobiy xususiyatga ega bo'lsa u organizmning moslashuv jarayonini kuchaytiradi va tabiy tanlashni keltirib chiqaradi. nasliy kasalliklar birlamchi mutatsiyalarda ular geterozigota xolatda bo'lib, kasallikni namoyon qilmaydi, ammo populyatsiyada tarqalishiga sabab bo'ladi. mutatsiyalar ota va onada bo'lsa ulardan xosil bo'lgan avlodda gomozigota xolat kuzatilib kasallik rivojlanadi. 2-4% tug'ilgan chaqaloqlarda nasliy kasalliklar kuzatiladi, o'lim va yoshlikdan nogironlikning 40% sabab bo'ladi. gen mutatsiyalarining 31% fermentlarga to'g'ri keladi. shu bilan birga bazi kalassiklarga oilaviy nasliy moillik bor. masalan, ateroskleroz, qandli diabet, oialiy polipoz, podagra, shizofreniya va boshqalar. oqsillar polimorfizmi xar qanday gen ma'lum darajada o'zgaruvchanlik bilan tavsiflanadi. filogenezda genomning murakablanishi 2 yo'nalishda kechadi: 2 marotaba ortishi va ulardagi mutatsiyalar. ularning populyatsiyada tarqalishi fenotipik geterogenlikga va …

4 / 44

ichi spetsifikligini ta'minlovchi va to'qima nomutanosibligiga olib keluvchi oqsillardan biri hla (odam limfotsiti antigeni). ular 2 sinfga bo'linadi: i sinf – geterodimer oqsillar, barcha yadro tutuvchi xujayralarda mavjud. uning α1 va α2 domenlari xujayra yuzasida joylashgan antigenlarni taniydi. ii sinf – geterodimer oqsillar, v-xujayralar, t-xelperlarda mavjud, t-killer va makrofaglarda bo'lmaydi. ularning α- va β-zanjirlardagi domenlari angigen bilan bog'lanadi. ular juda yuqori polimorfizmga ega va xujayra nomutanosibligini belgilaydi. oqsillar polimorfizmi shunchalar yuqoriki, xar bir insonni biokimyoviy individualligini belgilaydi. gen injeneriyasi dnk-polimerizatsiya reaktsiyalarini tibbiyotda qo'llanilishi (ptsr-diagnostika). turli xil organizmlar dnk sining birlamchi qurilishi turlicha. kasallik chaqiruvchi omillar dnk siga xos praymer tanlab reaktsiya o'tkazilganda praymer qo'zg'atuvchining dnk si bilan gibridizatsiyalanadi. masalan, ptsr-diagnostika gepatitning v va s lari borligini va boshqa turli xil infektsiyalarni aniqlash imkonini yaratadi. inson genomini o'rganish. bunda xam maxsus praymerlardan foydalaniladi. bu usulda turli nasliy kasalliklarni aniqlash mumkin. masalan, filadelfiya xromosomasi surunkali mieloleykozda mavjudligini, oilaviy polipozni keltirib chiqaruvchi ars …

5 / 44

zi 2-naftilaminning metabolizmi nitrozaminlar metabolitlarining dnk molekulasini metillanishi o'sma rivojlanishining virusli nazariyasi dnk-tutuvchi viruslar: epshteyn barr, papilloma virusi, oitsvirusi rnk-turuvchi viruslar: raus sarkomasi virusi, src-onkogen. o'sma xujayralarga xos metabolik jarayonlar ribonukleotidreduktaza faolligi yuqori, nukleotidlar parchalanishi susaygan, dnk va rnk sintezi jadallashgan; glikolizjarayonini jadallashishi, “varburg effekti”; turli xil oqsil va fermentlarning fetal shakllarini paydo bo'lishi embrional oqsillar va antigenlarni paydo bo'lishi telomerazani faollashishi plazmatik membrana oqsillarini o'zgarishi normal xujayra plazmatik membranasi o'sma xujayralar plazmatik membranasi protoonkogenlar: organizmni o'sishi va rivojlanishida markaziy rol o'ynovchi genlar; onkogenlar: o'smalar rivojlanishiga olib keluvchi genlar (jun, fos, myc, myb, erba); gen supressorlar: xujayralar o'sishi va bo'linishini ingibirlovchi genlar (rb1, p53, p21, p16, p15, wr1); mutatsion nazariya invaziya va metastazlanish membranalararo matriks xisobiga qon tomir yoki limfa tomirlarga etib boradi; ular membranasidan o'tib bo'shliqga tushadi; oqsillar va qon xujayralari bilan tashiladi qon tomir devoriga yopishadi va teskari yo'nalishda invaziyalanuvchi to'qimaga qarab xarakatlanadi; ularga yopishib metastazlarni keltirib chiqadi …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mutatsiyalarvakanserogenezhaqida"

powerpoint presentation mavzu: mutatsiyalar va kanserogenez haqida ko'rib chiqiladigan savollar dnkning shikastlanishi, mutatsiyalar va reparatsiya. genetik o'zgaruvchanlik mexanizmlari. oqsillar polimorfizmi. nasliy kasalliklar. dnktexnologiyalarini tibbiyotda qo'llanilishi. apoptoz. kantserogenez, o'sma xujayralarning o'ziga xos xususiyatlari. o'smalarning onkogenlari, protoonkogenlari va supressor genlari. neoplastik transformatsiya mexanizmlari. invaziya va metastazlanish. o'sma kasalliklari tashhisi va davolashining asosiy tamoillari. e.coli lac-operonining ekspressiyasining boshqarilishi eukariot xujayralarda transkriptsiyani boshqarilishi i - dnk regulyator qismlar dnk; 2 — regulyator oqsillar; 3 — faollashtiruvchi oqsillar; 4 — rnk-polimeraza kompleksi. genlar ekspressiyasini nazor...

This file contains 44 pages in PPTX format (4.3 MB). To download "mutatsiyalarvakanserogenezhaqida", click the Telegram button on the left.

Tags: mutatsiyalarvakanserogenezhaqida PPTX 44 pages Free download Telegram